Birlik ve Dayanışma Sendikası tarafından 75 ilden 3 bin 632 sağlık çalışanıyla gerçekleştirilen bir araştırma, Aile Sağlığı Merkezlerinde kullanılan Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Bilgi Sistemi’nin (SB-AHBS) iş akışını zorlaştırdığını ve işlem sürelerini uzattığını ortaya koydu.

İSTANBUL (İGFA) – Sendika, Eylül 2026’da yapılan kullanıcı deneyimi araştırmasının bulgularını paylaştı. Çalışmaya 1.723 aile hekimi ile 1.909 aile sağlığı ebe ve hemşiresi katıldı.

Katılımcıların %84,8’i SB-AHBS’ye geçiş sonrası hasta başına işlem süresinin uzadığını belirtirken, %84,7’si iş yükü ve çalışma koşullarının ağırlaştığını ifade etti.

Ayrıca hasta kayıtlarına erişim, günlük iş akışı ve genel kullanıcı deneyimi konularında da %80’in üzerinde olumsuz geri bildirim alındı. Katılımcıların %83,9’u günlük iş akışının, %83,8’i hasta kayıtlarına erişimin, %83,7’si genel kullanıcı deneyiminin ve %81,1’i koruyucu sağlık takibinin olumsuz etkilendiğini belirtti.

“BU BİR YAZILIM TARTIŞMASI DEĞİL”

Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, araştırmanın sonuçlarının sadece yazılımın teknik yeterliliği üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Mehlepçi, sistemin sağlık çalışanlarının hastalarına ayırdığı zamanı azalttığını ve iş yükünü artırdığını savundu. Araştırma kapsamında altı farklı alanda sorular sorulduğunu belirten Mehlepçi, her başlıkta katılımcıların %80’den fazlasının olumsuz geri dönüşte bulunduğunu aktardı.

SB-AHBS’nin günlük çalışma temposuna etkisi üzerinde de duruldu. Katılımcıların %80,7’si hasta başına işlem süresinin, %79,6’sı ise günlük iş yükünün arttığını bildirdi. Aynı bilgilerin tekrar girilmesi gerektiğini belirtenlerin oranı %75,2, sistem kesintileri nedeniyle yeniden veri girişi yapmak zorunda kaldıklarını ifade edenlerin oranı ise %68,8 oldu.

Mehlepçi, sağlık bilişim sistemlerinin temel amacının sağlık çalışanlarına zaman kazandırmak olması gerektiğini, mevcut durumda ise bilgisayara ayrılan sürenin artmasının hastaya ayrılan zamanı azalttığını dile getirdi.

EBE VE HEMŞİRELERDE SORUN DAHA YÜKSEK

Araştırma bulgularında, aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin birçok başlıkta daha yüksek oranda sorun bildirdiği görüldü. Programın hızını yetersiz bulan aile hekimlerinin oranı %53,6, ebe ve hemşirelerin oranı ise %75,4 olarak ölçüldü. Yoğun çalışma sırasında yavaşlama veya kilitlenme yaşandığını bildiren aile hekimlerinin oranı %56,8, ebe ve hemşirelerin oranı ise %81 oldu.

Hasta başına işlem süresinin arttığını belirten aile hekimlerinin oranı %73,5, ebe ve hemşirelerin oranı ise %87,3; günlük iş yükünün arttığını söyleyen aile hekimlerinin oranı %73,3, ebe ve hemşirelerin oranı %85,3 oldu.

KAYIT VE İZLEM EKRANLARINDA SORUNLAR

Araştırmada, kayıtların eksik görünmesi ve izlem süreçlerindeki zorluklar da dikkat çekti. Katılımcıların %64,4’ü daha önce kayıtlı hasta bilgilerinde eksiklik, %59,9’u klinik notlarda eksiklik veya kayıp, %55,2’si eski izlem kayıtlarında eksiklik gözlemlediğini ifade etti. Girdiği verinin sonradan kaydedilmediğini fark ettiğini söyleyenlerin oranı ise %50,2 oldu. Mehlepçi, bu verilerin teknik anlamda doğrudan bir veri kaybı oranı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ancak veri bütünlüğünün teknik olarak denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

Çocuk, gebe ve kadın sağlığı izlemlerinde de dijital sistemin zorluklar yarattığı bildirildi. Katılımcıların %63,2’si çocuk aşı ve izlemlerinin farklı ekranlarda yer almasını sorun olarak değerlendirirken, %64,7’si 15-49 yaş kadın izlemlerinin geçmişine erişimde zorluk yaşadığını ifade etti.

Yeni gebelik bildirimlerinin ana ekranda yeterince belirgin olmadığını söyleyenlerin oranı ise %64,3 oldu.

SENDİKANIN TALEPLERİ

Birlik ve Dayanışma Sendikası, SB-AHBS’nin geliştirilmesi için dört ana talepte bulundu. Bu talepler; sahadan gelen bildirimlerin değerlendirilmesi, veri bütünlüğünün teknik olarak denetlenmesi, sistemin gerçek aile sağlığı merkezi koşullarında performans testlerinden geçirilmesi ve aile hekimleri ile aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin geliştirme sürecine doğrudan katılımını içeriyor. Sendika, hazırladığı raporu Sağlık Bakanlığına ve il sağlık müdürlüklerine ileteceğini açıkladı.