Son dakika haberi! Lahey’de düzenlenen zirvede, Avrupa-Atlantik coğrafyasındaki tehditler ve risklere yönelik stratejik görüşmeler yapılacak. Müttefik ülkelerin savunma harcamalarının, mevcut güvenlik koşullarını karşılayacak seviyeye çıkarılması için yeni bir Savunma Yatırım Taahhüdü belirlenmesi, zirvenin en önemli maddeleri arasında yer alacak. Ayrıca, NATO tarafından belirlenen temel tehditlere karşı İttifakın caydırıcılık ve savunma çabaları değerlendirilecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın zirve marjında katılımcı devlet ve hükümet başkanları ile ikili görüşmeler yapması öngörülüyor.

YÜZDE 5 HARCAMA HEDEFİ

Lahey’deki zirve, transatlantik ilişkilerdeki gelişmeler ve Ukrayna savaşının Avrupa güvenliğine etkileri üzerine tartışmaların yapıldığı bir ortamda gerçekleşecek. Zirvenin ana Gündem maddesi, müttefiklerin savunma harcamalarını artırmalarına yönelik alınacak kararlar ve Avrupa güvenliğinde daha dengeli bir yük paylaşımının sağlanması olacak. Bu çerçevede, 2035 yılına kadar müttefik ülkelerin savunma harcamalarının GSYİH’lerinin toplamda yüzde 5’ine yükseltilmesi kararlaştırılması planlanıyor. Ayrıca, Avrupa-Atlantik bölgesindeki savunma sanayi üretim kapasitesinin artırılması ve bu konuda müttefikler arası iş birliği fırsatları da masaya yatırılacak.

SAVUNMA SANAYİ TİCARETİNDE ENGELLERİN KALKMASI GEREKİYOR

Zirvede Ukrayna meselesi de gündeme gelecek. Genel durum değerlendirmesinin yanı sıra müttefiklerin bu bağlamda Ukrayna’ya verdikleri destek taahhütlerini yinelemeleri bekleniyor. Türkiye’nin zirvede vurgulaması beklenen hususlar arasında, mevcut güvenlik ortamında savunma harcamalarının artırılmasının beklenmesi ve 2023 Vilnius ile 2024 Washington Zirveleri’nde alınan kararlarla uyumlu olarak müttefikler arasındaki savunma sanayi ticaretine ilişkin engellerin kaldırılması yer alıyor. Ayrıca, NATO’nun terörizmle mücadeledeki rolünün güçlendirilmesi ve AB’nin, savunma ve güvenlik çabalarına daha stratejik bir bakış açısı kazandırarak, üye olmayan Avrupalı müttefikleri de kapsayacak şekilde görüş geliştirmesi gerektiği ifade ediliyor.

ARTAN SAVUNMA HARCAMALARI TALEBİ

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik bombardımanlarının, NATO genelinde tehdit seviyesinin arttığını gösterdiğini belirterek, hava ve füze savunma kabiliyetlerinde yüzde 400 oranında bir artış talep ediyor. Rutte, mevcut NATO hedefi olan GSYİH’nin yüzde 2’si dışında, doğrudan savunma harcamasında yüzde 3.5 ve siber güvenlik, altyapı, lojistik, tıbbi destek gibi ek kalemler için yüzde 1.5 harcama öneriyor. Bu hedef, ABD Başkanı Trump’ın önerdiği yüzde 5’lik seviyeye yaklaşarak müttefik ülkelerden güçlü bir taahhüt bekleniyor.

GÜÇLÜ MÜHİMMAT VE ALTYAPI DESTEĞİ

NATO’nun binlerce zırhlı araç ve tank, milyonlarca mermi, 700’den fazla F-35 savaş uçağı ve denizaltılardan oluşan envanterinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanırken, lojistik, tedarik, taşımacılık ve tıbbi destek gibi altyapı alanlarının da iki kat artırılması gerektiği ifade ediliyor. Genel Sekreter Rutte, Rusya’nın silah üretim kapasitesinin “NATO’nun yıllık üretimine eşdeğer” seviyeye ulaştığını belirterek, üç ay içinde NATO’nun yıllık mühimmat üretim hacmi kadar mermi üretildiğini, bu durumun Rusya’nın beş yıl içinde NATO’ya karşı askeri operasyon kapasitesine ulaşabileceği anlamına geldiğini kaydetti.

YÜKSEK GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Hollanda, Lahey’deki zirve için üst düzey güvenlik önlemleri aldı. Şehir, NATO toplantısına yönelik uzun bir hazırlık süreci geçirdi. Toplu taşıma rotaları zirve sebebiyle revize edildi. NATO Zirvesi, Lahey’in Scheveningen semtindeki World Forum binasında gerçekleşiyor. World Forum çevresindeki bazı bölgeler kısmen kapatılırken, yerel sakinler bu alanlara seyahat edilemeyeceği konusunda bilgilendirildi.

NATO Liderler Zirvesi, iki buçuk saat sürecek tek bir oturumla düzenlenecek. Zirvede sunulacak bildiri, önceki yıllardaki zirvelere kıyasla daha kısa olması bekleniyor. Zirve sonrası, Genel Sekreter Mark Rutte ve bazı ülkelerin liderleri basın toplantısı yapacak. Bu arada, zirvenin maliyeti de dikkat çekiyor. Hollanda merkezli Algemeen Dagblad gazetesi, zirvenin toplam maliyetinin 183.4 milyon euro civarında olacağını, dakikalık maliyetinin ise 1 milyon euroyu aşacağını duyurdu.