Alican Uludağ

PKK’nın silah bırakma sürecinin ilk hukuki adımı olan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda onaylanarak yasalaştı.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Yasanın yürürlüğe girmesi, PKK/KCK’nın silah bıraktığını ve örgütsel faaliyetlerine son verdiğini Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından tespit edilmesiyle mümkün hale gelecek.

Bu yasanın uygulanış biçimi, kamuoyunda “Kobani davası” olarak bilinen davaya odaklanmış durumda. Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın durumu, hangi suçlar açısından yasadan yararlanıp yararlanamayacağı konusunda belirsizlikler barındırıyor.

Demirtaş, Kobani davasında TCK’nın 302. maddesi gereğince “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak” suçundan mahkûm oldu. Bununla birlikte, Kobani olayları sırasında yaşanan ölümlerle ilgili “kasten öldürmeye azmettirme” suçlamasından beraat etti. Ancak bu beraat kararı henüz kesinleşmiş değil.

Çerçeve yasa ne getiriyor?

Çerçeve yasa, belirli suçlar için soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini öngörmekte.

Bu yasaya göre, 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası veya müebbet hapis cezası gerektiren suçlar için ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.

Ancak yasa, “örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu” nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturmaları kapsam dışı bırakıyor.

Demirtaş açısından bu durum kritik bir belirsizlik yaratıyor.

Demirtaş’ın kasten öldürme dosyasındaki durum

Demirtaş ve dönemin HDP MYK üyeleri, 2014’teki Kobani protestoları sırasında meydana gelen ölümler nedeniyle “kasten öldürmeye azmettirme” suçlamasıyla yargılanmıştı.

İddianamede, Kobani olayları öncesinde HDP MYK’nın yaptığı çağrının, insanların sokağa çıkmasına yol açtığı ve bu olaylarda 37 kişinin hayatını kaybettiği iddia ediliyordu. Demirtaş ve diğer sanıklar, bu ölümler nedeniyle 37’şer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis istemiyle yargılandılar.

Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi, Demirtaş’la birlikte 36 sanığın bu suçtan beraatine karar verdi. Mahkeme, suçun sanıklar tarafından işlendiğine dair bir delil bulunmadığına hükmetti.

Selahattin Demirtaş’ın yargılandığı dönemde dava Sincan Cezaevi’nde görülmüştü Fotoğraf: Alican Uludağ/DW

Ancak savcılık, bu beraat kararına itiraz etti.

Bu durum, Demirtaş hakkında kasten öldürme suçlamasının henüz kesinleşmemiş bir beraatle sonuçlandığını gösteriyor. Dosya şu anda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi’nin incelemesine tabi.

Çerçeve yasanın “kasten öldürme” suçunu kapsam dışında bırakması, Demirtaş için belirsizlik yaratıyor.

İki ihtimal var: İstinaf ne yapacak?

Kobani davasındaki mahkûmiyet ve beraat hükümleri istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi, dosyadaki başvuruları inceleyecek.

Çerçeve yasanın gerekçesinde, beraat veya zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararlarının sanığın lehine olan kararlar olarak kanun yolunda bozulmadan dosyanın esastan incelenerek sonuçlandırılması gerektiği belirtiliyor.

Bu nedenle istinafın, Demirtaş ve diğer sanıklar hakkında kasten öldürme suçlamasına ilişkin beraat hükmünü de esastan değerlendirmesi gerekecek. Burada iki olasılık mevcut.

Birinci olasılık: Bölge Adliye Mahkemesi, kasten öldürme suçlamasına ilişkin beraat kararını hukuka uygun bulabilir. Savcılık bu karara itiraz etmezse ya da sonraki süreç sanıklar lehine sonuçlanırsa, beraat kesinleşecek. Bu durumda Demirtaş için çerçeve yasada kasten öldürme suçuna ilişkin istisnanın uygulanma engeli ortadan kalkmış olacak.

İkinci olasılık: İstinaf, 37 kişinin ölümüyle ilgili suçlamaya dair yerel mahkemenin beraat kararını iptal edebilir ve Demirtaş ile diğer sanıkların mahkûmiyetine karar verebilir.

Bu durumda kasten öldürme suçlaması Demirtaş için devam eden bir yargılama konusu haline gelecek. Yeni bir mahkûmiyet kararı ve tutuklama, Demirtaş’ın özgürlüğü ve siyasete dönüşü açısından önemli bir engel oluşturabilir.

Bu nedenle gözler, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi’nin kararına çevrildi.

Demirtaş’ın 302. madde mahkûmiyeti

Demirtaş, Kobani davasında toplamda 42 yıl hapis cezasına mahkûm edilmişti. Bu cezaların 20 yılı, TCK’nın 302. maddesi kapsamında “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak” suçundan verilmişti. Karar ile birlikte tutukluluk durumunun devamına hükmedilirken, cezada herhangi bir indirim yapılmamıştı. Demirtaş, suç işlemeye tahrik etme iddiasıyla 4 yıl 6 ay, 4 ayrı silahlı terör örgütü propagandası suçundan ise toplamda 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Demirtaş, 4 Kasım 2016 tarihinden bu yana Edirne Cezaevi’nde tutuklu bulunmaktadır.