ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşlarının etkileri, Avrupa ile bozulan ilişkiler, Çin menşeli araçların yükselen popülaritesi ve yerli üretimdeki daralma, Türkiye otomotiv sektörünü kritik bir dönemece sürüklemiştir. Türkiye otomotiv sektörü, 2020 ile 2022 yıllarında dış ticaret fazlası vermiş iken, 2023 yılının başları itibarıyla binek araç ithalatındaki artış sebebiyle 3 milyar dolarlık bir dış ticaret açığı yaşamak zorunda kalmıştır. Yine de 2024 yılı itibarıyla ticari araç ve otobüs ihracatında bir toparlanma görülecek gibi görünse de, 2025’in ilk çeyreğinde üretim ve ihracatta kaydedilen düşüşler alarm zillerini çalmıştır.

İSTANBUL (İGFA) – Sektör temsilcilerinden olan LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, yerli üretimi ve teknoloji geliştirmeyi merkezine almayan politikaların otomotiv sektörünü sürdürülemez bir duruma getirdiğini vurgulamıştır. Özellikle ABD’nin 2024 yılı itibarıyla 374 milyar dolarlık bir dış ticaret açığı vermesine karşın, Çin’in 2023 yılında 93,9 milyar dolarlık bir dış ticaret fazlası vermesi dikkat çekmektedir. Nazik, “ABD-Çin ticaret savaşı, Türkiye için bir üretim üssü olma fırsatını doğurabilir. Ancak, Çinli otomotiv markalarının Türkiye’de üretim yatırımı yapmaması büyük bir risk teşkil etmektedir” diyerek önemli bir uyarıda bulunmuştur.

ÇİN’E CARİ AÇIK BÜYÜYOR

2024 yılında Türkiye, Almanya’dan 4,92 milyar, Çin’den ise 1,57 milyar dolarlık araç ithalatı gerçekleştirmiştir. 2023 yılında Çin menşeli araçların pazara girmesiyle birlikte, 1,5 milyar dolarlık bir açık doğmuştur. Selçuk Nazik, bu durumu değerlendirerek, “Çin, cari açık verdiğimiz üçüncü ülke haline geldi. Eğer Çin, Türkiye’de üretim yapmazsa, bu açık büyüyerek sektörü tehdit edecektir” ifadesini kullanmıştır.

TOGG VE YERLİ ÜRETİM ÇÖZÜM OLABİLİR

Binek araç ithalatı 2024 yılı itibarıyla artış gösterirken, Türkiye’nin yerli otomobil markası Togg’un henüz ihracata başlayamamış olması sektörde zorlayıcı bir etken olmuştur. Nazik, “Togg’un Almanya ve Fransa gibi ülkelerdeki pazarlara açılması, ülke için büyük bir prestij ve döviz girişim kaynağı olacaktır. Yerli üreticilerin daha yüksek katma değerli modellere odaklanmaları ve kapsayıcı teşvikler geliştirilmesi şarttır” şeklinde yorumda bulunmuştur.

2025’in ilk çeyreğinde Türkiye’deki otomotiv sektörü için durumu daha da endişe verici hale getiren veriler ortaya çıkmıştır. İthalatın sektördeki payı yüzde 69’a yükselirken, toplam üretimde ise yüzde 9, otomobil üretiminde yüzde 7 ve ihracatta yüzde 3 düşüş kaydedilmiştir. Özellikle ticari araç üretimindeki düşüş yüzde 11, ağır ticari araç üretimindeki düşüş yüzde 39 ve traktör üretimindeki azalma ise yüzde 41,6 oranında olmuştur. Selçuk Nazik, bu düşüşlerin üretim kaybı yanında istihdam ve teknoloji kaybı anlamına geldiğini belirtmiş, acil regülasyonlar ve stratejik desteklerin gerekliliğine vurgu yapmıştır. Özellikle Çin’in Türkiye’de üretim yapmasının elzem olduğunu belirten Nazik, Avrupalı markalar için de Türkiye’nin kritik bir pazar konumunda olduğunu ifade etmiştir.

TL maliyetlerindeki artışın üretim verilerini olumsuz yönde etkileyen bir faktör