Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk’un 1970’ler İstanbul’unda geçen romanından esinlenerek oluşturulan yeni Netflix dizisi ‘Masumiyet Müzesi’, görüntü yönetmeni Ahmet Sesigürgil ve sanat yönetmeni Murat Güney’in açıklamalarıyla izleyicilere nostaljik bir deneyim sunmaktan öte, “zamansız bir iş çıkarma” hedefinde olduklarını ortaya koydu. Dizi, sabit mekânlarda karakterler ve eşyalara yoğunlaşarak, Güney’in ifadesiyle, Kemal karakterinin eşyaları ‘fetişize ettiğini’ ve Füsun karakterinin eşyaları ‘işlevsel’ bir şekilde kullandığını vurguladı. Bu iki dünya arasındaki görsel mesafenin en çok nesnelerin kullanım biçiminde belirgin hale geldiğini belirtti.

Başrollerini Selahattin Paşalı ve Eylül Lize Kandemir’in üstlendiği ”Masumiyet Müzesi” dizisi yakın zamanda Netflix’te yayınlandı. Dizinin görüntü yönetmeni Ahmet Sesigürgil ve sanat yönetmeni Murat Güney, ArtDog İstanbul’dan Sibel Oral’ın sorularını yanıtlayarak projeye dair detayları paylaştı.

Aynı mekânlarda farklı ruh halleri

Sibel Oral’ın, kitabın sahneye aktarımında görüntünün tekdüze olmaması için uyguladıkları yöntemleri sorduğu Sesigürgil, ”Görsel olarak aynılaşma ya da tekrara düşme kaygısını hiçbir aşamada hissetmedim. Çalıştığım projelerde olduğu gibi, burada da görsel ritmi mekânlar değil, karakterler üzerinden kurmayı tercih ettim. Romanda karakterlerin ruh halleri, mekânlara bakış açılarını ve o mekânlardaki deneyimlerini büyük ölçüde değiştiriyor. Aynı mekân, Füsun ya da Kemal için bazen tamamen zıt anlamlar taşıyabiliyor.” şeklinde yanıtladı.

Görüntü yönetmeni Ahmet Sesigürgil

Kameranın dönemin nostaljisine değil, karakterlerin ruh hallerine odaklandığını vurgulayan Sesigürgil, ”Sahnelere yaklaşırken karakterin öznel bakış açısına odaklandık. Amacımız, seyirciyi o anda sahnenin ait olduğu karakterin duygusal durumuna davet etmekti.” şeklinde konuştu.

”Değişen şey eşyaların eskimesi ve taşıdıkları anlam oldu”

Sanat yönetmeni Murat Güney, mekânı sadece sahnelerin geçtiği bir arka plan değil, hikâyenin zihinsel yapısını yansıtan aktif bir anlatı aracı olarak değerlendirdiklerini belirtti. Güney, ”Masumiyet Müzesi’nde zaman doğrusal ilerlemez; anılar tekrar eder, sıkışır ve birikir. Mekânları da bu ruh haline göre yapılandırdık. Odalar, koridorlar ve eşyalar, karakterlerin psikolojisini yansıtan bellek alanları gibi işlev gördü.” diyerek dizinin karakter merkezli bir yapı üzerine kurulu olduğuna dikkat çekti.

Sanat yönetmeni Murat Güney

Kemal’in takıntısının derinleşmesini hissettirmek amacıyla aynı mekânı küçük değişikliklerle tekrar tekrar kullandıklarını ifade eden Güney, ”Yerleşimler çoğunlukla sabit kaldı; değişen tek şey eşyaların eskimesi ve taşıdıkları anlam oldu.” dedi.

“Kemal’in eşyaları durur, Füsun’unkiler yaşar”

Dizide kullanılan eşyaların müzeden mi geldiğine dair bir soruya Güney, ”Müze bizim için birebir taşınacak bir kaynak değil, kavramsal bir referans alanıydı. Çok az sayıda nesne doğrudan kullanıldı; asıl ilişki, müzenin nesnelere yüklediği anlam biçimiyle kuruldu.” yanıtını verdi.

Güney, ”Kemal’in dünyasında eşyalar anlam yüklü, neredeyse fetişize edilmiş nesnelerdi. Korunuyor, saklanıyor ve kutsanıyordu. Füsun’un dünyasında ise eşyalar işlevsel; kullanılan, yıpranan ve hayatın içinde eriyen nesnelerdi. Bu farkı malzeme seçiminden yerleşime kadar her aşamada göz önünde bulundurduk. Kemal’in eşyaları durur, Füsun’unkiler ise yaşar. İki dünya arasındaki görsel mesafe, nesnelerin kullanım biçiminde en çok hissedildi.” diyerek eşyaların müzedeki anlamlarının ötesinde, hikâyeye uygun bağlamlarda kullanıldığını vurguladı.

Murat Sabuncu | Orhan Pamuk ile Masumiyet Müzesi söyleşisinin tam metni: Kemal aşkı yüzünden, ben edebiyat ve solculuk yüzünden sınıflarımızdan dışlandık.

Binnaz Saktanber | Masumiyet Müzesi yönetmeni Zeynep Günay: Bu kadar büyük bir eseri yönetmek beni ürkütüyordu; Orhan Pamuk’un sette olduğu her an büyük bir ferahlık hissettim.