İSTANBUL (İGFA) – Klinik Psikolog Buse Başakgil, çocukların okula başlama sürecinin yalnızca yeni bir eğitim yılı değil, aynı zamanda aileden ayrılma, yeni arkadaşlıklar kurma ve kurallara uyum sağlama gibi önemli gelişimleri içerdiğini vurguladı. Bu süreçte bazı çocukların hızlı bir şekilde uyum sağlarken, bazılarının ise daha fazla desteğe ihtiyaç duyabileceğini ifade etti.

OKUL REDDİNİN ARKASINDA FARKLI NEDENLER OLABİLİR

Başakgil, günlük hayatta sıkça kullanılan “okul fobisi” terimi yerine, çocuğun okula gitmesini engelleyen kaygının kökenine inmenin daha önemli olduğunu söyledi. Okul reddinin çeşitli nedenlerle ortaya çıkabileceğini belirten Başakgil, ayrılık kaygısı, sosyal kaygı, akademik başarısızlık korkusu, akran zorbalığı ve öğrenme güçlükleri gibi durumların bu davranışın altında yatan faktörler arasında yer aldığını vurguladı.

“SEBEP İNAT DEĞİL, KAYGI OLABİLİR”

Başakgil, çocukların bazen “inatçı” ya da “söz dinlemiyor” şeklinde değerlendirildiğini belirtti. Ancak, yoğun kaygı yaşayan bir çocuk için okula gitmenin zorlayıcı olabileceğine dikkat çekti. Bu tür durumlarda çocuğu tehdit etmek ya da cezalandırmanın etkili bir çözüm olmadığını ifade eden Başakgil, çocuğun her seferinde okula gitmemesine izin vermenin kaçınma davranışını pekiştirebileceği konusunda uyardı. Ebeveynlerin yaklaşımının “şefkatli ama kararlı” olması gerektiğini söyledi.

AKRAN ZORBALIĞI DA ÖNEMLİ BİR ETKEN

Başakgil, çocuğun okulu reddetme sebebinin arkasında zorbalık veya dışlanma gibi durumların olabileceğinin altını çizdi. Okulda çocuğun kendini güvende hissedip hissetmediğini belirlemek için mutlaka araştırma yapılması gerektiğini kaydetti. Özellikle okul günlerinde yaşanan fiziksel yakınmaların, tatil günlerinde azalması durumunun dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Başakgil, fiziksel şikayetlerin psikolojik kaynaklı olduğunun varsayılmadan önce tıbbi nedenlerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.

Çocuğun sürekli ve yoğun bir şekilde okula gitmeyi reddetmesi, belirgin kaygı yaşaması, tekrar eden fiziksel yakınmalar göstermesi, okul başarısında düşüş yaşaması veya arkadaş ilişkilerinin bozulması gibi durumların söz konusu olduğu hallerde profesyonel bir değerlendirme öneren Başakgil, ebeveynlerin okul uyum sürecinde çocuğun kaygısını tamamen ortadan kaldırmaya değil, kaygıyla baş etme yeteneklerini desteklemeye odaklanmaları gerektiğini vurguladı. Bu bağlamda önerilerini şöyle sıraladı:

• Vedalaşmayı uzatmayın: Kısa, sakin ve tutarlı bir rutin oluşturun.
• Duyguyu küçümsemeyin: Çocuğun yaşadığı kaygıyı kabul edin.
• Sabah rutinini düzenleyin: Öngörülebilir bir düzen güven duygusu sağlar.
• Okulu ceza aracı yapmayın: Olumsuz algıyı güçlendirebilir.
• Nedeni anlamaya çalışın: “En zor gelen şey ne?” diye sorun.