Suriye’de Türkçenin seçmeli dil statüsünden çıkarılması ve yerine Fransızcanın getirilmesi, geniş bir tepkiyle karşılaştı. Suriye yönetimi, bu durumu “yeni müfredatın önümüzdeki eğitim-öğretim dönemine yetişmemesi nedeniyle Esad dönemi müfredatının uygulanması” şeklinde açıkladı. Türkmen milletvekilleri, Türkmen Meclisi ve Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları, yaşanan mağduriyetin giderilmesi için Suriye Millî Eğitim Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı nezdinde girişimlerde bulundu. Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği de konuyla ilgili yetkililerle bir dizi görüşme gerçekleştirdi.

YÜZBİNLERCE ÖĞRENCİ MAĞDUR OLDU

Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, yeni yönetimin “Esad dönemi müfredatının zorunlu tatbiki” olarak tanımladığı bu karar, Zeytin Dalı, Fırat Kalkanı ve Barış Pınarı bölgelerinde 2017 yılından bu yana başarıyla uygulanan eğitim modelinin tamamen ortadan kaldırılması anlamına geliyor. Suriye Türkmen Meclisi, alınan karar sonrasında kapsamlı bir eğitim raporu hazırlayıp Suriye Millî Eğitim Bakanlığı yetkililerine sundu. Suriye Türkmen Meclisi Halep Sorumlusu Hüseyin İsa, bu uygulamanın sadece Türkmenleri değil, Suriye genelindeki yüz binlerce öğrenciyi ciddi şekilde mağdur edeceğini ifade etti.

“KAZANIMLAR HEBA EDİLMEMELİ”

On binlerce ailenin gönüllü olarak geri dönüş yaptığını hatırlatan İsa, “Bu çocukların çoğu ilk, orta ve yüksek eğitimlerini Türkiye’de tamamladı. Şimdi, hangi seviyede olursa olsun Suriye’ye dönen bu öğrencilerin Türkçe bilgilerini sıfırlamak zorunda kalacak. Türkiye ile Suriye arasında bu savaş döneminde olağanüstü kardeşlik köprüleri kuruldu. Tarihte hiç olmadığı kadar dil, tarih ve kültür yakınlaşması yaşandı. Suriye devrimiyle bu ilişkiler daha özel bir boyut kazandı. Bu kazanımları hiçbir şekilde kaybetmemeliyiz” dedi.

ŞAŞKINLIK YARATTI

Suriyeli milletvekilleri, Türkmen Meclisi yöneticileri ve görüştüğümüz STK temsilcileri, Türkçe’nin yeni müfredattan seçmeli olmaktan çıkarılmasının toplumda şaşkınlık yarattığını belirtti.

Suriyeliler, 2026 tarihli ve 13 sayılı Kararname ile Kürt vatandaşların yoğun olduğu bölgelerde Kürtçe’nin resmi ve özel okullarda seçmeli dil olarak kabul edilmesini “yeni dönemin zenginliğe karşı hassasiyeti” olarak değerlendirdi. Türkçe’nin de benzer bir şekilde ele alınmasını isteyen Suriyeliler, “Devrik rejim yasalarının gerekçe gösterilmesi, toplumsal duyarlılığı yaraladığı gibi yüz binlerce çocuğumuzun eğitimini de olumsuz etkiler. Eğitim birliğinin sağlanması adına atılacak her adım kıymetlidir ancak Kürtçe, Türkçe gibi dillerin seçmeli olması, millî kültüre ve kimliğe karşı bir durumdan ziyade etnik farklılıkların Yeni Suriye’nin zenginliğini yansıttığını gösterir” görüşünü savundu.

KARARNAME İSTİYORLAR

Türkmenler ve 15 yıllık süreçte göç etmek zorunda kalan ve çocukları Türkiye’de eğitim gören aileler, tıpkı Kürtçede olduğu gibi Türkçe için de bir kararname hazırlanmasını talep ediyor. Suriye Anayasası’nın 4. maddesindeki “Arapça devletin resmi dilidir” ifadesine ek olarak Türkçenin de yeni müfredatta seçmeli dil olarak kabul edilmesi isteniyor.

KISA SÜREDE ÇÖZÜLMESİ BEKLENİYOR

Türk tarafının raporlarına göre, 390.000 Suriyeli öğrenci geçtiğimiz yıllarda atanan 5.555 Türkçe öğretmen tarafından eğitim aldı. Resmî verilere göre, devrim sonrası 2024 – 2026 yılları arasında 600.000’i aşkın Suriyeli mülteci, Türkiye’den ülkesine döndü. Bu sayı her geçen gün artış göstermekte. Yine Suriye’nin en zorlu yıllarında, başta Halep bölgesi olmak üzere Türk hükümeti, ülke genelindeki çocukların mağdur olmaması adına başarılı bir eğitim programı yürütmüş ve on binlerce çocuğun eğitimden mahrum kalmasını önlemiştir. Türk Millî Eğitim Bakanlığı, birçok gönüllü kuruluş ve Yunus Emre Enstitüsü’nün desteğiyle yürütülen süreç, önemli bir deneyim ve kadro zenginliği olarak değerlendirilmektedir. Eğitim alanındaki sıkıntının Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüşüldüğü ve kısa sürede çözüme kavuşturulması beklentisi yüksek.