Meta, çocukların ruh sağlığına olumsuz etkileri olduğu iddialarıyla yürütülen davada, ABD’deki eyaletlere toplam 18 milyar dolar ödemeyi ve Facebook ile Instagram’da gençleri korumak amacıyla çeşitli önlemler almayı kabul etti.

Bu anlaşma, Facebook ve Instagram’ın çocuklar ve gençler üzerinde bağımlılık yarattığı iddialarıyla açılan davalar çerçevesinde Meta’nın yargılandığı süreçte sağlandı.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Anlaşma gereği Meta, 48 eyalete toplam 18 milyar dolar ödeme yapacak ve gençlerin korunması amacıyla Facebook ve Instagram üzerinde bağımlılıklarını azaltacak bir dizi önlem almayı taahhüt edecek.

Çarşamba günü duyurulan bu anlaşma ile ABD’deki eyaletlerin Meta aleyhine açtığı davaların yargılama süreci de sona ermiş oldu.

Ancak, ülke genelinde bireyler ve okul bölgeleri tarafından Meta’ya karşı açılan davalar devam ediyor.

Suçlamalar nelerdi?

Meta, Facebook ve Instagram’ı gençleri bağımlı hale getirecek şekilde tasarlamakla, bu yolla çocukların ruh sağlığına zarar vermekle ve bunu kamuoyundan gizlemekle suçlanıyor.

Ayrıca davada, Meta’nın 13 yaş altındaki çocukların verilerini ebeveynlerinin izni olmadan topladığı ve böylece federal yasaları ihlal ettiği iddiaları da yer alıyordu.

California Başsavcısı Rob Bonta, Meta ile yapılan anlaşmanın “ülke genelinde çocuklar ve gençler için gerçek bir değişim, şeffaflık ve koruma sağladığını” belirtti.

Virginia Başsavcısı Jay Jones ise bu uzlaşmanın “tehlikeli uygulamalara son vereceğini ve çocukları çevrimiçi zararlardan koruyacak anlamlı bir rahatlama sağlayacağını” ifade etti.

Meta, çocuklar ve gençler için bir dizi koruma önlemi almayı kabul etti. Bu önlemler arasında, çocuklara günlük iki saatlik zaman sınırlaması getirilmesi ve bu sınırlamanın yalnızca ebeveyn izniyle kaldırılması yer alıyor.

Ayrıca, Instagram ve Facebook’a gece saatlerinde erişim kısıtlamaları uygulanacak, hafta içi okul saatlerinde anlık bildirimler kaldırılacak ve daha güçlü yaş doğrulama önlemleri getirilecek.

Zorbalık, yeme bozukluğu ve kendine zarar verme gibi zararlı içeriklerin engellenmesi için içerik kontrolleri güçlendirilecek. Ayrıca, “beğeni” sayıları gibi sosyal karşılaştırmayı teşvik eden özelliklere sınırlama getirilecek.

Daha güçlü ebeveyn kontrolleri için gerekli önlemler alınacak ve bağımsız bir denetçi, Meta’nın yeni güvenlik özelliklerini uygulama biçimini ve etkisini değerlendirecek.

Uzmanların değerlendirmeleri

Teknoloji devlerini izleyen The Tech Oversight Project’in Direktörü Sacha Haworth, Meta’nın taahhüt ettiği yeni kısıtlamaları memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Ancak, bu koruma önlemlerinin tüm platformlarda zorunlu hale getirilip kalıcı olana kadar çocukları tam anlamıyla koruyamayacaklarını vurguladı.

Meta’nın eski mühendislik direktörü Arturo Bejar ise uzlaşmayı “önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Ancak, anlaşmanın “tehlike geçti” olarak yorumlanmaması gerektiğini ve Instagram’ın çocuklar için güvenli olduğu sonucuna varılmaması gerektiğini ifade etti.

Bejar, “Anlaşmanın en büyük sorunu, zararın tanımını Meta’ya bırakmasıdır” diyerek, içerik zararlı olduğu sürece süre kısıtlamasının bir anlam taşımadığını belirtti.

Çevrimiçi güvenlik alanında faaliyet gösteren Fairplay’in Genel Müdürü Josh Golin ise, bu anlaşmanın zararlı özellikleri tamamen kısıtlamaktan çok ebeveynlere sorumluluk yüklediğine dikkat çekti.

Golin, “Anlaşmanın, çocukları istismarcılarla buluşturan ve gençleri tehlikeli bir döngüye sürükleyen algoritmaları devre dışı bırakmaması bizi hayal kırıklığına uğrattı” dedi.

Hinks: “Adaletin olduğunu hissediyorum”

Ebeveynler ve hak savunucuları, anlaşmayı Meta’nın “sorumluluk üstlendiği bir an” olarak değerlendiriyor.

16 yaşında intihar eden Alexandra Owl Hinks’in annesi Victoria Hinks, adliye önünde yaptığı açıklamada, “Bugün nihayet bir şeyler yapıldığı hissine kapıldım. Adaletin mümkün olduğunu hissediyorum” dedi. Ancak, uygulamanın düzgün bir şekilde yapılması gerektiğinin altını çizdi.

Tazminat: “Devede kulak”

Duyurulan anlaşma ile Meta’nın ödemeyi taahhüt ettiği tazminat için 10 yıllık bir takvim belirlendi. Bu para, eyaletlerde çocuklar için yürütülen ruh sağlığı programlarına kaynak sağlayacak.

California, 1 milyar 500 milyon dolar ile Meta’dan en büyük payı alacak eyalet olurken, Teksas eyaletinin de Meta ile 1 milyar dolar tutarında ayrı bir anlaşma imzaladığı belirtildi.

Meta ile yapılan anlaşma, 48 eyaletin yanı sıra Washington D.C. ve Porto Riko’yu da kapsıyor. Sadece New Mexico ve Florida bu anlaşmanın dışında kaldı. Florida Başsavcısı James Uthmeier, anlaşmanın yeterli bulunmamasının nedeni olarak, Meta’nın kâr odaklı ve bağı