CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel, Marmaray hattında son zamanlarda artış gösteren intihar olaylarıyla ilgili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na yazılı bir soru önergesi sundu.

Açıkel, önergesinde bu tür vakaların sadece bireysel nedenlerle açıklanamayacağını ifade ederek, toplumsal koşulların yanı sıra ulaşım altyapısındaki güvenlik önlemlerinin de yetersiz olduğunun altını çizdi.

(CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel)

Önergenin gerekçesinde Açıkel, şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye, uzun yıllardır kötü yönetim sonucunda hak etmediği ekonomik krizler ve buna bağlı toplumsal çözülmelerle mücadele etmektedir. Bu durum, bireylerde, ailelerde ve özellikle genç kuşaklarda umutsuzluk ve çaresizlik duygularını yaygınlaştırmaktadır. Ülkenin dört bir yanında, özellikle büyükşehirlerde hayat pahalılığı, gelir eşitsizliği, işsizlik ve güvencesiz çalışma koşulları bireylerin ruh sağlığı üzerinde ciddi baskılar oluşturmaktadır. Barınma krizi ve artan borç yükü de bu durumu daha da zorlaştırmaktadır. Sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği, bireyleri yalnızlaştırarak çaresizlik içinde bırakmaktadır.”

“VAKALARDAKİ ARTIŞ YALNIZCA BİREYSEL TERCİHLERLE AÇIKLANAMAZ”

Bu bağlamda, toplu ulaşım hatlarında meydana gelen intihar vakaları bu olguları gözler önüne sermektedir. Bu çerçevede, kamusal alanlarda ve özellikle toplu ulaşım hatlarındaki intihar vakalarındaki artışın yalnızca bireysel tercihlerle açıklanmasının imkansız olduğu vurgulanmaktadır. İstanbul’da hizmet veren Marmaray hattında son dönemde yaşanan intihar vakaları, yapısal sorunların bir yansıması ve kamu idaresinin önleyici tedbirler konusundaki yetersizliğinin bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Medyaya yansıyan olaylar incelendiğinde, kısa süre içinde farklı istasyonlarda birden fazla intihar vakasının meydana geldiği ve bu durumun yalnızca münferit olaylarla sınırlı kalmayıp, toplu ulaşım sisteminde ciddi aksamalara yol açtığı görülmektedir. Bu sıklık, olayların münferit olmaktan çıkıp yapısal bir sorun haline geldiğini göstermektedir.

“MARMARAY HATTINDA GÜVENLİK UYGULAMASININ YETERSİZLİĞİ DİKKAT ÇEKİCİ”

İstanbul’daki bazı metro hatlarında, yoğun yolcu trafiğine sahip olan ve yeni nesil olarak inşa edilen hatlarda peron ayırıcı kapı sistemlerinin kullanıldığı bilinmektedir. Bu sistemler, raylara doğrudan erişimi fiziksel olarak engellemektedir. Ancak yüksek yolcu kapasitesine sahip Marmaray hattında benzer bir güvenlik uygulamasının olmaması dikkat çekicidir. Uluslararası örnekler incelendiğinde, büyük metropollerde metro ve banliyö hatlarında platform kapılarının yaygınlaştırılmasıyla raylara atlama vakalarının önemli ölçüde azaldığı görülmektedir. Bu durum, önlemlerin yalnızca teknik bir tercih değil, aynı zamanda kamusal güvenlik ve halk sağlığı açısından etkili bir politika aracı olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla Marmaray hattındaki artış, yalnızca münferit olaylar olarak değerlendirilemeyecek; sosyal politika eksiklikleri ile ulaşım altyapısındaki güvenlik açıklarının birleşimi olarak ele alınmalıdır. Bu kapsamda, önleyici sosyal politikaların güçlendirilmesi ve toplu ulaşım sistemlerinde fiziksel ve idari tedbirlerin artırılması bir kamu sorumluluğu olarak ön plana çıkmaktadır.

“GÜVENLİK ÖNLEMLERİNE YÖNELİK BİR TAKVİM VAR MIDIR?”

Açıkel, Ulaştırma Bakanı Uraloğlu’na şu soruları yöneltti:

“2020-2026 yılları arasında Marmaray hattında gerçekleşen intihar ve intihar girişimi vakalarının yıllara ve istasyonlara göre dağılımı nedir? 2026 yılı içerisinde kısa aralıklarla yaşanan vakalara ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir risk analizi veya değerlendirme raporu bulunmakta mıdır?

Marmaray hattında peron ile tren hattı arasında fiziksel bariyer veya platform kapısının bulunmamasının teknik, idari ve mali gerekçeleri nelerdir?

İstanbul’daki bazı metro hatlarında uygulanan platform ayırıcı kapı sistemlerinin Marmaray hattına uygulanmasına engel teşkil eden somut teknik farklılıklar nelerdir?

Platform kapısı uygulamasının maliyeti ile intihar vakaları sonucunda oluşan can kaybı, hizmet kesintisi ve ekonomik kayıplar birlikte değerlendirilmiş midir?

Marmaray hattında intihar riskine karşı erken uyarı, kriz müdahalesi, güvenlik personeli eğitimi veya psikososyal destek mekanizmaları mevcut mudur? Riskin yüksek olduğu istasyonlarda özel bir güvenlik protokolü uygulanmakta mıdır?

Marmaray hattında kademeli olarak platform kapısı veya alternatif fiziksel güvenlik önlemlerinin uygulanmasına yönelik bir takvim bulunmakta mıdır?”