Peter Magyar: Macaristan’da Sistem Değişimi Başlıyor

Haber MerkeziHaber Merkezi
0 okunma
Peter Magyar: Macaristan’da Sistem Değişimi Başlıyor

Thomas Latschan

Macaristan’ın gelecekteki başbakanı Peter Magyar, küçük ama etkili eylemleriyle dikkat çekerek durumu lehine çevirebilme yeteneğiyle öne çıkıyor. Bu özellik, ülkenin yakın tarihinde daha önce hiçbir siyasetçide gözlemlenmemiştir ve Magyar’ın partisi Tisza’nın 12 Nisan 2026 tarihindeki seçim zaferinde önemli bir rol oynamıştır.

Bu durumu simgeleyen ve Macaristan’da hızla yayılan bir olay, Nisan ayının başında güneydeki küçük bir kentte gerçekleştirilen seçim kampanyası etkinliğinde meydana geldi. Magyar, Kremlin’e yakın bir Moskova gazetesinin muhabirlerini görünce, aniden şöyle seslendi:

“Rus propaganda medyasını memnuniyetle karşılıyorum. Özgürlüğün ve rejim değişikliğinin tadını çıkarın!”

Bu sözler kalabalık tarafından alkışlarla karşılandı ve “Ruslar evinize dönün!” sloganları atıldı. Bu tepki, kısa bir süre önce Viktor Orban’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile olan “utandırıcı” yakınlaşma girişimlerinin ortaya çıkmasının ardından geldi. Medya raporlarına göre Orban, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde “her açıdan” yardım sözü verecek kadar boyun eğici bir tutum sergilemişti.

45 yaşındaki Peter Magyar ve yeni hükümetinin bakanları, 9 Mayıs 2026 Cumartesi günü yeni Macaristan parlamentosunun ilk toplantısında yemin etmesi bekleniyor. Bu tören sıradan bir etkinlik olmayacak; Magyar, bu günü “Sistem değişimi bayramı” olarak ilan etti.

İlk kez Roman marşı çalınacak

Görev devri sırasında Macaristan milli marşı ile birlikte Avrupa marşı, Romanya’nın Transilvanya bölgesindeki Sekel Macarlarının marşı ve Macar Romanlarının gayriresmî marşı da çalınacak. Özellikle sonuncusu, ülkedeki yaklaşık 700 bin Roman’a yönelik benzersiz bir saygı jesti olarak değerlendiriliyor.

Ayrıca, 12 yıl aradan sonra ilk kez Macaristan parlamentosu binasına Avrupa Birliği bayrağı çekilecek. Bunun ardından Magyar, parlamento meydanında başbakan olarak ilk konuşmasını gerçekleştirecek.

Tartışmalı isim: Magyar’ın eniştesi bakan oluyor

Magyar’ın sistem değişimini gerçekleştirmek amacıyla kurduğu kabine, alışılmadık isimlerden oluşuyor.

Dışişleri Bakanı olarak atanacak olan Anita Orban, diplomat ve enerji uzmanıdır. Eski Başbakan Viktor Orban ile soyadı benzerliği tamamen tesadüfidir. Bir dönem Fidesz partisinin Avrupa yanlısı ve Atlantikçi kanadında yer almıştı; ancak bu kanat artık mevcut değil. Anita Orban, 2009 yılında yayımlanan ve uluslararası alanda dikkat çeken bir İngilizce kitabında, Rusya’nın emperyalist enerji politikalarına karşı uyarılarda bulunmuştu.

Yeni kabinenin ekonomi bakanı, eski bir Shell yöneticisi olacak. Savunma Bakanlığı görevini ise eski Macar Genelkurmay Başkanı Romulusz Ruszin-Szendi üstlenecek; bu kişi, Ukrayna yanlısı tutumu nedeniyle Orban tarafından “düşman” ilan edilmişti.

Sağlık Bakanı olması beklenen Zsolt Hegedüs, 2005-2015 yılları arasında İngiltere’de ortopedi doktoru olarak görev yaptı. Seçim zaferinin ardından sahnede coşkuyla dans ettiği görüntüler hızla ilgi çekti.

