Dünya genelindeki ekonomik belirsizliklerin arttığı bu dönemde, merkez bankaları değerli metal altına yönelme eğilimindedir. 2026 yılına kadar merkez bankalarının altın rezervlerinin 38 bin tonun üzerinde bir seviyeye çıkarak 61 yıllık bir rekor kırabileceği öngörülmektedir. Ayrıca, bazı merkez bankalarının son beş yıldaki altın rezervlerindeki artış oranı yüzde 418 seviyesine ulaşmıştır. Avrupa Merkez Bankası’nın raporuna göre, altının küresel merkez bankaları rezervindeki payı 2024’te yüzde 20’ye ulaşarak Avrupa’nın ortak para birimi olan Euro’yu geride bırakacaktır. Rezerv paylaşımında ise dolar yüzde 46 ile ilk sırada, altın ikinci ve Euro da yüzde 16 ile üçüncü sırada yer almaktadır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise dünya genelinde 10. sırada bulunmaktadır.

Resmi Para ve Finansal Kurumlar Forumu (OMFIF) tarafından yapılan hesaplamalara göre, 1945-1971 yılları arasında altın standardına dayalı küresel finans sisteminin uygulandığı Bretton Woods döneminde merkez bankalarının altın rezervi 38 bin ton ile zirve yapmıştı. 2024 yılı itibarıyla bu rezervin 36 bin tona ulaşması bekleniyor. OMFIF’in raporuna göre, altın rezervlerinin 2026 yılında 38 bin 300 tona çıkabileceği değerlendirilmiştir. Raporda, 1970’lerden 2008 yılına kadar birçok merkez bankasının altın sattığı hatırlatılarak, bu dönemde altının gerekli bir parasal varlık olarak değerlendirilmediği ancak son 15 yılda bu durumun değiştiği vurgulanmaktadır.

OMFIF’in verilerine göre, 2019-2024 yılları arasında altın rezervlerini en fazla artıran ülke, yüzde 418’lik bir artış ile Çekya olmuştur. Çekya’yı Birleşik Arap Emirlikleri ve Macaristan izlerken, Türkiye ise bu beş yıllık süreçte altın rezervini yüzde 54 oranında artırarak 12. sırada yer almıştır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 624 tonluk altın rezervi ile dünyada 10. sıradadır.

Rezerv endişesiyle altın alımı katlandı

Merkez bankaları, 2010-2021 yılları arasında ortalama yılda 481 ton altın alırken, 2022 yılından itibaren her yıl 1.000 tondan fazla altın satın almaya başlamıştır. Bu durumu yorumlayan Goldman Sachs’tan Daan Struyven, “2022’de Rusya’nın rezervleri donduruldu ve dünya genelindeki merkez bankaları, ‘Belki benim rezervlerim de güvenli değildir. Altın alıp kendi kasalarımda tutsam nasıl olur?’ sorusunu sormaya başladılar” açıklamasında bulundu. Yatırım şirketi Panmure Liberum’dan Simon French de, “Merkez bankaları için düşmanları tarafından kontrol edilmeyen bir varlığa sahip olmanın oldukça cazip bir özellik olduğunu” ifade ederek altın alımlarının önemine dikkat çekti.