Toroslar’ın Yörük kültürünün bir ürünü olan ve yaklaşık 300 yıllık geçmişe sahip Silifke Yoğurdu, Türkiye’nin yanı sıra Avrupa Birliği’nde de coğrafi işaretle koruma altına alındı. 28 yıldır ata mesleğini sürdüren Zekeriya Şenel, geleneksel üretim yöntemlerini koruyarak Silifke Yoğurdu’nu dünya genelinde tanınan bir marka haline getirmeyi amaçlıyor.

Ferit BİNZET / MERSİN (İGFA) – Mersin’in Silifke ilçesinde kuşaktan kuşağa aktarılan Silifke Yoğurdu, sadece yöresel bir lezzet olmanın ötesinde, ilçenin kültürel ve gastronomik kimliğinin önemli bir parçası haline geldi.

Toroslar’da yaşayan Yörüklerin hayvancılık kültüründen kaynaklanan geleneksel üretim, günümüzde de bazı üreticiler tarafından yaşatılmaya devam ediyor. Kendine has kıvamı ve sunum şekliyle dikkat çeken Silifke Yoğurdu, ilçeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.

“FABRİKA YOĞURDU DEĞİL, BİR KÜLTÜRÜN ÜRÜNÜ”

Dedesi ve babaannesinden devraldığı yoğurtçuluk geleneğini 28 yıldır sürdüren Zekeriya Şenel, Silifke Yoğurdu’nun endüstriyel üretim yöntemlerine geçmeden geleneksel yöntemlerle geleceğe taşınması gerektiğini vurguluyor.

Şenel, “Tam 28 yıldır eski usullerle yoğurt mayalayıp ata mesleğimi sürdürüyorum. Bu yoğurdun endüstriyel olmadan, tamamen coğrafi işaretli yerel bir üretim tarzında kalması gerektiğine inanıyorum” diye belirtti. Silifke Yoğurdu’nun kendisi için ticari bir üründen ziyade kültürel bir miras olduğunu ifade eden Şenel, geleneksel üretimin korunmasının gelecek nesiller açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.

TERS ÇEVRİLEN YOĞURT TURİSTLERİ ŞAŞIRTIYOR

Silifke Yoğurdu’nu diğer yoğurtlardan ayıran en dikkat çekici özellik ise sunum şekli. Toprak kâsedeki yoğurdun baş üzerinde ters çevrilmesine rağmen dökülmemesi, ilçeyi ziyaret eden turistlerin dikkatini çekiyor. Ancak Şenel, bunun yalnızca bir gösteri değil, aynı zamanda geleneksel üretimin bir parçası olduğunu belirtiyor.

Şenel, yoğurdun ters çevrilmesinin kültürün ve ürünün bütünlüğünü simgelediğini ifade ederek, geleneksel üretimde incir sütünden yararlanılmasının da yoğurdun kendine özgü yapısında önemli bir rol oynadığını vurguladı.

TOROSLARIN SÜTÜ, ODUN ATEŞİ VE GELENEKSEL MAYA

Geleneksel Silifke Yoğurdu üretiminde yüzde 50 keçi, yüzde 50 inek sütü kullanıldığı belirtiliyor. Toroslar’dan elde edilen süt, odun ateşinde pişirilip serin bir ortamda dinlendiriliyor. Üretimde hazır yoğurt mayası yerine incir sütünün kullanılması, geleneksel yöntemin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Çömlek ve cam kavanozlarda hazırlanan Silifke Yoğurdu, bu özellikleriyle sanayi tipi yoğurtlardan ayrışıyor.

AVRUPA BİRLİĞİ’NDEN COĞRAFİ İŞARET TESCİLİ

Silifke Yoğurdu, 2022 yılında Türkiye’de coğrafi işaret tescili aldı. Ürün, 23 Ocak 2025’te Avrupa Birliği tarafından da tescillenerek Avrupa’da koruma altına alındı.

Bu tescil sayesinde Silifke Yoğurdu, geleneksel üretim kültürünü uluslararası alanda da belgeledi. Avrupa Birliği tescilinin ardından ürünün yurt dışındaki bilinirliğini artırmayı hedeflediklerini belirten Şenel, Silifke Yoğurdu’nun Türkiye’den Avrupa’ya ve dünyanın farklı noktalarına ulaşması için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.

HEDEF DÜNYA MARKASI OLMAK

Silifke Yoğurdu’nun uluslararası tanınırlığını artırmak isteyen Şenel, büyük hedeflere sahip. “Silifke Yoğurdu’nu dünyada tanınan bir marka yapmak” istediğini belirten Şenel, geleneksel üretim yöntemlerinden taviz vermeden daha geniş kitlelere ulaşmayı amaçladığını aktardı.

Şenel, geçmişte Azerbaycan’ın Bakü ve Gence kentlerinde düzenlenen etkinliklerde de Silifke Yoğurdu’nu tanıttı. Türkiye’yi temsil ettiği bu etkinliklerde ürünün üretim yöntemlerini ve Yörük kültüründeki yerini anlattı.

300 YILLIK HİKÂYENİN YENİ HEDEFİ: DÜNYA

Toroslar’daki Yörüklerin yaylalarda elde ettiği sütle başlayan yaklaşık 300 yıllık hikâye, Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciliyle yeni bir aşamaya taşındı. Bir zamanlar dedesinin kapı kapı dolaşarak sattığı yoğurdu, bugün geleneksel yöntemlerle üretmeye devam eden Zekeriya Şenel, bu mirası gelecek kuşaklara aktarmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Silifke Yoğurdu için artık amaç sadece daha fazla üretim yapmak değil; 300 yıllık kültürü koruyarak dünyaya tanıtmak. Toroslar’ın yaylalarından çıkan bu geleneksel lezzetin önündeki yeni yönelimi ise Avrupa’dan dünya pazarlarına açılmak olarak belirleniyor.