Şubat ayında bütçe 24,4 milyar TL fazla verdi. Bu fazla, vergi gelirlerindeki artışın bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Ancak bu kez, şubat ayı bütçe verilerinde harcama tarafıyla ilgili analizler pek fazla yer bulmadı.

Uzun yıllardır, belirli harcama kalemleri ve bunlardaki artışlar üzerine çeşitli incelemeler yaparak, Tasarruf Genelgeleri’ndeki talimatlarla karşılaştırmalar yapıyorum. Bugüne kadar tatmin edici yanıtlar alamamış olsam da, bu konunun kaydını tutmanın önemine inanıyorum.

Bugün ele alacağım harcama kalemindeki artış gerçekten dikkat çekici. Sadece bir ay içinde 66 kat artış gösteren bir bütçe kalemi, hem üzerinde durulmayı hem de kamu kaynakları açısından sorgulanmayı gerektiriyor.

Bu ayda 66 kat artan harcama kalemi, “Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler” olarak biliniyor.

Ocak ayında 68 milyon 985 bin TL harcanan bu kalem için şubat ayında yapılan harcama ise 4 milyar 566 milyon 655 bin TL olarak kaydedildi.

Bu kadar yüksek bir artışın “sapma” olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı konusunda bir belirsizlik var. Bu durumu en iyi şekilde maliye uzmanları ve vergi alanındaki yöneticilerin değerlendireceği düşünülüyor.

Analitik Bütçe Sınıflandırma Rehberi’ne göre, “Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler”, kamu kurumlarının dışarıdan aldığı teknik, mali, hukuki veya benzeri uzmanlık hizmetlerinin maliyetlerini kapsayan bir harcama kalemi olarak tanımlanıyor.

68 milyon TL’den 4,5 milyar TL’ye çıkan müşavir ödemelerinin hangi kurum veya projeler için yapıldığı merak konusu.

Göz önünde bulundurulması gereken ilk seçeneklerden biri, güncel olarak otoyol ve köprü özelleştirmeleri olabilir.

Geçen şubat ayında Bloomberg News tarafından gündeme getirilen ve hâlâ tartışılan habere göre, kamuya ait iki köprü ile bazı oto yolların (sekiz olabileceği iddiaları var) özelleştirilmesi için hazırlıklara başlanmıştı. İlgili bakanlar ve AKP’li yetkililer tarafından da doğrulanan bu bilgi doğrultusunda, satış sürecinde finansal danışmanlık hizmeti vermesi için Ernst & Young’ın görevlendirildiği belirtilmişti. Ayrıca, teknik danışmanlık için BTG Group’un yetkilendirildiği de ifade edilmişti.

Bütçe harcama kalemine yeniden dönecek olursak…

68 milyon TL’den bir ayda 4,5 milyar TL’ye yükselen müşavir firma ödemelerinin tamamının bu iki şirkete yapıldığını iddia etmiyorum. Ancak ortada açıklanması gereken bir durum ve yanıtlara ihtiyaç duyulacak sorular olduğu ortada. Nihayetinde, bu ödenek bir kamu kaynağını temsil ediyor.

Akkuyu mu, Kanal İstanbul mu, otoyol mu?

Müşavir firmalara ödenen 4,5 milyar liralık kaynağın hangi bakanlıklar tarafından, hangi projeler için ve hangi şirketlere yapıldığı konusunun kamuoyuna açıklanması büyük önem taşıyor.

Bu ödemelerin, otoyol ve köprü özelleştirmeleri olabileceği gibi, Akkuyu Nükleer Güç Santrali gibi büyük ölçekli yatırımlar, diğer enerji projeleri veya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası tahkim davaları gibi konularla ilgili olabileceği de düşünülüyor.

Ayrıca, daha önce fizibilitesi yapılmış olan Kanal İstanbul projesi de gündeme gelebilir.

Bakanlıklar ve diğer kamu kuruluşları; yatırım, teknik, mali, finansal ve hukuksal danışmanlık hizmeti veren yerli ve uluslararası birçok şirketle çalışarak ihaleler düzenleyebiliyor.

Böylesine büyük bir ödeme yapılmışsa, 4,5 milyar TL’nin hangi projeler için hangi şirketlere ödendiğinin bilinmesi büyük bir gereklilik.

Ayrıca, müşavir kişi ve kurumlara yapılan ödemeler kalemi, son günlerde gündeme gelen yeni bir durum değil. Daha önceki yıllarda da bu hizmetler için bütçeden önemli miktarlarda kaynak aktarımında bulunulmuştu.

Bugünkü tartışma, bu harcama kalemindeki bir ayda gerçekleşen olağanüstü artış üzerine yoğunlaşıyor.

Vatan, memleket ve millet yararına yapılacağı kesin olan bu hizmetlerin neler olduğunun vatandaşlar tarafından bilinmesinde önemli faydalar bulunuyor.

İyi bayramlar.