Son günlerde Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nden gelen milli söylemleri “Türkiye’yi kastetmedim” diyerek değiştiren Fransa Cumhurbaşkanı Macron, şimdi de Ermenistan sınırında dikkat çekici bir adım attı.
İddialara göre, Macron’un, Erivan’da gerçekleştirilen Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’nin ardından Türkiye’ye karayolu ile geçme fikri Ankara’ya iletilmişti.
Ancak, “Bölgeyi birbirine bağlayalım” mesajı içeren bu girişim, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilmedi.
Ermenistan’ın son zamanlarda ilgi odağı haline geldiğine dair bu durum tek başına bir gösterge değil.
Birkaç yıl önce “Rus arka bahçesi” olarak görülen ve “arasında sıkışıp kalan” Erivan, artık Washington’dan Paris’e, Bakü’den Ankara’ya kadar herkesin ilgi alanında bulunuyor.
Başbakan Paşinyan’ın 2018’den bu yana sürdürdüğü “Gerçek Ermenistan” politikası, bu değişimin temelini oluşturuyor. 1915 gibi tarihi meseleleri uluslararası platformda koz olarak kullanmaktansa rafa kaldırarak, Azerbaycan ile barışa odaklandı ve Türkiye’ye pratik bir el uzattı. “Tarih bizi esir almamalı” ifadesiyle diasporadan gelebilecek tepkilere göğüs gerdi. Ardından 2025’te İstanbul ziyareti, 2026’da THY seferleri, Alican sınır kapısının kademeli açılması ve üst düzey ilişkiler geldi. Artık her iki ülke de “tam normalleşme” sürecinden bahsediyor.
Rusya’nın Ermenistan’daki bu gelişmelerden memnun olmadığı açık. Putin’in Nisan 2026’da gerçekleştirilecek Moskova görüşmesinde Paşinyan’a “AB ile AEB arasında bir seçim yap” uyarısı, boşuna yapılmamıştı. Ermenistan, Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile oluşturduğu askeri ittifaktan (CSTO) uzaklaşıyor ve silahlarını Fransa ve Hindistan’dan temin etmeye yöneliyor. Moskova’nın geleneksel etkisi azalıyor.
ABD ve İsrail ise bu boşluğu doldurma peşinde. Trump döneminde desteklenen Orta Koridor ve Zengezur bağlantılı enerji-demiryolu projeleri ile Güney Kafkasya’nın Rusya-İran etkisinden uzaklaşması hedefleniyor. İsrail’in Bakü ile derin askeri ve istihbarat bağları da bu stratejinin bir parçası.
Fransa’nın ilgisi ise daha stratejik bir boyut taşıyor. Macron, Paşinyan’ı “Rus uydusundan kurtulan lider” olarak nitelendiriyor. Stratejik ortaklık anlaşmaları, savunma işbirlikleri ve ekonomik vaatler peş peşe geliyor. Paris için Erivan, hem Rusya’nın Kafkaslar’daki etkisini kırmak hem de Avrupa’nın enerji koridorunda önemli bir aktör olmak için ideal bir partner konumunda. Macron’un ziyareti de bu büyük stratejinin bir parçasıydı.
Bu yeni durum, hem Ankara hem de Erivan için avantajlar sunuyor. Ermenistan için kapalı sınırın açılması, ticaretin, turizmin ve yatırımların artması anlamına geliyor. Uzun yıllar süren izolasyondan kurtuluşun kapıları aralanıyor. Türkiye içinse Orta Koridor’un güçlenmesi, yeni pazarlara ulaşım ve Kafkaslar’da daha istikrarlı bir komşuluk ilişkisi demek.
Kremlin’in Erivan’ın “Gürcistan’laşmasını” istemediği ve Türkiye’nin Ermenistan ile diyaloğunun, engelleyemedikleri gelişmelere karşı bir denge unsuru olarak görüldüğü anlaşılıyor.