Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşmasına Mısır’ın katılmama sebebi, bu ülkede geniş bir tartışma konusu haline geldi.

7 Ağustos’ta imzalanan anlaşma, “Mekke paktı” olarak adlandırılıyor.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını vurguladı.

Ayrıca, imzacı ülke yetkilileri, bu anlaşmanın diğer ülkelere de açık olduğunu belirtti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, Mısır’ın bu üç ülkenin “doğal ortağı” olduğunu ve gelecekte anlaşmaya katılabileceğini ifade etti.

Bu gelişmenin ardından Hakan Fidan’ın 13-14 Ağustos tarihlerinde Mısır’da görüşmeler gerçekleştireceği bildirildi.

Ancak Arap basınındaki haberler, Kahire’nin bu anlaşmaya karşı temkinli bir yaklaşım sergilediğini ortaya koyuyor.

‘Bilinçli ve hesaplı bir karar’

BBC’nin uluslararası medya takibi yapan birimi BBC Monitoring’e göre, Al-Shorouk gazetesinin editörü Emadeddin Hüseyin, 10 Ağustos’ta yazdığı yazıda Mısır’ın anlaşmadan haberdar olduğunu ve “tüm seçeneklerin” masada olduğunu belirtti.

Hüseyin, Kahire’nin tutumu hakkında, “Devam eden bölgesel çatışmanın iki tarafındaki birçok kişi Mısır’ı ve tüm bölgeyi dâhil etmek istediği için herhangi bir adım atmadan önce dikkatli hareket edecektir” değerlendirmesini yaptı.

Bağımsız dijital medya kuruluşu Mada Masr ise, Mısır’ın anlaşmaya davet edildiğini fakat bu teklifi reddettiğini duyurdu.

Haberde yer alan bir Pakistanlı kaynak, Kahire’nin anlaşmayı yalnızca bir savunma iş birliği olarak değil, aynı zamanda “siyasi hizalanma” olarak değerlendirdiğini vurguladı.

Mısır’ın, Suudi Arabistan liderliğindeki siyasi bloka katılma konusunda tereddüt ettiği ve bu durumun “bölgedeki bağımsız hareket etme yetisini kısıtlayabileceği” ifade edildi.

Ayrıca, Arap diplomatların görüşleri de yer aldı. Diplomatlar, Mısır’ın Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile “karmaşık ilişkileri” nedeniyle Türkiye ile savunma anlaşması imzalamasının olasılığının düşük olduğunu belirtti.

Benzer bir şekilde, Hindistan ile artan ekonomik iş birliğinin Pakistan ile savunma anlaşması imzalamasını zorlaştıracağına dikkat çekildi.

Rus RT Arabic kanalına konuşan askeri uzman Muhammed al-Shahawi, Mısır’ın katılmama kararının “bilinçli ve hesaplı” olduğunu ifade etti.

Uzman, Mısır’ın bölgedeki çatışmanın daha da büyümesini engellemek amacıyla İran ve ABD arasında arabuluculuk yapmayı denediğini hatırlattı.

Al-Arabiya haber sitesinde yer alan başka bir askeri uzman Osama Mahmoud Kabeer, Kahire’nin tutumunun “ulusal güvenlik hususlarını ve mevcut bölgesel çatışmanın daha da büyümesini engelleme arzusunu yansıttığını” söyledi.

BBC Farsça’nın aktardığına göre, siyasi analist Muhammed Abbas, Mısır’ın Mekke paktına katılmamasını mevcut koşullar açısından “mantıklı” bulduğunu dile getirdi.

Türkiye’de bulunan savunma uzmanı Momin Ashraf ise, Mısır’ın kararını “net bir diplomatik başarısızlık” olarak değerlendirdi.

ABD’de yaşayan gazeteci Muhammed Shahud ise, Mısır’ın anlaşmaya imza atmamasının ileride katılmayacağı anlamına gelmediğini savundu.

Yemen ve İran faktörü

8 Ağustos’ta İngiltere merkezli Al-Araby al-Jadeed haber sitesine konuşan ve ismini vermeyen bir Mısırlı kaynak, Kahire’nin Körfez ülkeleri ile güvenlik çıkarlarının örtüşmesine rağmen Mekke paktına şu anda katılmayı planlamadığını ifade etti.

Kaynak, Mısır’ın bu anlaşmaya imza atmasının Yemen’deki İran destekli Husiler ve Irak’taki İran yanlısı gruplarla doğrudan çatışmaya yol açabileceğinden endişe duyduğunu belirtti.

Suudi Arabistan, İran’ın desteklediği Şii Husilere karşı Yemen hükümeti lehine askeri müdahalede bulunan dokuz ülkelik bir koalisyona liderlik ediyor.

Mısır’ın eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Masum Merzuk, Mısır’ın Mekke paktı ülkeleri ile 21 Haziran’da bir toplantı gerçekleştirdiğini hatırlatarak, Kahire’nin anlaşmaya katılmamasının izaha muhtaç olduğunu ifade etti.

Eski diplomat, Mısır’ın katılmamasının “net cevaplar gerektiren sorular ortaya attığını” vurguladı.

Mısır’ın Suudi Arabistan’ın dahil olduğu koalisyonlara katılma konusundaki çekinceleri, Mekke anlaşması öncesinde de Arap basınında gündeme gelmişti.

6 Ağustos’ta Katar basınında çıkan bir haberde, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Riyad liderliğindeki bir deniz koalisyonuna temkinli yaklaştığı ifade edilmişti.

Haberde, Suudi Arabistan’ın Mısır’ı ikna etmek için çaba sarf ettiği, ancak Kahire’nin Yemen’deki Husiler ve İran ile çatışmaktan çekindiği belirtilmişti.