iahaber Dış Haberler

Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan kapsamlı bir araştırma, günün ilk ve son öğünlerinin zamanlamasının yaşam süresiyle ilişkili olabileceğini ortaya koydu.

Science Alert’te yayımlanan habere göre, bu yeni çalışma, sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için öğünlerin içeriği kadar, tüketim zamanlarının da önemli bir faktör olduğunu öne sürdü. Önceki araştırmalar, kahvaltı atlamanın ve gece geç saatlerde yemek yemenin kötü sağlık sonuçlarıyla ilişkili olduğunu göstermişti. Ancak, belirli zaman dilimleri ile ilişkilendirilen risklerin netliği hala belirsizdi.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Araştırmacılar, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması kapsamında 1999 ile 2018 yılları arasında elde edilen verileri inceledi. Çalışmaya katılan 31 bin 44 yetişkin, son 24 saat içerisinde tükettikleri her şeyin yanı sıra bu yiyecekleri yedikleri saatleri de bildirdi.

European Journal of Clinical Nutrition’da yayımlanan çalışmada, sabah 04.00’ten sonra alınan her türlü kalori, “ilk öğün” olarak tanımlandı. Günün son kalori alımı ise “son öğün” olarak kaydedilirken, bu iki öğün arasındaki süre “yeme aralığı” olarak belirlendi.

Araştırma ekibi, bu verileri 2019 sonuna kadar kaydedilen ölüm istatistikleriyle karşılaştırdı. Ortalama 8,6 yıllık takip sürecinde, 2 bin 259’u kalp ve damar hastalıkları nedeniyle olmak üzere, toplamda 7 bin 129 katılımcı yaşamını yitirdi.

Analizde yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, beslenme kalitesi, vücut kitle indeksi, kalori alımı, gelir düzeyi ve mevcut hastalıklar gibi çeşitli etkenler dikkate alındı.

Erken öğün tüketenlerin ölüm riski daha düşük

İlk öğünün zamanlamasıyla ilgili belirgin bir eğilim gözlemlendi.

İlk öğününü sabah 07.00 ile 08.00 arasında tüketenler ile karşılaştırıldığında, 08.00 ile 10.00 arasında öğün tüketen bireylerde herhangi bir nedene bağlı ölüm riski yüzde 10 daha yüksek bulundu. Bu oran, ilk öğününü 10.00 ile 12.00 arasında tüketenlerde yüzde 19’a, öğleden sonraya bırakanlarda ise yüzde 29’a kadar yükseldi.

Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm riski açısından da benzer bir durum gözlemlendi.

Günün ilk öğününü öğleden sonra tüketenlerin, sabah 07.00 ile 08.00 arasında tüketenlere göre kalp ve damar hastalıklarından ölüm riskinin yüzde 46 daha yüksek olduğu tespit edildi. İlk öğününü daha geç saatlerde alan bireylerin 50 yaşındaki ortalama yaşam beklentisinin de 2,46 yıl daha kısa olduğu öngörüldü.

Son öğün verileri dikkat çekici

Günün son öğününe ilişkin bulgular ise oldukça ilginçti.

Son öğün zamanı, sürekli artan bir risk göstergesi yerine U şeklinde bir eğilim gösterdi. 19.00 ile 20.00 arasında son öğününü tamamlayanlarla karşılaştırıldığında, 19.00’dan önce yemek yiyenlerde herhangi bir nedene bağlı ölüm riski yüzde 13, gece yarısından sonra yiyenlerde ise yüzde 27 daha yüksek bulundu. En düşük riskin ise saat 20.00 civarında olduğu belirlendi.

Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden araştırmanın kıdemli yazarı Zhilei Shan, ScienceAlert’a yaptığı açıklamada, “Bu durum, akşam 19.00 ile 20.00 arasının herkes için ideal akşam yemeği saati olduğu anlamına gelmiyor” şeklinde belirtti.

Shan, geç saatlerde yemek yemenin sirkadiyen ritmi ve metabolizma üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini vurguladı.

Ayrıca, günün son öğününün çok erken tüketilmesinin, bireyin günlük programı, hastalıkları veya daha düşük kalori alımıyla bağlantılı olabileceği ifade edildi. Erken saatlerde son öğününü tüketenlerin genellikle daha ileri yaşta, daha az sık ve mevcut hastalıkları daha fazla olan bireyler olduğu gözlemlendi. Bu nedenle, öğün saatleri sağlık sorunlarının nedeni olmaktan çok, bireyin sağlık durumuna dair bir gösterge olarak değerlendirilebilir.

Yeme aralığı ise tabloyu daha da karmaşık hale getirdi.

İlk öğünün saati dikkate alındığında, yeme aralığı ile ölüm riski arasında genel örneklemde tutarlı bir ilişki bulunamadı. Bu ilişki, yemek yemeye başlanan saate bağlı olarak değişiklik gösterdi.

Bu bulgu, çok kısa yeme aralıklarına dair endişeleri farklı bir açıdan ele alıyor: Sadece aç kalınan süreleri hesaplamak, tablonun bir kısmının gözden kaçmasına neden olabilir.

Shan, “Öğün saatleri, çevresel sirkadiyen ritimler açısından önemli bir işarettir. İlk öğünün daha geç yenmesi veya gece geç saatlerde yemek, sirkadiyen ritmin bozulmasına ve metabolizma üzerinde sorunlara yol açabilir” dedi.