Bursa’da Nilüfer Belediyesi, Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri çerçevesinde “Nilüfer Hatun ve Erken Osmanlı’da Kadın” temalı bir panel düzenledi. Tarihçiler ve akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen bu etkinlikte, erken Osmanlı döneminde kadınların kent inşasındaki ve toplumsal hayattaki önemine dair tartışmalar yapıldı.

BURSA (İGFA) – Nilüfer Belediyesi, Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında “Nilüfer Hatun ve Erken Osmanlı’da Kadın” adlı panele ev sahipliği yaptı. İki oturumdan oluşan etkinliğin ilki, Nazım Hikmet Kültürevi’nde tarih meraklılarının katılımıyla gerçekleşti.

Panelin koordinatörlüğünü Doç. Dr. Hacer Karabağ Aslan üstlenirken, moderatörlüğünü ise Prof. Dr. Selen Durak gerçekleştirdi. Etkinliğe, Nilüfer Belediye Başkan Vekili Günce Çelik, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir’in eşi Nuray Özdemir ile birlikte akademisyenler ve araştırmacılar da katıldı.

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren Nilüfer Belediye Başkan Vekili Günce Çelik, ilçeye adını veren Nilüfer Hatun’un mirasına vurgu yaparak, “Nilüfer Hatun sadece bir padişah eşi ya da valide sultan değil, inşa ettirdiği yapılarla kentin sosyal dokusunu şekillendiren ve Türk kadınının toplumsal hayattaki kurucu iradesinin en somut örneklerinden biri olmuştur.” dedi.

Erken Osmanlı dönemindeki kadınların vakıflar aracılığıyla eğitime, sağlığa ve sosyal yardımlaşmaya sağladıkları katkıların, günümüz sosyal belediyecilik anlayışının temelini oluşturduğunu belirtti.

Moderatör Prof. Dr. Selen Durak, kadınların yapılı çevrenin biçimlenmesinde yalnızca bir kullanıcı değil, aynı zamanda karar verici özneler olarak yer aldığını ifade etti. Erken Osmanlı kadınlarının kurmuş olduğu vakıflar ve inşa ettirdikleri köprüler aracılığıyla kentlerin fiziksel gelişimini doğrudan etkilediklerini vurguladı.

ERKEN OSMANLI’DA KADINA AKADEMİK BAKIŞ

Açılış konuşmalarının ardından uzman isimler, erken Osmanlı tarihiyle ilgili güncel bulgularını paylaştı. Prof. Dr. Feridun Emecen, Osmanlı kuruluş dönemi kroniklerinin eleştirel bir gözle okunması gerektiğini belirterek, Orhan Gazi dönemindeki kadın figürlerinin arka planını anlattı. Emecen, Nilüfer Hatun’un Yarhisar Tekfuru’nun kızı olma ihtimalinin zayıf olduğunu, Nilüfer ile Orhan Bey’in tanışmasının Bursa’nın fethi dönemine denk geldiğini ifade etti. Ayrıca, Süleyman Paşa’nın annesinin Nilüfer Hatun değil, Efendize Hatun olabileceği görüşünü de paylaştı.

Araştırmacı-yazar Raif Kaplanoğlu, Osmanlı kroniklerinin 8 nesil sonra yazıldığını, bu nedenle bilgilerin çağdaş kaynaklarla, tahrir defterleriyle ve saha araştırmalarıyla karşılaştırılması gerektiğini vurguladı. Kaplanoğlu, Orhan Bey’in dört eşinin hikayesini bu yöntemle değerlendirerek, Nilüfer Hatun’un Şile Tekfuru’nun kızı olabileceğini dile getirdi. Ayrıca, Nilüfer adının Bursa Ovası’ndaki nilüfer çiçeklerinden kaynaklandığını, derenin adının köprüden değil, köprünün adının dereden alındığını öne sürdü.

Nilüfer adının Bursa’nın kent hafızasındaki önemine odaklanan Prof. Dr. Fikret Yılmaz, Nilüfer çayının şehir hayatındaki rolüne dikkat çekti. Yılmaz, “nilüfer odunu” geleneğinden, çayın etrafındaki kahvehanelerden ve kervan meydanından söz etti. Nilüfer adının kentsel kimlik açısından önemli bir referans noktası olduğunu ve belediyenin bu ismi taşımasının yerinde bir tercih olduğunu ifade etti.

Doç. Dr. Nilgün Elam, sunumunda Bizans ve Osmanlı diplomasisi arasındaki evlilik ittifaklarına değindi. Elam, Asporça Hatun’un büyük ihtimalle Bursa civarındaki bir Bizanslı soylu aileye mensup olduğunu, Nilüfer adının Yunanca kökenli isimlerle ilişkilendirilmesinin kanıtlarının zayıf kaldığını belirtti. Elam, Orhan Gazi’nin Bizans prensesi olduğu kesin olarak bilinen tek eşinin İmparator 6. Yannis Kantakuzenos’un kızı Theodora olduğunu vurguladı.

Panelin ikinci oturumu soru-cevap formatında devam etti. Katılımcılar, merak ettikleri konuları konuşmacılara yöneltti. Oturumun sonunda akademisyenlere günün anısına hediye takdim edildi.