Alican Uludağ

Kamuoyunda “Süleymancılar” olarak bilinen dini yapılanmanın lideri Alihan Kuriş’in de aralarında bulunduğu 49 kişi hakkında “çıkar amaçlı suç örgütü” iddialarıyla başlatılan soruşturma, Türkiye’nin en kapalı dini yapılarından birini yeniden gündeme getirdi.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Süleymancılar, kökenleri Osmanlı dönemine kadar uzanan bir cemaat olarak biliniyor. Son yıllarda cemaate ait yurtlardaki ölümler ve cinsel istismar iddialarıyla gündeme gelen yapı, çeşitli ticari faaliyetlerde de bulunuyor.

Peki, lacivert takke giymeleriyle tanınan Süleymancılar kimdir? Kuruluşları, örgütlenmeleri ve siyasetle olan ilişkileri nasıldır?

Cemaatin kökeni Nakşiliğe dayanıyor

Süleymancılar Cemaati, Bulgaristan sınırları içinde yer alan Silistre’de doğan Süleyman Hilmi Tunahan tarafından kurulmuştur ve kökleri Nakşibendi tarikatına dayanmaktadır.

Bu nedenle, Tunahan dini çevrelerde “Nakşibendi-Müceddidi Şeyhi” olarak anılmaktadır.

Tunahan, Nakşibendiyye Tarikatı’nın Müceddidiyye koluna bağlıydı, ancak daha sonra cemaat kamuoyunda bilinen adıyla “Süleymancılar” veya kendilerinin kullandığı “Süleymanlılar” adını aldı.

Süleyman Hilmi Tunahan kimdir?

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında doğan Tunahan, medrese eğitimi aldı ve 1922’de müderris unvanı kazandı. Osmanlı döneminde medreselerde eğitim veren yüksek rütbeli öğretim üyelerine “müderris” denilmekteydi.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın gizli tarikatlar raporuna göre, Tunahan, 3 Mart 1924’te yürürlüğe giren Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile müderrislikten istifa etti ve dini eğitimlerini yer altına taşıyarak gönüllü olarak din öğretimi vermeye başladı.

4 Şubat 1938 tarihinde vaizlik görevine geri döndü ve İstanbul’da bazı camilerde faaliyetler yürütmeye başladı. Bu dönemde gizli dersler vermeye de başladı.

1943’te vâizlik belgesi iptal edilen Tunahan, Demokrat Parti döneminde 24 Mart 1950 tarihinde tekrar bu izni aldı.

Süleymancıların son lideri Alihan Kuriş kimdir?

Süleyman Hilmi Tunahan’ın 1959’daki ölümünün ardından, cemaatin liderliğine Kemal Kaçar geldi. Kaçar’ın 2000’deki vefatının ardından Arif Ahmet Denizolgun, cemaatin başına geçti.

Operasyon kapsamında 49 kişi hakkında gözaltı kararı çıkarıldı Fotoğraf: iahaber

Denizolgun’un 8 Eylül 2016’da vefatının ardından 34 yaşındaki Alihan Kuriş, Süleymancılar Cemaati’nin son lideri oldu.

1979 doğumlu Kuriş, Süleyman Hilmi Tunahan’ın torunu Arif Ahmet Denizolgun’un yeğeni olarak biliniyor.

Kuran kursları ve öğrenci yurduyla başladılar

Cemaat, Süleyman Hilmi Tunahan tarafından kurulduğunda din öğretimi gibi faaliyetlerini gizli şekilde evlerde ve camilerde yürütüyordu. Ancak özellikle Demokrat Parti iktidarı döneminde bu durum değişti.

Öğrenci yurtları ve Kuran kursları açarak çocuklara ve öğrencilere dini eğitim vermeye başlayan cemaat, zamanla Türkiye’nin birçok ilinde örgütlenmeyi başardı. Cemaatin gelir kaynakları arasında üye aidatları ve bağışlar yer alıyor.

Son yıllarda cemaatin ticari faaliyetleri ön plana çıkmaya başladı.

Günümüzde cemaat, eğitim ve yurt faaliyetlerinin yanı sıra gıda, sağlık, turizm, tekstil, inşaat ve gayrimenkul gibi çeşitli sektörlerde ticari şirketlere sahiptir.

Diyanet: İçe kapalı yapı

Diyanet raporunda Süleymancıların yapısına dair dikkat çekici bir değerlendirme yapılmakta. Raporda, “Nakşi geleneği içinde ortaya çıkan ancak kendisini tarikat olarak tanımlamayan yapının son derece içe kapalı olduğu ve bu nedenle görüşlerinin sağlıklı biçimde tespit edilmesinin” zor olduğu ifade ediliyor.

Ayrıca, “Süleymancılarla ilgili bazı yabancı istihbarat örgütleriyle bağlantı iddialarının ciddiye alınması” gerektiği vurgulanarak yeni bir Gülen yapılanması ile karşılaşılmaması için inceleme yapılması gerektiği de belirtiliyor.

15 Temmuz darbe girişiminin ardından, Gülen yapılanmasından doğan boşluğu Menzilciler’in doldurduğu eleştirilerine de yer verildi.

Süleymancıların yurt dışı yapılanması

Cemaatin ekonomik ve örgütsel gücü yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Özellikle Almanya, Süleymancılar açısından önemli bir merkez konumunda. Yapılanma burada “İslam Kültür Merkezleri Birliği (VIKZ)” adıyla faaliyet gösteriyor.

Bu yapı, Almanya’daki Müslüman toplumu için en eski büyük çatı kuruluşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Köln’de VIKZ için yeni bir genel merkez inşa edilmektedir.

Almanya’da faaliyet gösteren İslam Kültür Merkezleri Birliği’nin inşa ettiği tesis Fotoğraf: Gladys Chai von der Laage/picture alliance

Köln’deki bu yeni merkez, Türkiye’deki cemaatin faaliyetlerini yurt dışına kaydıracağı