Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının süresiz talep edilmesine olanak tanıyan düzenlemeyle ilgili dikkat çekici bir karara imza attı. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresi Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Resmi Gazete’de yayımlanan karar, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

KARAR 30 HAZİRAN 2027’DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Anayasa Mahkemesi, iptal kararının derhal yürürlüğe girmemesine karar vererek dokuz aylık bir geçiş süresi tanıdı. Buna göre “süresiz olarak” ifadesinin iptal hükmü, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Mahkeme, bu sürenin düzenlemenin iptali sonrasında yasal boşlukların önlenmesi amacıyla tanındığını belirtti. Bu süre zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yoksulluk nafakasının süresine dair yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.

YOKSULLUK NAFAKASI TAMAMEN KALDIRILMADI

AYM’nin verdiği karar, boşanma sonrasında verilen yoksulluk nafakasının tamamen ortadan kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Kararla birlikte Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki yalnızca “süresiz olarak” ifadesi iptal edildi. Böylece nafakanın süresi, her boşanma davasındaki koşullar göz önünde bulundurularak belirlenebilecek.

Mahkeme, ayrıca hangi koşullarda ömür boyu nafaka ödenmesine karar verilebileceğinin yasal olarak net bir şekilde tanımlanması gerektiğine vurgu yaptı.

YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle maddi sıkıntıya düşecek eşe, diğer eş tarafından yapılan düzenli ödemeler olarak tanımlanmaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre, boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek taraf, diğer tarafın kusurunun daha ağır olmaması şartıyla nafaka talep edebiliyor.

Ödenecek nafakanın miktarı ise nafaka yükümlüsünün mali durumu dikkate alınarak belirleniyor. Mevcut düzenlemede nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şartı aranmamaktadır.

NAFAKA HANGİ DURUMLARDA SONA ERİYOR?

Mevcut uygulamada yoksulluk nafakasının sona ermesine yol açan belirli durumlar bulunmaktadır.

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin vefat etmesi durumunda nafaka kendiliğinden sona ermektedir.

Nafaka alan kişinin evlenmeden başka biriyle yaşam sürmesi, ekonomik durumunun düzelmesi ya da haysiyet kurallarına uymayan bir yaşam sürmesi durumunda nafakanın mahkeme kararıyla kaldırılması mümkündür.

Bu şartlardan herhangi birinin gerçekleşmemesi durumunda mevcut düzenleme uyarınca nafaka ödeme yükümlülüğü süresiz olarak devam edebilmektedir.

SÜRESİZ NAFAKA KURALI 1988’DE GELDİ

Türkiye’de yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemenin geçmişi Medeni Kanun’un ilk yıllarına kadar uzanmaktadır.

Medeni Kanun’un ilk versiyonunda yoksulluk nafakasının süresi bir yıl ile sınırlandırılmıştı. Ancak bu süre sınırı 1988 yılında çıkarılan 3444 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.

Yapılan değişiklikle, yoksulluk nafakasının süresiz talep edilebilmesi mümkün hale geldi. 2001 yılında kabul edilen ve yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda da bu uygulama korunmuştur.

AYM’nin son kararı ile uzun yıllardır kamuoyunda tartışılan “süresiz nafaka” konusu için yeni bir dönem başlamışken, gözler şimdi TBMM’nin yapacağı yeni düzenlemeye çevrilmiştir.