Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), Suriye’deki mevcut durumu incelemek amacıyla kapsamlı bir rapor hazırladı. Bu rapor, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan‘a sunulmuş olup, Esad yönetiminin devrilmesinin ardından yaşanan gelişmeleri detaylı bir şekilde ele almaktadır. Raporun içeriğine göre, Suriye’nin çeşitli şehirlerinde bir zafer duygusu hâkim görünse de, halk arasında tedirginlik ve belirsizlik hâlâ devam etmektedir. Özellikle kasaba ve köylerin, kendi kendine kalkınmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir; bu noktada kalkınma için Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Birliği (AB) fonlarının gerekli olduğu vurgulanmıştır. Türkiye’deki bazı belediyelerin bu duruma yardımcı olabileceği belirtilmiştir.

Türkiye gazetesinde yayımlanan bir habere göre; 61 yıllık Baas iktidarının sona ermesi ile birlikte, Suriye halkında bir zafer duygusu oluşurken, iç savaş ve totaliter bir rejim altında yaşamış olmanın getirdiği kaygılar devam etmektedir. Raporda, şehirlerin çoğunun harabe halde olduğu ve insanlar arasında “Yarın ne olacak? Düzen nasıl kurulacak? Yeni çatışmalar yaşanacak mı? PYD/YPG tasfiye edilecek mi? Ülkenin toprak bütünlüğü sağlanabilecek mi?” gibi sorulara yanıt arandığı ifade edilmiştir. Bu tür kaygılar, Suriye’nin geleceği hakkında belirsizlik oluşturmaktadır.

AKP İnsan Hakları Birimi tarafından hazırlanan raporda, Suriye halkının büyük bir beklenti içinde bulunduğu vurgulanmıştır. Şehirlerde yalnızca bir yıkım yaşanmadığı, aynı zamanda yağmalamaların da meydana geldiği kaydedilmiştir. Yine enerji, gıda ve sağlık gibi kritik hizmetlerin tükenme noktasına geldiği belirtilmiştir. Raporda, telefon ve internet gibi iletişim hizmetlerinin son derece sınırlı olduğu ve büyük şehirlerin (özellikle Halep ve Şam) belirli desteklerin sağlanmasının akabinde kendilerini toparlayabilmesi, ancak daha küçük kasaba ve köylerin yeniden inşa edilmesinin çok zor olduğu ifade edilmiştir.

Rapor, Suriye’ye dönecek insanların kendilerini güvende hissedecekleri bir ortamın oluşturulması gerektiğini belirtmektedir. “Suriye hükûmeti ile Türkiye hükûmeti yakın çalışmalı. Bu işbirliği, yerel yönetimler arasında da sağlanmalıdır. Sağlık alanında pek çok sorun var, hastaneler hizmet veremiyor. Şehirlerin kalkındırılması için BM ve AB fonları gereklidir” ifadelerine yer verilmiştir. Bu bağlamda, birçok bölgenin hayalet kasabaya dönüştüğü ve işkence merkezlerinin korkunç boyutlara ulaştığına dikkat çekilmiştir. Ayrıca, artan toplu mezar sayıları nedeniyle bir endişe hâkimdir.

Bu tespitlerin yanı sıra, Suriye’deki şehirlerin kalkınmasına yönelik Türkiye’deki bazı şehirlerin, Suriye şehirleri ile “Kardeş şehir” olarak ilan edilmesi gündemde olduğu öğrenilmiştir. Bu tür bir işbirliği, Suriye’nin yeniden inşası ve sosyal yapıların onarılması açısından büyük önem taşımaktadır.

Geçtiğimiz yıllar boyunca Suriye, iç savaş ve sosyal çalkantılarla boğuşmuş, bu süreçte milyonlarca insan yerinden edilmiştir. Devam eden insani kriz nedeniyle Suriye halkının büyük bir bölümü yurt dışına kaçmak zorunda kalmış, geri dönüş ise güvensiz şartlar ve mevcut belirsizlikler nedeniyle ertelenmiştir. Rapor, bu temasların ve işbirliklerinin aciliyetine vurgu yaparak, Suriye’nin yaralarının sarılması için hızlı adımlar atılması gerektiğini dile getirmektedir.

Sonuç olarak, rapor, Suriye’deki güncel durumu derinlemesine incelemekte ve geleceğe dönük öneriler sunmaktadır. Öne çıkan noktalar arasında Suriye halkının güvenli bir ortamda yaşaması için gerekli önlemlerin alınması, Türkiye ile Suriye yönetimi arasında bir işbirli