Amerika Birleşik Devletleri’nin Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonunda yer alan Marcus Aurelius heykeli, kapsamlı bilimsel ve hukuki süreçlerin ardından Türkiye’ye iade edilmektedir. Müzenin karşı çıkışı da sonuç vermemiştir; uzun süre el değiştirerek dolaşan bu önemli eser, nihayetinde Türkiye’ye geri dönme aşamasındaki kesinliğini kazanmıştır.

HEYKELİN TARİHI VE KAYBOLUŞU

Bu eser, Burdur ilindeki Boubon Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kaçak kazılar sonucunda 1960’lı yıllarda yurtdışına kaçırılmıştır. Milattan sonra 2’inci ve 3’üncü yüzyıllara tarihlendirilen bu heykel, Antik Roma Dönemi’nin önemli yapılarından biri olan Sebasteion’da bulunmuş ve bu yıl içerisinde, doğduğu topraklara geri dönmesi beklenmektedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde verilen bilgiler doğrultusunda, Boubon Antik Kenti’ne ait olan bu bronz heykel, Anadolu tarihinin kayıp hazine sayılan eserlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. 1960’lı yıllardaki kaçak kazılar nedeniyle yurtdışına kaçırılan heykel, yıllarca el değiştirmiştir. Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonuna dahil edilen bu nadide eser, Türkiye’nin 65 yılı aşkın süredir iadesini talep ettiği eserlerden biri olmuştur.

Bu bağlamda, heykelin Boubon Antik Kenti’nden kaçırılmasıyla ilgili alanında uzman isimlerin araştırmaları önemli bir rol oynamıştır. Prof. Dr. Jale İnan liderliğindeki araştırmalar, heykelin tarihi ve kökeni hakkında çeşitli bilgiler sağlamıştır. Ancak, bugüne kadar Marcus Aurelius heykelinin Türkiye’ye iade edilmesi mümkün olmamıştır.

ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ

Bakanlık, 2021 yılında New York Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile işbirliği yaparak önemli bir adım atmıştır. Bu çerçevede, Lucius Verus, Septimius Severus ve İmparator Caracalla’ya ait heykellerin yanı sıra birçok Boubon kökenli nadide eser anavatanına geri dönmüştür. Bakanlığın elindeki arşiv belgeleri, akademik araştırmalar ve kazı çalışmaları, heykelin orijinal yerini belirlemede etkili olmuştur.

Ayrıca, antik kentte gerçekleştirilen yoğun kaçak kazılar üzerinde bilgi sahibi olan tanıkların ifadeleri, bilimsel verileri desteklemesi neticesinde Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi, Türkiye’nin iade talebini kabul ederek Cleveland Sanat Müzesi’ndeki heykeli el koyma kararı almıştır.

Cleveland Sanat Müzesi, el koyma kararına itiraz ederek, heykelin kökeninin kesin olmadığını iddia eden bir durum ortaya koymuştur. Ancak, Türkiye’nin sunduğu bilimsel veriler ve titiz analizler, müzenin itirazını geçersiz kılmıştır. 2024 yılının Mayıs ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı uzmanlarının gözetiminde, heykelin müzede silikon ayak kalıbı alınmış ve Boubon Antik Kenti’ndeki bronz heykel kaideleriyle birebir uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASINDA TARİHİ BAŞARI!

Tüm bu gelişmeler sonucunda Türkiye, sadece kendi kültürel mirasını koruma alanında önemli bir başarı elde etmekle kalmamış, aynı zamanda tarihî eser kaçakçılığına karşı yürütülen uluslararası mücadelede de etkili adımlar atmıştır. Yurt dışına kaçırılan eserlerin geri getirilmesi için diplomatik, hukuki ve bilimsel yollarla devam eden çalış