Merkez Bankası (MB), son beş yıl içinde iktidar tarafından cömertçe harcanan bütçeye bugünkü değeriyle 1 trilyon 66 milyar lira kaynak aktardı. Bu kaynak, Merkez’in elde ettiği kâr payı, vergi ve ihtiyat akçesinden oluşmaktaydı ve iktidar bu paraları özgürce harcamakta özgürdü. Ancak, şu anda MB’nin 2023 yılında 900 milyar lira civarında zarar etmesi bekleniyor. Bu durum, beş yılda Hazine’ye aktarılan kaynağın bir yılda neredeyse tamamının kaybolacağı anlamına gelmektedir. 2018 yılında Merkez Bankası 66.9 milyar lira kar elde etti ve bu kardan 37.5 milyar lira Hazine’ye kâr payı olarak ödenirken, 19.8 milyar lira da Maliye’ye vergi olarak ödenmiştir. Toplam ödeme ise günümüz dolar kuruyla yaklaşık 285 milyar liraya denk gelmektedir.

Kâr, vergi, akçe…

2020 yılında Merkez Bankası yine bütçeye 39.1 milyar lira kârdan pay ve 11.7 milyar lira da Kurumlar Vergisi ödemiştir. Ancak, iktidar kâr payı ve vergiyle yetinmeyerek, 2019 yılında çıkardığı bir yasa ile ihtiyat akçesinin Hazine’ye aktarılmasına izin vermiştir. Bu sayede 2020 yılında 5.6 milyar liralık ihtiyat akçesi tamamen kriz gerekçesiyle Merkez’den alınarak bütçeye aktarılmıştır. 2020 yılında ödenen paranın günümüzdeki karşılığı ise 307 milyar lirayı aşmıştır. Merkez Bankası 2021’de 43.5 milyar, 2022’de 74.4 milyar ve 2023’te de 64 milyar lira bütçeye aktarmıştır. Son beş yılda Hazine’ye aktarılan kârdan pay 189 milyarı, vergiden pay 70 milyarı, ihtiyat akçesinden de 26 milyarı aşmıştır. Böylece, iktidarın kullanımına sunulan kaynak toplamda 286.7 milyar lirayı bulurken, bu tutarın güncel kurla karşılığı 1 trilyon 66 milyar liraya ulaşmıştır.

Zarar bütçeyi vuracak

Merkez Bankası’nın 5 yılda bütçeye sunduğu güncel rakamlarla 1 trilyon lirayı aşan kaynak, iktidar tarafından maaş ödemeleri, faiz ödemeleri, yatırımlar ve kamu harcamaları için kullanılmıştır. Bu durum, devletin daha az borçlanması gerektiği anlamına gelmiştir. Ancak, Merkez Bankası’nın 2023 yılında zarar etmesi durumunda, bütçenin önemli miktarlarda kaynak eksikliği yaşaması beklenmekte ve tasarruf yapılmadığı takdirde Hazine’nin ek borçlanma yapması gerekecektir. Hazine ayrıca, Merkez’in zararını karşılamak için yaklaşık 900 milyar lira tutarında tahvil ihraç ederek borçlanabilecektir.