2024 yılının Aralık ayında Suriye’de Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından kurulan geçici hükümet, Türkiye ile olan ticari ilişkileri önemli ölçüde etkileyen bir karar aldı. Yeni yönetim, Türkiye sınırından gelen ithal ürünlere uygulanan gümrük vergilerini yüzde 300 ile yüzde 500 arasında arttırmayı kararlaştırdı. Suriye Ticaret Bakanlığı, bu yeni durumun belirli ürünler için gümrük vergilerinin yeniden gözden geçirilmesiyle ilgili düzenlemeler yapıldığı bilgisini kamuoyuna duyurdu.

Söz konusu açıklamada, “8 Aralık 2024 tarihinde Suriye’de eski rejimin yıkılması ve halkın özgürlüğüne kavuşması sürecinde bir yeni dönemin başladığı belirtilmiş, bu yeni dönemde Türkiye-Suriye ilişkilerinde önemli ilerlemeler kaydedileceği ifade edilmiştir. Suriye’nin en büyük ticaret ortağı olan Türkiye ile Suriye arasındaki dış ticaret ilişkilerinde yeni bir dönem başlamış bulunmaktadır. Türk ürünleri artık sadece kuzeydeki barış harekâtları ile özgürleşen bölgelerde değil, tüm Suriye topraklarının ve halkının tamamına ulaşmaktadır.” denilmektedir.

TEK GÜMRÜK REJİMİ VE KARMAŞALIKLAR

Ayrıca, açıklamada Suriye’deki yeni hükümet yönetiminin 11 Ocak 2025 tarihinde devreye soktuğu tek bir gümrük rejiminin uygulanmasının bazı karışıklıklara yol açtığı kaydedildi. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, bu sorunları çözmek amacıyla Suriyeli yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmiştir. Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu başkanlığındaki teknik kurmaylardan oluşan bir heyet, 23 Ocak 2025 tarihinde Suriye’nin başkenti Şam’a ilk uçuşunu gerçekleştiren Türk Hava Yolları ile ulaştı.

Ticaret Bakanlığı heyeti, Şam’da Suriye Ticaret ve Tüketicinin Korunması Bakanı Mahir Khalil al-Hassan, Kara ve Deniz Sınırları Otoritesi Başkanı Kutaybe Bedevi ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Ahmet Duhan ile görüşerek, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve mevcut sorunların çözüme kavuşturulması için bir yol haritası oluşturmayı amaçlamıştır.

GÖRÜŞMELERDE BELİRLENEN YOL HARİTASI

Yapılan görüşmelerde Türkiye ile Suriye arasındaki mevcut ekonomik ve ticari ilişkiler, gümrük konuları ve çeşitli adımlar üzerinde durulmuş olup, aşağıdaki yol haritası belirlenmiştir:

GÜMRÜK VERGİLERİNE REVİZYON

-Gümrük Vergilerinin Revizyonu: 11 Ocak 2025 itibariyle Suriye’nin tüm ülkelerle olan dış ticaretinde uygulanan gümrük vergilerinin belirli ürünler için gözden geçirilmesi kararlaştırılmıştır.

-Serbest Ticaret Anlaşması: 2011 yılında durdurulan Türkiye-Suriye Serbest Ticaret Anlaşması’nın yeniden canlandırılması amacıyla kapsamlı müzakerelere başlanması konusunda mutabakat sağlanmıştır.

-Ekonomik ve Ticari İşbirliği: Suriye’nin yeniden inşası için sanayi ve tarım ürünleri ticareti, transit taşımacılık, ikili taşımalar ve müteahhitlik gibi alanlarda iş birliği yapılması kararlaştırılmıştır. Türk firmalarının Suriye’nin yeniden inşasında önemli bir rol oynayacağı ifade edilmiştir.

-Türk Firmalarının Tüm Suriye’de Faaliyet Gösterme İmkanı: Daha önce Suriye’nin yalnızca belirli bölgelerinde faaliyet gösteren Türk firmaları, yeni dönemde ülke genelinde yatırım fırsatlarını değerlendirebilmeleri için Suriye hükümeti ile daha fazla koordinasyon sağlanacaktır.

-Sınır Kapılarında ve Gümrük Alanında İşbirliği: Ticari geçiş noktalar