Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinasyonunda Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazılarda, genç bir erkeği betimleyen etkileyici bir mermer heykel keşfedildi.

Bakan Ersoy, sosyal medya platformu NSosyal üzerinden yaptığı paylaşımda, bu keşifle ilgili olarak şu bilgileri paylaştı:

“Sardes’te Anadolu arkeolojisi için önemli bir keşif gerçekleştirdik. Manisa’daki Sardes Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlenen yaklaşık 2 bin 500 yıllık bir genç erkek heykeli gün yüzüne çıktı. 2,2 metre yüksekliğindeki bu mermer eser, anıtsal boyutu, mükemmel korunmuş yapısı ve dikkat çekici detaylarıyla antik dönemin heykeltıraşlık sanatının nadir örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Roma Dönemi’nde sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan heykel, yüzü aşağıya bakacak şekilde yerleştirildiği için yüzyıllar boyunca büyük ölçüde korunmuş. Heykelin üzerindeki alışılmadık giysi detayları ise Lidya kültürünün izlerini taşımakta. Elinde bir meyve tutan heykel, dönemin Sardes’teki yaşamı, inanç dünyası ve kültürel etkileşim hakkında önemli veriler sunmaktadır. Bilimsel inceleme ve konservasyon çalışmaları sırasında, eserin yüzeyinde günümüze ulaşmış olabilecek boya izleri de araştırılacak. Tüm bu çalışmalar tamamlandığında, bu nadide eser Manisa Müzesi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.”

Bakan Ersoy, bu kıymetli eserin gün yüzüne çıkarılmasında katkı sağlayan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne, akademisyenlere, uzmanlara ve sahada titizlikle çalışan tüm ekibe teşekkürlerini iletti.

Lidya kültürünün izleri

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, heykel MÖ 470-450 yılları arasına tarihlendiriliyor ve mevcut yüksekliği 2,2 metre olarak belirlendi.

İnsan boyutlarını aşan ölçüleriyle dönemin nadir örnekleri arasında yer alan eser, iki büyük parça halinde bulundu. Ancak, heykelin ayakları ve bazı küçük parçalarının eksik olduğu tespit edildi.

Sardes’in girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan heykelin, yüzü aşağıya bakacak şekilde yerleştirildiği belirlendi. Bu yerleştirme, eserin yüz hatları ve ayrıntılarının yüzyıllar boyunca büyük ölçüde korunmasını sağlamıştır.

Kazı sırasında çevresi titizlikle temizlenen heykel, uzman ekip tarafından bulunduğu yerden güvenli bir şekilde kaldırıldı.

Heykel, dik duruşu ve uzun saçlarıyla MÖ 6. yüzyıl örneklerini anımsatırken, yüz hatları, ellerindeki anatomik detaylar ve diğer özellikleri MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına işaret etmektedir.

Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve altındaki yatay çizgilerle bezenmiş farklı bir giysi bulunuyor. Anadolu ve Yunanistan’daki benzer heykellerde rastlanmayan bu giysi biçimi, eserin yerel özelliklerini ve Lidya kültürüyle bağlantısını ortaya koymaktadır.

Heykelin sağ elinde, bir tanrıya veya tanrıçaya adak olarak sunulmak üzere taşıdığı düşünülen bir meyve yer alıyor. Bu meyvenin ayva olabileceği üzerinde duruluyor.

Sardes’in seçkin kesimine ışık tutacak

Eser, Sardes’in Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun batı eyaletinin satrap başkenti olduğu döneme tarihleniyor.

Anıtsal heykel, Ege’de gelişen klasik sanat anlayışı ile Lidya’nın giyim geleneklerini ve görsel dilini bir araya getirmesi açısından dikkat çekiyor.

Akdeniz coğrafyasında erken dönemlere tarihlenen bu büyüklükte ve iyi korunmuş heykellere nadiren rastlandığından, buluntunun Anadolu arkeolojisi açısından önemi oldukça büyüktür.

Eserin, MÖ 5. yüzyılın başlarında Sardes’te yaşayan seçkin kesimin kültürü, inançları ve gündelik yaşamına dair yeni veriler sunması bekleniyor.

Boya izleri bilimsel yöntemlerle incelenecek

Antik Çağ’da bu tür mermer heykellerin genellikle boyalı olduğu bilinmektedir. Uzun yıllar toprak altında kalan Sardes heykelinin yüzeyi, kalın ve sert bir birikinti tabakasıyla kaplanmış durumdadır.

Konservasyon ekibi, eserin üzerindeki günümüze ulaşmış olabilecek pigmentlere zarar vermeden temizlik yapmak için kapsamlı bir bilimsel çalışma gerçekleştirecektir.

Antik polikrom heykel uzmanlarının da katkı sunacağı bu çalışmalar kapsamında, heykelin yüzeyindeki ve çevresindeki toprakta bulunabilecek boya izleri detaylı bir şekilde incelenecek.

Temizlik, bilimsel inceleme ve restorasyon işlemleri tamamlandığında eser, Manisa Müzesi’nde sergilenecektir.