Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün, Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) verilerine dayanan raporu, 2016-2025 yılları arasında sendikal hak ihlallerinin artış gösterdiğini ortaya koydu. Bu dönemde, sendika kurma veya katılma hakkını kısıtlayan ülke sayısı 82’den 113’e yükseldi. Bu durum, sendikal haklar alanında küresel ölçekte ciddi bir gerileme yaşandığını göstermektedir.

ANKARA (İGFA) – Ankara merkezli düşünce kuruluşu Toplum Çalışmaları Enstitüsü, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü dolayısıyla bir grafik yayımladı. “21. Yüzyılda İşçi Haklarının Küresel Görünümü” başlıklı çalışma, 2016-2025 yılları arasında işçi haklarına yönelik ihlallerin küresel seyrini gözler önüne serdi.

Yayınlanan verilere göre, sendika kurma veya sendikaya katılma hakkını kısıtlayan ülkelerin sayısı 2016’da 82 iken, bu rakam 2025’te 113’e yükseldi. Bu artış, işçi hakları açısından dünya genelinde belirgin bir gerileme yaşandığını göstermektedir.

İŞÇİ HAKLARININ SEYRİ YENİDEN TARTIŞILIYOR

Sanayi Devrimi’nden bu yana işçi haklarının genişlediği yönündeki genel kabul, 21. yüzyıldaki gelişmeler ışığında yeniden gözden geçirilmek zorunda kalıyor. Özellikle yapay zekânın işgücü yapısını değiştirmesi ve mavi yaka işlerin daha yaygın hale gelebileceği öngörüsü, işçi hakları konusundaki güncel gelişmeleri daha da önemli hale getirmiştir. Enstitü’nün araştırması, yalnızca sendikasızlaşma alanında değil, toplu pazarlık ve grev haklarının ihlallerinde de belirgin artışlar yaşandığını göstermektedir. Buna karşın, işçilerin fiziksel şiddete maruz kaldığı ülke sayısında bazı sınırlı alanlarda görece olumlu gelişmelerin yaşandığı ifade edilmiştir.

Veriler, ihlallerin niteliğinde bir dönüşüm yaşandığını da ortaya koymaktadır. Ülkelerin, doğrudan fiziksel müdahaleler yerine, daha çok kurumsal ve hukuki görünümlü mekanizmalar üzerinden baskı uyguladığı gözlemlenmiştir.

BÖLGESEL FARKLAR DİKKAT ÇEKİYOR

Grafik içerisindeki değerlendirmeler, Kuzey Avrupa ülkeleri başta olmak üzere erken sanayileşmiş toplumların daha yüksek standartlara sahip olduğunu gösteriyor. Buna karşın, Afrika ve Latin Amerika’daki birçok ülke bu standartların gerisinde kalmaktadır.

Çalışmanın sonuç bölümünde, sendikal hak ihlallerinin birçok ülkede yaygınlaştığı ve bu durumun emek-sermaye ilişkilerindeki dönüşümle yakından bağlantılı olduğu vurgulanmıştır.