Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023’ün Ekim ayı itibarıyla yıllık enflasyon verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, yıllık enflasyon oranı tarihi bir düşüşle yeniden yüzde 40’ın altına gerileyerek yüzde 39,7 seviyesine ulaştı. Ancak bu olumlu gelişmeye rağmen, birçok mal ve hizmet kalemine peş peşe zamların geldiği gözlemleniyor. Tüketicilerin alım güçleri üzerinde baskı oluşturan bu duruma ilişkin endişeler artıyor.

8 TL ZAM GELDİ

Mart ayı itibarıyla Türkiye’de sigara fiyatlarına artış yapılacağına dair açıklamalar peş peşe gelmeye başladı. Tekel Bayileri Yardımlaşma Derneği Başkanı Erol Dündar, sigara fiyatlarına yapılacak zamların kaçınılmaz olduğunu belirtirken, ilk zam haberini de verdi. Bu çerçevede, bir sigara grubuna 8 TL’lik bir zam yapıldı. Yeni fiyatlandırma ile birlikte Türkiye’deki en yüksek sigara fiyatı 91 TL’ye, en düşük sigara fiyatı ise 75 TL’ye yükseldi.

Dündar, bu fiyat artışlarının ardında yatan sebeplerden biri olarak Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) rakamlarının yüksekliğini gösterdi. Dündar, sigara fiyatlarının makul seviyelere çekilebilmesi için bu vergilerde düzenleme yapılması gerektiğini vurguladı. Gerekli önlemlerin alınmaması durumunda, tüketicilerin kaçak sigara ve alkol ürünlerine yönelmeye başlayacağını ifade etti. Dündar, Türkiye’de son 2 ayda sahte içkiden ölen insan sayısının 113’e ulaştığını belirterek, bu durumun ciddi bir toplum sağlığı sorunu haline geldiğini vurguladı.

Yüksek sigara fiyatlarının, özellikle düşük gelirli haneler üzerinde büyük bir mali yük oluşturduğunu belirten Dündar, “Her zam döneminde kaçak alkol ve sigaraya kaçış oluyor. Ülkemizin sağlık ve güvenliği açısından bu durum son derece tehlikeli bir hal alıyor. Bir an önce önlem alınması gerekiyor” şeklinde uyarılarda bulundu. Dündar, insanların kaçak ürünlere yönelmesinin ardından sağlık sorunlarının da sıklıkla yaşandığını ifade etti.

Öte yandan, sigara fiyatlarında yapılacak artışların, tütün sektöründeki dengenin de bozulmasına neden olabileceği ifade ediliyor. Yüksek vergi oranları, tütün ürünlerinin fiyatlarını artırarak tüketim alışkanlıklarını etkileyebilir. Ayrıca, bu durum yasa dışı pazarların büyümesine de katkıda bulunarak, devletin vergi gelirlerinden daha fazla kayıplara yol açabilir.

Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerinin vergilendirilmesi, uzun yıllardır tartışma konusu. Özellikle, tütün ürünleri üzerindeki yüksek vergilerin neden olduğu fiyat artışları, kullanıcılar üzerinde ciddi baskılar oluşturmaktadır. Zaman zaman yapılan zamlar, tüketicilerin mevcut alım güçlerini olumsuz etkilemekte ve kaçak ürünlere yönelimleri arttırmaktadır. Yapılan açıklamalara göre, düşük fiyatlı alternatiflerin artması, sektördeki kayıtlı satışları da azaltarak, tütünle ilgili vergi gelirlerinde düşüşe neden olmaktadır.

Dündar, hükümete çağrıda bulunarak, tütün ürünlerine uygulanan ÖTV’nin yeniden gözden geçirilmesi ve makul seviyelere çekilmesi gerektiğini belirtti. Dündar, bu tür düzenlemelerin hem sigara fiyatlarının dengelenmesine hem de toplum sağlığının korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti. Kaçak sigara ve alkol tüketiminin önlenmesi için proaktif adımlar atılması gerektiği vurgulanırken, devletin bu konudaki denetimlerini ve önlemlerini artırması gerektiği ifade edilmektedir.

Sonuç olarak, Türkiye’nin enflasyon oranlarındaki düşüş, tüketici fiyatları üzerinde sınırlı bir etki yaratırken, sigara fiyat