Pazartesi günü milyonlarca öğrenci okula dönecek. Okulların açılmasına az bir süre kala, kırtasiye, giyim, servis ve kantin gibi alanlarda öğrencilerin ihtiyaçlarının maliyetinde önemli artışlar yaşandığı gözlemleniyor. Bu yıl, bir öğrencinin çanta, defter, kalem, suluk, beslenme çantası ve temel kırtasiye malzemelerinin toplam maliyeti yaklaşık 2.500-3.000 lira seviyesine ulaştı. Geçen yıl bu rakam 1.900-2.000 lira arasında iken, artış oranı yaklaşık %25-30 olarak kaydedildi. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), özel okullarda ders kitabı adı altında ücret talep edilmesini yasaklamış olsa da bazı özel okullar, kitap ve eğitim materyallerini “kırtasiye paketi” adı altında velilere sunmaya devam ediyor. Bu paketlerin fiyatları ise 50 bin TL’den başlayıp, 200 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Okul kantinlerinde fiyat artışları birçok ürün için %30’u aşarken, giyim maliyetindeki artış %15 seviyesine ulaştı. Servis ücretlerinde ise %25-30 arasında bir artış gözlemleniyor. Her ne kadar illerde tavan fiyat tarifeleri belirlenmiş olsa da, birçok okul bu rakamlara uymadığı için veliler yüksek fiyatlardan şikayetçi.

Okul kantinlerinde uygulanacak yeni tavan fiyat tarifesi kısa bir süre önce açıklandı. Öğrencilerin en çok tercih ettiği tost ve ayranın fiyatı, bu yıl 90 TL’den 130 TL’ye yükseldi. Yeni tarifeye göre simit 30 lira, açma ve poğaça 35 lira olarak belirlendi. Yarım litre suyun fiyatı 15 lira, çay ise 25 lira olarak belirlendi. Tavuk dönerin fiyatı ise 145 liraya yükseldi. Bu fiyatlar düşünüldüğünde, bir öğrencinin yalnızca tost ve ayran alması durumunda 130 lira, su ve çay alması halinde ise toplamda 170 TL ödemesi gerekecek. Türkiye Kantin İşletmecileri Federasyonu, 2026-2027 yılı için fiyatlara %6,2 civarında zam yapıldığını belirtse de, birçok üründe artış oranının %40’ı geçtiği görülüyor.

Ailelerin eğitim bütçesindeki en büyük kalemi servis ücretleri oluşturuyor. Okul servis ücretleri, ev ile okul arasındaki mesafe göz önünde bulundurularak belediyelerin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya il/ilçe belediye meclisleri tarafından resmi tarifelerle belirleniyor. Geçtiğimiz gün, Ankara, İstanbul ve İzmir’deki zam oranlarının açıklanmasıyla birlikte okul servis ücretleri de netlik kazanmış oldu. İstanbul’da geçen yıl ile kıyaslandığında servis ücretleri %10, Ankara’da %25,49 ve İzmir’de ise %35 oranında artış gösterdi. İstanbul’da en kısa mesafe (0-1 kilometre) için 39.970 TL, en uzak mesafe (23-25 kilometre) için ise 93.610 TL belirlendi. 25 kilometrenin üzerindeki her kilometre için 87,99 TL ek ücret talep ediliyor. Köprü geçiş ücreti ise toplam öğrenci sayısına bölünerek servis ücretine ekleniyor. Ancak birçok okul, resmi tarifelere uymadan velilerden iki-üç kat daha fazla ücret talep ediyor.

Veliler, okul servisleriyle ilgili şikayetlerini hem okul yönetimlerine hem de çeşitli platformlara iletiyor. Şikâyetvar, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okul servis ücretleri hakkında gelen şikayetlerle ilgili verilerini paylaştı. Bir şikayette, resmi tarifeye göre 48 bin TL olan servis ücretinin 140 bin TL olarak talep edildiği ifade edilirken, başka bir veli 79 bin TL’lik tarifeye karşı 161 bin TL’yi aşan bir ücretle karşılaştığını belirtti. İzmir’den bir veli ise anaokuluna giden çocuğu için 9 aylık servis ücretinin 161 bin 158 TL olduğunu aktararak, aynı hizmet için resmi tarifede hesaplanan bedelin yaklaşık 79 bin 443 TL olduğunu ve talep edilen tutarın tarifeye göre 81 bin TL’den fazla yüksek olduğunu ifade etti. Şikayetlerde, resmi tarifeler ile talep edilen ücretler arasındaki farklılıkların yanı sıra, kısa mesafelere yüksek bedeller ve peşin ödeme sonrasında ek ücret talepleri de dikkat çekiyor.

Okul kırtasiye harcamaları da, geçen yıla göre %27 ile %32 arasında artış gösterdi. Son bir yıl içerisinde sırt çantası fiyatları %45,45, matara fiyatları %33,33, parmak boyası %30,14, 12’li kurşun kalem %25 ve beslenme çantası %24,14 oranında artış gösterdi. Yapıştırıcı fiyatındaki artış %20,69’a, kalem çantası ve kırmızı kalemde ise %20’ye ulaştı. Giyim maliyetindeki artış ise %15 seviyelerine tırmandı.