Hilken Doğaç Boran

Hayvanları Koruma Kanunu olarak bilinen düzenlemenin yürürlüğe girmesinin üzerinden iki yıl geçmiş bulunuyor. Bazı hayvanseverler, bu düzenlemeyi “katliam yasası” olarak nitelendiriyor.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Düzenleme, 2 Ağustos 2024 tarihinde uygulanmaya konuldu. Bu çerçevede, sokaklarda sahipsiz hayvanların toplanarak barınaklarda bakılması amaçlanıyor.

Ayrıca, “İnsan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike oluşturan, kontrol altına alınamayan davranışları sergileyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olan” sokak hayvanlarına ötanazi yapılabilmesi hükmü de bulunuyor.

Resmi veriler doğrultusunda, iki yıl içinde binlerce sokak hayvanının toplandığı ifade ediliyor. Ancak bu süreçte, farklı illerde sahipsiz hayvanların öldürüldüğüne dair bazı iddialar ve görüntüler ortaya çıktı.

Yetkililer, bu iddiaları reddetmişken, BBC Türkçe, düzenlemenin ikinci yılı itibarıyla sokak hayvanlarının durumunu ele aldı.

Hükümetin Yıl Sonu Hedefi

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 17 Haziran’da yaptığı bir açıklamada, sokak hayvanlarının toplama işlemlerinin 63 ilde tamamlandığını bildirdi.

18 Temmuz’daki konuşmasında ise Türkiye genelinde sahipsiz sokak hayvanlarının %92,35’inin toplandığını belirtti. Çiftçi, bu uygulamaların sokakların daha güvenli hale gelmesi ve hayvan refahını artırması adına yapıldığını ifade etti.

Sahipsiz hayvanlara dair veriler ise açık kaynaklarda bulunmamakta. Ancak, İçişleri Bakanlığı yetkilileri, Nisan ayında mecliste gerçekleştirdikleri bir oturumda Türkiye’de sokakta yaşayan köpek sayısının 1 milyon 250 bin civarında olduğunu bildirmişti.

BBC Türkçe, İçişleri Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan bu veriler hakkında geri dönüş talep etti; fakat haberin yayımlandığı tarihe kadar yanıt alınamadı.

Diğer yandan, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bir soru önergesine verdiği yanıtta, Şubat 2026 itibarıyla Türkiye’de 413 bin hayvan kapasiteli 386 hayvan bakımevi ve 102 doğal yaşam alanının bulunduğu belirtiliyor. Bakanlık, bu alanlarda 244 bin hayvanın bakıldığını iddia ediyor. Ancak bu sayıların belediye ve özel tesisleri kapsayıp kapsamadığına dair bir açıklama yapılmamıştır.

Bakanlık ayrıca, 2025’te hayvan bakımevi ve doğal yaşam alanı yapımı için 18 belediye, 12 mahalli idare birliği ve 14 il özel idaresine toplamda yaklaşık 501 milyon lira yardım yapıldığını ifade ediyor.

‘Bütün Ülkede Hayvanlar Hunharca Toplanıyor’

Hayvanları Koruma Kanunu ve ilgili düzenlemeler, sokak hayvanlarının toplanması ve bakımını belediyelere yüklemekte. Bu süreç, valilerin başkanlık ettiği il hayvanları koruma kurulları tarafından yönetilmektedir.

Hayvan Hakları Merkezi Başkanı Deniz Tavşancıl, düzenlemenin uygulamasının “kanlı” olduğunu ifade ederek, sokak hayvanlarının kültürel dokunun bir parçası olduğunu belirtti. Tavşancıl, sokaklarda hayvanların olmamasının üzücü olduğunu vurguladı.

Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi Başkanı Tuğba Gürsoy, “Bütün ülkede hayvanlar çok hunharca toplanıyor” diyerek, toplama esnasında hayvanların kötü koşullarda öldüğünü iddia etti. Gürsoy, toplama işlemlerinin ardından bir kısmının bakımsızlıktan hayatını kaybettiğini belirtti.

Kanunda, belediyelere hayvanları barındıracak barınak ve doğal yaşam alanları hazırlamaları için 2028 yılına kadar süre tanınmakta. Ancak İçişleri Bakanlığı, tüm sahipsiz sokak hayvanlarını yıl sonuna kadar toplamayı hedefliyor.

Aktivistler, uygulanan politikaların birçok hayvanın ölümüne sebep olduğunu iddia ediyor. BBC Türkçe, bu konuyla ilgili İçişleri Bakanlığı’na ulaşmaya çalıştı ancak yanıt alınamadı.

Sahipsiz hayvanların toplanmasını destekleyen Güvenli Sokaklar ve Yaşam Hakkını Savunma Derneği (GÜSODER) ile de görüşmek istendi; fakat buradan da bir geri dönüş sağlanamadı.

Barınaklarda Neler Yaşanıyor?

Hayvan barınaklarını düzenli olarak ziyaret eden aktivist Alper Karmış, 2018 yılından bu yana 46 şehir gezdiğini belirtiyor. Karmış, bazı şehirlerde aşırı kalabalık nedeniyle hayvanların beslenme ve tedaviye ulaşamadığını ifade ediyor.

Kars Belediyesi’ne bağlı bir barınakta yaptığı ziyarette, hayvanların tedaviye ulaşamadığını ve bakım koşullarının kötü olduğunu aktaran Karmış, ölü hayvanların yanı sıra diğer köpeklerin cansız bedenlerini yediğine tanıklık ettiğini belirtti.

Karmış, aynı barınağı kış aylarında da ziyaret ettiğini ve hayvan sayısının ciddi şekilde düştüğünü gözlemlediğini aktardı. Bu durumun doğal ölümlerle açıklanamayacağını savundu.

Kars Belediyesi, konuya ilişkin iddiaları reddederek, barınaktaki hayvanların günlük bakım ve sağlık kontrollerinin düzenli olarak yapıldığını bildirdi.

‘Sokak Hayvanlarının Yaşam Hakkı Gözetilmiyor’

Ankara, yüksek ölüm oranlarıyla gündeme gelen bir diğer il. Ankara Valisi Yakup Canbolat, 1 Temmuz’da yaptığı