Türkiye İşçi Partisi (TİP) Sözcüsü Sera Kadıgil, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından gündeme getirilen lisans öğretim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj programlarının yeniden düzenlenmesine dair planlar hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) bir soru önergesi sundu. Kadıgil, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması talebiyle yönelttiği önergesinde, “Bakanlığınız ya da YÖK bünyesinde, lisans eğitim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj süresinin uzatılması ile ilgili olarak kapsamı ve takvimi netleşmiş bir ön çalışma ya da taslak mevcut mudur? Varsa, bu taslaklar neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır?” ifadelerine yer verdi.

Kadıgil, YÖK’ün lisans eğitim süresinin kısaltılması ve staj programlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalarını ele alarak, bu konularda Milli Eğitim Bakanı Tekin’in yanıt vermesini talep etti.

Önergesinde şu hususları dile getiren Kadıgil, şunları ifade etti:

“YÖK tarafından geçtiğimiz yıldan bu yana kamuoyuna sunulan lisans öğretim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj programlarının yeniden düzenlenmesine dair planlar, akademik özerklik ve üniversitelerin kalitesi açısından ciddi soru işaretleri barındırmaktadır. Uygulama kapsamı ve biçimi hakkında kamuoyuyla net bir taslağın paylaşılmadığı, YÖK’ün stratejik planları dahil hiçbir resmi belgede yer almadığı gözlemlenmektedir. Bu değişikliklerin, öğrenciler ve akademisyenler başta olmak üzere üniversite bileşenlerinin katılımıyla şeffaf bir biçimde tartışılmadan hayata geçirilmek istendiği anlaşılmaktadır.

YÖK başkanının açıklamalarına göre, kredi toplamı ve öğrenim çıktıları korunarak akademik takvimin yoğunlaştırılması hedeflenen bu düzenleme, hem öğrenci hem de öğretim üyeleri açısından ek ders yükü yaratacaktır. Bu durum, öğretimin kalitesini düşürmekle kalmayıp, araştırmaya ayrılan zamanın kısıtlanmasıyla üniversitelerin bilimsel üretkenliğini de olumsuz etkileyecektir. Staj süresinin uzatılması planı ve pilot uygulamalar göz önüne alındığında, bu düzenlemenin üniversite öğrencilerinin MESEM modelinde gördüğümüz ‘eğitim’ görünümü altında sermayeye düşük maliyetli işgücü sağlama pratiğine dönüşmesi anlamına geldiği değerlendirilmektedir.”

“Fiziksel altyapı ve personel ile ilgili yetersizlikler için önlem alındı mı?”

Kadıgil, Bakan Tekin’in yanıtlaması amacıyla önergesinde şu sorulara dikkat çekti:

“Bakanlığınız ya da YÖK bünyesinde, lisans eğitim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj süresinin uzatılması tasarısına dair net bir çalışma ya da taslak hazırlanmış mıdır? Varsa, bu taslaklar neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır? Söz konusu düzenlemeler için, bu sürecin en önemli paydaşları olan tüm üniversite bileşenlerinin görüşlerine başvurulması planlanmakta mıdır? Böyle bir plan yoksa, milyonlarca üniversite öğrencisini ve binlerce öğretim elemanını etkileyen bir kararın alınmasındaki amaç nedir?

Üniversitelerarası Kurul ve bu kurul bünyesindeki konseylerdeki temsil dağılımı nasıldır? Görüşmelerin değerlendirmeleri neden kamuoyuyla paylaşılmamaktadır? Akademik takvimin yoğunlaşması sonucunda öğretim elemanlarının ders, sınav ve idari iş yükündeki artış ile bilimsel araştırmaya ayrılan zamanın daralması durumunda meydana gelebilecek bilimsel üretim kaybına dair herhangi bir araştırma yapılmış mıdır? Olası kaybı telafi etmek adına gerekli önlemler alınmış mıdır?

Yoğunlaştırılmış lisans programının öğretim üyelerinin lisansüstü düzeyde yürüttükleri danışmanlık, doktora yeterlilik ve tez izleme süreçleri üzerindeki olası olumsuz etkileriyle ilgili bir etki analizi yapılmış mıdır? Artan iş yükünü karşılamak amacıyla yeni kadro tahsisi ya da ders yükü düzenlemesi planlanmakta mıdır?

Üniversitelerin derslik, laboratuvar ve kütüphane gibi fiziksel altyapı kapasiteleri ile öğretim elemanı ve idari personel sayısı, bu tür bir yoğun takvimi kaldırabilecek düzeyde midir? Bu konuda bir çalışma yapılmış mıdır? Fiziksel altyapı ve personel eksikliklerini gidermek için herhangi bir önlem alınmış mıdır?

Eğitim masraflarını karşılamak zorunda kalan veya bakım yükümlülüğü bulunan öğrencilerin yoğunlaştırılmış programlar nedeniyle eğitimlerinden kopma riski değerlendirilmiş midir? Eğitimden olası kopuşları önlemek amacıyla destek mekanizmaları geliştirilmiş midir?” (ANKA)