“`html

Milliyetçi Hareket Partisi: Tarihi ve Gelişimi

1965 yılında Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’nin (CKMP) Büyük Kurultayı’nda Genel Başkanlığa seçilen Alparslan Türkeş’in liderliğinde, parti 1969 yılında adını Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirmiş ve amblemi “üç hilal” şeklinde belirlenmiştir. Bu değişiklikler, MHP’yi Türk siyasi hayatında önemli bir aktör haline getirmiştir.

MHP, tüzüğünde “Meşruiyeti milli irade olan, insan odaklı, seviyeli, ilkeli, dürüst bir siyaset anlayışıyla adaleti ve hakkaniyeti esas alan bir yönetim anlayışını tesis etmek” gibi önemli prensiplere yer vermiştir. Ayrıca, toplumsal barış ve huzurun sağlanması, Türk milletinin milli ve manevi değerlerine sahip çıkılması gibi hedefler koymuştur. Bu bağlamda, MHP 12 Ekim 1969 tarihinde yapılan seçimlerde %3 oy alarak Alparslan Türkeş sayesinde Adana’dan milletvekili çıkarmıştır.

14 Ekim 1973 seçimlerinde MHP, %3,4 oy alarak 3 milletvekili kazanmış ve Alparslan Türkeş, Süleyman Demirel’in kurduğu birinci “Milliyetçi Cephe” hükümetine iki bakanlık alarak katılmıştır. Bu dönemde Türkeş, Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı olarak görev yaparken, MHP Ankara Milletvekili Mustafa Kemal Erkovan ise Devlet Bakanlığı yapmıştır.

5 Haziran 1977 seçimlerinde MHP, oyunu artırarak %6,4 ile 16 milletvekili çıkarmış ve Süleyman Demirel’in Başbakanlığındaki ikinci “Milliyetçi Cephe” hükümetinde 5 bakanlık almayı başarmıştır. Alparslan Türkeş, bu hükümette de Başbakan Yardımcılığı ve Devlet Bakanlığı görevini sürdürmüştür.

12 EYLÜL DARBESİ VE TÜRKEŞ’İN SİYASİ YASAKLARI

MHP, 12 Eylül 1980 tarihlerinde gerçekleştirilen askeri darbenin ardından kapatılmıştır. Bu dönemde, partinin çizgisi Müslüman kimlikli yeni partiler tarafından temsil edilmeye başlanmıştır. 1983 yılında yeni partilerin kurulmasına izin verildiğinde Mehmet Pamak, yeni bir parti kurarak Muhafazakar Parti’yi oluşturmuştur. 1985 yılında bu parti adını Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olarak değiştirmiştir. 1987 referandumunun sonrasında Alparslan Türkeş’in siyasi yasağının kalkmasının ardından, MÇP’nin genel başkanı olmuş ve MHP’nin kurucu lideri olarak yeniden siyasi hayata dönmüştür.

MÇP, 24 Ocak 1993 tarihinde yapılan Genel Kurul’da delegelerin oy birliğiyle yeniden Milliyetçi Hareket Partisi adını almış ve Alparslan Türkeş yeniden genel başkanlığa seçilmiştir. Ne yazık ki, Alparslan Türkeş 4 Nisan 1997 tarihinde vefat etmiş ve 6 Temmuz 1997’de yapılan olağanüstü kurultayda Alparslan Türkeş’in oğlu Tuğrul Türkeş ile Devlet Bahçeli arasında yapılan seçim sonucunda Devlet Bahçeli MHP Genel Başkanı olmuştur.

DEVLET BAHÇELİ DÖNEMİ

Devlet Bahçeli döneminde MHP, 1999 genel seçimlerine %17,98 oy oranı ile katılmış ve DSP’nin ardından en çok oyu alarak 129 milletvekili kazanmıştır. Bu seçimle birlikte kurulan DSP-ANAP-MHP koalisyonunda MHP, başbakan yardımcılığı da dahil olmak üzere 12 bakanlık almıştır ve koalisyonun ikinci büyük ortağı konumuna gelmiştir.

2002 yılında gerçekleştirilen seçimlerde MHP’nin oy oranı %8,3’e düşmüş ve bu sebeple parlamento dışı kalmıştır. Ancak 2007 genel seçimlerinde %14,29 oy oranıyla 71 millet