Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2004 yılında kurulan araştırma komisyonu, Ocak 2005’te yayımladığı raporla çocukların sokağa düşmesine neden olan temel faktörleri belirlemiştir. Bu faktörler arasında işsizlik, göç, eğitimsizlik, sosyal güvenlik ağının yetersizliği, aile içi şiddet ve gelir dağılımındaki adaletsizlik yer almaktadır. Raporda ayrıca, sokakta yaşayan ya da çalışan çocukların organize suç örgütlerinin etkisi altında kalabileceği ve suça sürüklenme riski taşıdığına da dikkat çekilmiştir.

2004’te komisyon kuruldu, 2005’te rapor açıklandı

Cumhuriyet’in haberine göre, çocukların sokağa düşmesine neden olan unsurların incelenmesi amacıyla TBMM’de 2004 yılında oluşturulan komisyon, Ocak 2005’te raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda yer alan pek çok tespitin günümüzde de geçerliliğini koruduğu ifade edilmiştir.

“Başlıca sebepler” listesi: İşsizlikten aile içi şiddete

Rapora göre, çocukları sokağa iten başlıca nedenler arasında işsizlik ve yoksulluk kaynaklı göç, eğitimsizlik, sosyal güvenlik ağının yetersizliği, aile planlamasındaki eksiklikler, aile içi şiddet ve gelir dağılımındaki adaletsizlik sıralanmaktadır.

Çözümün önündeki engeller

Sorunların çözümünde karşılaşılan engeller arasında kaynak yetersizliği, mevcut kaynakların etkili bir şekilde kullanılmaması ve uygulanan politikaların yetersizliği gösterilmektedir.

Organize suç vurgusu: “Suça itilme riski”

Raporda, sokakta yaşayan veya çalışan çocukların bir kısmının organize suç örgütlerinin etkisi altında kalabileceği ve bu durumun suça itilme riskini artırabileceği belirtilmiştir.

Rapordaki öneriler

Komisyon raporunda şu öneriler ön plana çıkarılmıştır:

“- Yoksulluğu ve işsizliği önlemek adına sosyal politikaların güçlendirilmesi ve istihdama yönelik ekonomik politikaların hayata geçirilmesi önemlidir.

– Tüm toplumu kapsayan sosyal güvenlik politikaları geliştirilmelidir.

– Çocukların eğitime devam etmeleri teşvik edilmeli, özellikle kız çocuklarının okullaşma oranı artırılmalıdır. Okula göndermeyen veya devamını sağlamayan ailelere İlköğretim Kanunu’nun hükümleri uygulanmalıdır.

– Sokakta çalışan çocukları korumak amacıyla, risk altındaki ailelerin yaşadığı bölgelerde derslik sayısı artırılmalı ve tam zamanlı eğitime geçilmelidir.

– Çocukları suça iten kişilere ve organize suç örgütlerine uygulanan cezaların artırılması gerekmektedir.

– Madde bağımlılığı yaşayan çocukların tedavi süreci, çocuğun isteğine bağlı olmaktan çıkarılmalı ve bu amaçla gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı, kapalı tedavi merkezleri oluşturulmalıdır.”