“`html

Ozan BİNGÖL

Türkiye, otomobil üzerinden özel tüketim vergisi (ÖTV) alan birkaç ülkeden birisidir. Bu durum, ülkenin ekonomik yapısında en büyük sorunlardan biri haline gelmiş durumdadır. Sürekli olarak artan otomobil vergileri, hem açık hem de gizli zamlar şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Bu yazının ilerleyen bölümlerinde motorlu taşıtlar üzerindeki ÖTV tahsilatını inceleyecek, yıllar içindeki artış oranlarını ve bunun tüketici üzerindeki etkilerini açıklayacağız. ÖTV tahsilatının, genel vergi tahsilatının neredeyse bir katından daha fazla artması ve her yıl bütçe hedeflerinin üzerinde gerçekleşmesi, önemli bir ekonomik sorunu gündeme getirmektedir.

Maliyenin kasasını dolduran bu vergi politikaları, vatandaşın cebini boşaltmakta ve onları yaya bırakmaktadır. Özellikle otomobillerdeki “açık” ve “gizli” ÖTV zamları, halkın ekonomik yükünü artırırken, devletin gelirlerini de yükseltmektedir. Bu durum, Türkiye’deki otomotiv sektörünü olumsuz yönde etkilemekte ve bütçe dengelerini bozmaktadır.

Otomobillerde “AÇIK” ve “GİZLİ” ÖTV Zamları

Otomobillere uygulanan ÖTV zamlarının bir kısmı, doğrudan ÖTV oranlarındaki artış şeklinde açık bir şekilde karşımıza çıkarken, diğer kısmı ise otomobil matrah dilimlerinin artırılmaması yoluyla gizli bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Örneğin, 2002 yılında yürürlüğe giren ÖTV Kanunu ile birlikte, %27 ila %50 arasında değişen ÖTV oranları, günümüzde %45 ila %220 aralığına çıkmıştır. Bu durum, otomobil alımını neredeyse imkansız hale getirmektedir.

Otomobiller üzerindeki yüksek vergilendirme, vatandaşı bütçesini yönetiminde zor durumda bırakmakta ve onları borçlanmaya yöneltmektedir. Yukarıda bahsedilen matrah dilimlerinin uzun yıllar boyunca güncellenmemesi, otomobile gizli bir ÖTV zammı uygulanmasına sebep olmaktadır.

ÖTV Matrah Dilim Güncellemesi Yapılmadığı İçin ÖTV Oranı Değişmese Bile Aynı Araç Üst Dilime Çıkıyor

Türkiye, son dönemlerde yüksek enflasyon oranları ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, ödediğimiz vergileri doğrudan etkilemektedir. ÖTV oranlarının belirlenmesinde otomobilin vergi öncesi fiyatı esas alınmaktadır. Fiyat yükseldikçe oran da artmakta, bu da halkın belini bükmektedir. Ancak, ÖTV matrah dilimlerinin güncellenmemesi nedeniyle vatandaşlar, otomobil alırken gizli zamlara maruz kalmaktadır.

Son güncellemeler, 24 Kasım 2022 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılmış, o tarihten sonra değişiklik olmamıştır. Bu tarih aralığında özellikle otomobil fiyatları büyük bir artış göstermiştir. Eğer matrah dilimleri güncellenmiş olsaydı, ÖTV oranlarını düşürerek daha efektif bir vergi politikası izlenebilirdi.

Otomobilde Açık ve Gizli Vergi Zammı Örneği

Örneğin, Türkiye’deki %80 ÖTV’li bir otomobilin vergisiz fiyatı 700.000 TL iken, toplamda 1.524.096 TL gibi bir bedel ödenmesi gerekmektedir. Eğer matrah güncellenmiş olsaydı, bu otomobili %45 ÖTV ile 1.227.744 TL’ye almak mümkün olacaktı. Matrah güncellemesi yapılmadığı için vatandaş, yaklaşık 300.000 TL daha fazla ödeme yapmak zorunda kalmaktadır.

Otomobilde Vergi Yükü Açısından Dünya Birincisiyiz.

Otomobil üzerindeki vergi yükü açısından Türkiye, dünya genelinde en yüksek oran