5 Mart 2026 00:24

Güncelleme: 5 Mart 2026 00:54

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar ile Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş ambargosu, petrol fiyatlarında yükselişe neden oldu. Bu artışın enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması amacıyla “Eşel mobil sistemine geçiş” kararı alındı. İlgili karar, resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeye göre, petrol fiyatı ya da döviz kurunda bir artış yaşanması durumunda, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) bu artışın yüzde 75’i oranında düşürülecek. Benzer şekilde, petrol fiyatı ya da dövizde bir düşüş olması halinde, ÖTV, düşüşün yüzde 75’i kadar artırılacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan elde edilen bilgilere göre, eğer artış 10 lira olursa, bunun 2,5 liralık kısmı piyasa fiyatına yansıyacak.

Jeopolitik gelişmeler doğrultusunda akaryakıt fiyatlarındaki artışın önüne geçmek amacıyla geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alındı. Bu konuyla ilgili Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.

AA muhabirinin Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, jeopolitik durumların etkisiyle meydana gelen petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşların bütçesinin korunması amacıyla geçici olarak eşel mobil sisteminin uygulanmasına karar verildi.

Sistem, 2 Mart tarihi baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatlarında bir artış olursa, artış tutarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin düşürülmesi şeklinde hayata geçirilecek.

Bu kapsamda, benzin fiyatı litre başına 14,8277 liraya, motorin litre başına 13,9006 liraya, LPG kilogram başına ise 11,3830 liraya kadar indirilebilecek.

Eğer bu ürünlerin fiyatında bir düşüş yaşanırsa, azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV artırılacak; ancak artırılan bu tutar 2 Mart’ta uygulanan ÖTV’yi geçemeyecek.

“10 liralık artışın sadece 2,5 lirası vatandaşa yansıyacak”

Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar nedeniyle oluşacak fiyat artışlarının akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı bir şekilde yansıması için bu ürünler üzerindeki ÖTV’nin yüzde 75’i ile buna bağlı KDV’den feragat edilecek.

Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması durumunda, bu artışın sadece 2,5 liralık kısmı piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergiler ile karşılanacak.

Böylece, bütçeden yüksek miktarda gelirden vazgeçilerek enflasyonla mücadele öncelikli hale getirilmiş, akaryakıt ve LPG fiyat artışlarının piyasaya sınırlı bir şekilde yansıması sağlanmış olacak.

Eşel mobil sistemi nedir?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkilerini önlemek amacıyla geliştirilmiş bir mekanizmadır. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışlarına bağlı olarak oluşan fiyat artışlarının, Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanarak akaryakıtın pompa satış fiyatına yansımaması hedeflenmektedir.

Örneğin, motorin fiyatı belirtilen sebeplerle (vergiler hariç) 20 kuruş arttığında, motorindeki ÖTV aynı tutarda indirilerek motorinin pompa fiyatı sabit tutulur. Eğer daha sonra motorin fiyatında bir indirim yapılması söz konusu olursa, öncelikle ÖTV tutarı artırılarak vazgeçilen ÖTV karşılanır. Bu şekilde, Hazine ve Maliye Bakanlığı, tüketiciyi ve dezenflasyon sürecini artan fiyatlardan koruma altına almış olur.