Kamuoyunun gündeminde, CHP’yi varlığı ile ilgili tartışmalara sürükleyen “mutlak butlan” kararı ön planda iken; iktidarın inşaat sektöründeki taahhütlerle yürüttüğü pazarlık usulü ilişkileri ise sessiz bir şekilde devam ediyor.

Kamu ihale sisteminde uzun yıllardır rant aktarım aracı olarak kullanılan “pazarlık usulü”, şimdi havalimanı onarımları, pist yapımları ve PAT projeleri gibi alanlarda yeniden öne çıkıyor. Bu kapsamda, Sivas’ta yeni bir ihale gerçekleştirildi.

Sivas Nuri Demirağ Havalimanı’nda hava ulaşım altyapısını güçlendirmek amacıyla yeni bir pist inşa edilecek ve terminal binası onarılacak. Yatırım Programı’nda yer alan bu proje için Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) kısa süre önce ihale açtı. Ancak, bu ihale rekabete açık bir şekilde, her firmanın katılabileceği bir açık usul yerine, pazarlık usulüyle gerçekleştirildi.

İhaleye dört firma teklif sundu. Timtaş Grup İnşaat ve Gena İnşaat iş ortaklığı, ihaleyi kazanarak DHMİ ile 3 milyar 860 milyon TL tutarında bir sözleşme imzaladı. Bu imza, kamuoyunun gözünün “butlan” konusuna yoğunlaştığı günlerde gerçekleşti.

AKP TBMM Grup Başkanvekili ve Sivas Milletvekili Abdullah Güler, Sivas Havalimanı için 3,8 milyar TL’lik yatırım yapılacağını duyurdu ancak ihaleye ve firmaya dair detaylara girmedi.

Kamu için indirim oranı yüzde 10’da kaldı

“Sivas Havalimanı Yeni Pist Yapım ve Terminal Bina Onarımı” ihalesinin yaklaşık maliyeti 4 milyar 289 milyon 789 bin 570 TL olarak belirlenmişti. Timtaş-Gena ortaklığının kamu bütçesi lehine yaptığı indirim ise sadece yüzde 10 seviyesinde kaldı.

Eğer bu ihale açık ihale usulü ile gerçekleştirilmiş olsaydı, kamunun lehine daha yüksek indirim oranları elde edileceği aşikardır. Rekabete açık bir ihale yerine pazarlık usulünün tercih edilmesi, şirketlerin verdiği tekliflerdeki indirimlerin daha düşük kalmasına yol açıyor. Bu durum, kamu kaynaklarının daha az tasarruf edilmesi anlamına geliyor. Sivas havalimanı için neden pazarlık usulüne gidildiği ve bu düşük indirimle kaybedilen tutarların kimlerde nasıl kaldığı ise belirsizliğini koruyor.

Geçen yıl İzmir Adnan Menderes Havalimanı PAT sahası ihalesinde de benzer belirsizlikler yaşanmıştı.

Hatay Havalimanı da aynı şirkette

Sivas Nuri Demirağ Havalimanı ihalesini kazanan Timtaş Grup, depremde ağır hasar gören Hatay Havalimanı’nın PAT sahalarının onarımı için Ekim 2023’te yapılan ihaleyi de üstlenmişti. Bu ihale de DHMİ tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilmişti.

Hatay Havalimanı için kamunun sözleşme imzaladığı bedel, belirlenen yaklaşık maliyetin üstünde gerçekleşti.

Hatay Havalimanı şirketleri

Yaklaşık Maliyet: 6.587.151.686,99 TL

Sözleşme Bedeli: 7.229.900.000,00 TL

Hatay Havalimanı’nın pist, apron ve taksi yolu inşaatı tamamlanarak geçen Eylül ayında hizmete açıldı. Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Hatay Havalimanı’nın kalıcı ve güçlü bir altyapıyla yeniden ayağa kaldırılacağını açıklamıştı.

İzmir Adnan Menderes Havalimanı

Timtaş Grup’un Sivas ihalesini kazandığı Gena İnşaat, geçen yıl sonbaharda yapılan İzmir Adnan Menderes Havalimanı PAT Sahaları Onarımı ihalesini Set Altyapı İnşaat ile birlikte kazanmıştı. Bu ihale kamu kaynakları aleyhine düşük bir indirimle sonuçlanmış ve DHMİ, TBMM’den gelen itirazlara rağmen sözleşmeyi imzalamıştı.

İzmir Adnan Menderes Havalimanı ihalelerinde:

Yaklaşık Maliyet: 2 milyar 698 milyon 412 bin 36 TL iken…

Sözleşme Bedeli: 2 577 milyon TL gibi bir teklifle sonuçlanmış ve yine kamu bütçesi lehine sağlanan tasarruf oranı sadece yüzde 4,5 olarak kalmıştır.

Unvan değişikliği ve sürpriz

Bu ihalenin lider şirketi olan Set Altyapı İnşaat ile ilgili önemli bir detay bulunmaktadır:

Set Altyapı, 2023’teki Hatay Havalimanı ihalesini üstlenen Silahtaroğlu Mühendislik İnşaat’ın unvan değiştirmiş halidir. Bu durum, 25 Nisan 2025 tarihli Ticaret Sicil gazetesinde yayımlanmıştır.

Timtaş Grup ile ilgili de benzer bir durum söz konusu: Kredi ve kurumsal derecelendirme kuruluşu JCR Eurasia’ya göre Timtaş Grup, 2021 yılında Elasmot Enerji adıyla kurulmuş, 3 Nisan 2023’te mevcut adını almıştır.

Sade vatandaşın karmaşık bir tabloyla karşılaştığı bu durum, kamu kaynaklarının kullanıldığı göz önüne alındığında halkı doğrudan etkilemektedir.

*

Yatırım Programı’na göz atıldığında, başta Esenboğa Havalimanı olmak üzere daha birçok havalimanıyla ilgili yapılacak ihalelerin olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, ihaleyi gerçekleştirecek kamu otoritesinin hangi yöntemleri ve hangi şirketleri seçeceği konusunda dikkatli bir değerlendirme yapması gerekmektedir.