İZMİR (İGFA) – İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020 tarihinde Seferihisar açıklarında meydana gelen depremin ardından yaşanan tsunami sonrası, kenti deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlamak için çalışmalarını sürdürüyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” projesi çerçevesinde, İzmir’in yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi detaylı bir şekilde incelendi. Bu kapsamda 30 bine yakın senaryo değerlendirilerek “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” hazırlandı. Bilimsel verilere dayanarak oluşturulan haritalar, olası bir tsunami durumunda riskli bölgeleri ve etki düzeylerini ortaya koymayı hedefliyor.

SEFERİHİSAR PİLOT BÖLGE OLARAK SEÇİLDİ

Bu çalışmalar sonucunda Seferihisar ilçesi, UNESCO destekli Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu (UNESCO-IOC) tarafından dünya genelinde sadece 7 ülkede yürütülen CoastWAVE 2.0 Projesi kapsamına alınarak sertifikalandırılması için başvuruda bulunuldu. İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmalar neticesinde Seferihisar, İzmir’in ilk “Tsunamiye Hazır Kent” adayı olarak öne çıktı.

TAHLİYE ROTALARI BELİRLENDİ, BİLGİLENDİRME PANOLARI YERLEŞTİRİLDİ

Seferihisar’da uluslararası 12 temel kriteri karşılamak üzere çalışmalar başlatıldı. Akarca, Sığacık ve Ürkmez gibi bölgelerde tsunami tahliye rotaları belirlendi. Vatandaşların afet durumunda güvenli alanlara hızlı bir şekilde ulaşabilmesi için Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Ayrıca, ilköğretim ve lise öğrencileri için düzenlenen eğitimlerle afet bilincinin toplumun her kesimine yayılması amaçlandı.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar Sığacık bölgesinin tsunami riski açısından kritik bir konumda bulunduğunu belirtti. Ege Denizi’ndeki tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlarına yakınlığı ve deniz altı heyelanlarını barındırması nedeniyle bu bölgenin özel bir öneme sahip olduğunu ifade etti. 2020 yılında yaşanan depremin ardından oluşan tsunaminin ciddi hasarlar verdiğini hatırlatan Özel, “Seferihisar-Sığacık, son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe diyebiliriz. Bu olay, riskin ne kadar somut olduğunu gözler önüne serdi” dedi. Projede erken uyarı sistemleri ve siren altyapısının da kurulacağını belirten Özel, yaz aylarında artan nüfus göz önünde bulundurularak güvenlik önlemlerinin güçlendirildiğini aktardı.

“DENİZ ÇEKİLMESİ TSUNAMİ İŞARETİDİR”

Proje araştırmacılarından ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, tsunami bilgilendirme panolarının hayati önem taşıdığını vurguladı. Yalçıner, “Deprem sonrası denizde ani çekilme, tsunami riskinin ilk işaretidir. Bu durumda vatandaşların vakit kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerekmektedir. Yerleştirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” şeklinde konuştu. Dere yataklarının tsunami açısından kritik alanlar olduğuna dikkat çeken Yalçıner, “Tsunami dalgaları bu tür alanlarda daha etkili olabiliyor. Bu nedenle ilk panoları dere yataklarına yakın noktalara yerleştirdik” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamaları ve eğitim çalışmalarını bir araya getiren projenin tamamlanmasının ardından, elde edilen deneyimi İzmir’in tüm kıyı ilçelerine yaymayı planlıyor. İlerleyen dönemde projenin Türkiye genelinde de uygulanması hedefleniyor.

TATBİKAT YAPILACAK, HEDEF SERTİFİKA

Bu çalışmalar kapsamında Mayıs ayı sonunda geniş katılımlı bir tsunami tahliye tatbikatı gerçekleştirilecektir. Sürecin başarıyla tamamlanması durumunda Seferihisar, 16 Haziran 2026’da UNESCO-IOC tarafından “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası alacak.