Kabinedeki en sıra dışı isim ise Sosyal İşler ve Aile Bakanı Vilmos Katai-Nemeth olacaktır. 16 yaşında görme yetisini kaybeden Katai-Nemeth, sonrasında avukatlık yapmış ve Japon dövüş sanatı aikidoda ustalık derecesine ulaşmıştır. Macaristan tarihinin ilk görme engelli bakanı olacak.

Ancak Magyar hükümetinde tartışmalı bir isim de var: Adalet Bakanı Marton Mellethei-Barna. Kendisi, Peter Magyar’ın eski üniversite arkadaşıdır ve 2025 sonbaharından bu yana Magyar’ın kız kardeşiyle evlidir, yani başbakanın eniştesidir.

Bu aile bağı, kamuoyunda eleştirilere neden olmuştur. Magyar, eniştesinin hukuk alanındaki yetkinliğine vurgu yaparak adaylığını savunmuş ve Adalet Bakanı’nın ve tüm hükümetin, tam bir şeffaflık içinde çalışacağını belirtmiştir. Aile bağlarının görevleri etkilemeyeceğini ifade etmiştir.

İç ve dış politikadaki öncelikler

Magyar’ın başbakan olarak iki ana önceliği bulunmaktadır.

İç politikada, Viktor Orban’a göre şekillenen mevcut sistemi tamamen dağıtmak ve hukuk devletini yeniden tesis etmek zorundadır. Bunun için ilk adım olarak bir “yolsuzlukla mücadele kurumu” oluşturulması ve hukuksuz bir şekilde Orban’a yakın isimlere aktarılan devlet kaynaklarının geri alınmasını sağlayacak bir “mal varlığı geri kazanım kurumu” kurulması planlanmaktadır.

Magyar, ayrıca Orban’a yakın olan devlet medyasını kapatacağını ve yerine bağımsız bir kamu yayıncılığı sistemi kuracağını duyurmuştur.

Yeni hükümetin, “Orban’ın kuklaları” olarak tanımladığı isimleri ne ölçüde sistem dışına itebileceği ise belirsizliğini koruyor. Tisza partisinin parlamentoda üçte iki çoğunluğa sahip olmasına rağmen, bu durumun zor olabileceği belirtilmektedir. Çünkü Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok, başsavcı ve üst düzey yargı mensupları hâlâ görevde bulunmaktadır. Cumhurbaşkanı Sulyok’un istifa etmemesi halinde, reformların ciddi şekilde gecikme riski bulunmaktadır.

Dış politikada ise Magyar, Macaristan’ı yeniden Avrupa Birliği ve NATO içinde güvenilir bir ortak haline getirmeyi, Orta ve Doğu Avrupa’daki komşularla özellikle de Polonya ile ilişkileri geliştirmeyi ve dondurulan AB fonlarının serbest bırakılmasını sağlamayı hedeflemektedir.

Bu son hedef, Macaristan için hayati bir önem taşımaktadır. Ülke, beklenenden daha derin bir ekonomik ve mali kriz içindedir. Viktor Orban’ın geniş harcama politikası nedeniyle bütçe açığı yüzde altı sınırına yaklaşmıştır.

Ukrayna’ya karşı sert ton

Dış politikanın bir alanı, Magyar ve hükümeti açısından bir demokrasi ve popülizm sınavına dönüşebilir: Ukrayna politikası.

Müstakbel başbakan, kısa süre önce Ukrayna Devlet Başkanı’nı, nüfusunun çoğunluğu Macarlardan oluşan Ukrayna’daki Berehowe (Beregszasz) kasabasına “tarihî bir görüşme” için davet etti.

Diplomatik teamüllerde bir hükümet liderinin kendisini başka bir ülkeye davet etmesi ve devlet başkanının hangi kente gelmesi gerektiğini belirlemesi alışılmış bir durum değildir.

Magyar bununla sınırlı kalmadı. Ukrayna’nın Macar azınlığa “ikinci sınıf vatandaş” muamelesi yapmaması durumunda, Macaristan’ın Kiev yönetiminin AB üyeliği çabalarını destekleyeceğini belirtti.

<p style

Okuyucu Yorumları0

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!

Yeni Bir Yorum Bırakın