Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD), Bursa Uludağ Üniversitesi ve Bursa Felsefe Kulübü iş birliğiyle düzenlenen Açık Kapı Toplantıları/Felsefe Söyleşileri 2025-2026 dönemi çerçevesinde, “Stoa Felsefesi’nin Günümüzdeki Yorumu” başlıklı yedinci toplantı gerçekleştirildi.

BURSA (İGFA) – Bursa Uludağ Üniversitesi Felsefe Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Becermen ile Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fikret Osman’ın moderatörlüğünde düzenlenen etkinliğe, Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Armağan Öztürk, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Latin Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eyüp Çoraklı ve Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Elif Burcu Özkan konuşmacı olarak katıldılar.

STOACILAR NE DİYOR?

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Latin Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eyüp Çoraklı, stoa felsefesinin doğaya, bilgiye ve ahlaka yönelik bir yaklaşım sergilediğini belirtti. Logos kavramının aklı temsil ettiğini vurgulayan Doç. Dr. Çoraklı, stoacıların bu kavramı benimsemelerinin üç boyutta etkili olduğunu ifade etti.

Doç. Dr. Çoraklı, stoacıların yumurta metaforunu kullandığını da aktararak, “Yumurtanın kabuğu, beyazı ve sarısı var. Kabuk mantığı, beyaz doğayı, sarı ise ahlaki boyutu ifade ediyor. Nasıl yaşamalıyız sorusuyla ilgileniyorlar. Bu da bizi mutluluk arayışına yönlendiriyor. Sokrates’in insanın içsel dünyasına odaklanmasını önerdiğini biliyoruz. Dış dünyanın iyilikleriyle iç dünyamızı besleyemeyiz. Sokrates, içsel huzuru bilgi ile elde edeceğimizi savunuyor. İyi insan, bilge olarak tanımlanır; bu da ulaşılması zor bir idealdir. Stoacılar, duyguya kapılmamak ve doğanın işleyişini anlamak üzerine yoğunlaşırlar.” şeklinde konuştu.

GÜNÜMÜZDEKİ YANSIMALARI

Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Elif Burcu Özkan, stoa felsefesinin Roma üzerindeki etkilerini ele aldı. Dr. Özkan, stoa felsefesinin önemli bir noktasının, insanların yaşamlarındaki deneyimlerin değil, bu deneyimlere nasıl yaklaştıklarının dikkate alındığını vurguladı. “Günümüzde bireylerin siyasi olaylardan ve hayatın getirdiği zorluklardan kaçmak için Hint felsefeleri ve psikoterapik yöntemlere yönelmesi gibi bir durum söz konusu.” diye belirtti. Dr. Özkan, Roma’nın stoa felsefesinden bu anlamda faydalandığını aktararak, “Yaşadığın her şeyin ötesinde, senin içinde bir dünya var ve iç huzurun her zaman öncelikli olmalıdır. Dışsal olaylar senin iç dünyandan farklıdır. Stoa felsefesi dengeyi önemser; aşırı mutluluk bile bu felsefeye göre yanlıştır.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, stoa felsefesinin bireyin yalnızca kendisiyle değil, toplum içinde de huzur bulmasını savunduğunu ekledi. “Bugün stoa felsefesi bilişsel davranışçı terapinin temellerini oluşturur. Kişinin eylem ve sözleri hayatta yönlendirici bir rol oynar. Doğru bilgi ve düşünce, doğru sonuçlar doğurur.” dedi.

Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Armağan Öztürk, stoa felsefesinin politik boyutunu değerlendirdi. Prof. Dr. Öztürk, stoacıların politik yaklaşımında üç ana eksenin öne çıktığını belirterek bunları, “Evrensel kardeşlik, dünya vatandaşlığı ve doğa kavramının kullanımı” olarak sıraladı. Stoacıların hem köleler hem de imparatorlar arasında aynı felsefeyi benimseyebileceğini dile getiren Prof. Dr. Öztürk, “Akıl, burada öncelikli bir yere sahiptir. İç özgürlük ile dış özgürlük ayrımı önem taşıyor. Bir köle bile özgür olabilir, özgür bir insan da köle olabilir. Eşitsizlikle mücadele, stoacıların felsefesinde önemsizleşiyor. Ancak, politik yollarla tam bir özgürlüğün elde edilemeyeceğini de göstermesi açısından bu durum önemlidir.” dedi.

Etkinlikte konuşmacılar, katılımcılardan gelen soruları da yanıtladı. Toplantının sonunda, konuşmacılara Çağdaş Eğitim Kooperatifi’nin “Kır Çiçekleri Okusun Diye” sosyal sorumluluk projesine yapılan bağışın sertifikası ve anı çinisi, BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Hatunoğlu tarafından takdim edildi.