26 Mart 2026 08:18

Güncelleme: 26 Mart 2026 08:36

Orta Doğu’daki çatışmaların yol açtığı gübre ve akaryakıt fiyatlarındaki artış, tarım sektöründe ciddi bir krize neden oldu. Yükselen maliyetler karşısında üretim yapmakta zorlanan çiftçiler, gıda güvenliği konusunda endişelerini dile getiriyor.

Nefes’ten Songül Dalgıç Bilgili’nin haberine göre, Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle gübre ve akaryakıt fiyatları artış gösterdi. Üre gübresinin ton fiyatı 25 bin TL’den 30 bin TL’ye, DAP gübresi ise 34 bin TL’den 38 bin TL’ye yükseldi. 27 Şubat’ta 60.35 TL olan motorin fiyatı 74 TL’ye çıktı. 1.3 trilyon lira borçla mücadele eden çiftçiler, maliyetlerinin yüzde 60’ını oluşturan gübre ve akaryakıt fiyatlarındaki artışlar yüzünden üretim zorluğu çekiyor. Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Başkanı Hidayet Muslu, “Bu yıl çok kötü bir tablo ile karşı karşıyayız. Artık buna ‘zam’ demek bile yetersiz. Ürün bulunsa bile insanlar alamayabilir. Özellikle emekliler ve düşük gelirli vatandaşlar için gıdaya erişim büyük bir sorun haline gelecek. Açlık kapıda” şeklinde uyarıda bulundu.

Geçen yılın zirai don olayları ve maliyet artışları yüzünden çiftçilerin zarar gördüğünü belirten Muslu, bu yıl gübre, tarımsal girdiler ve lojistik konularında çok daha büyük zorlukların yaşanacağını ifade etti. Türkiye ekonomisinin geçen yıl yüzde 3.6 büyümesine rağmen, tarım sektörünün yüzde 8.8 ile küçülen tek sektör olduğunu hatırlatan Muslu, “Girdi ve nakliye maliyetleri alım gücüyle birleştiğinde önümüzdeki tablo daha da kötüleşecek. Özellikle İran’dan alınan baharatlar başta olmak üzere ithal ürünlerde fiyatlar astronomik seviyelere ulaşabilir. Yaz aylarında meyve fiyatları 3-4 kat artarsa şaşırmamalıyız” şeklinde konuştu.

Muslu, fiyatların artık saatlik olarak değiştiğini ve tarımın sürdürülemez bir hale geldiğini belirtti. Desteklerin Tarım Kanunu’nda belirtildiği gibi GSMH’nin yüzde 1’i oranında verilmesinin bile çiftçiler için yeterli bir çözüm olmayacağını vurgulayan Muslu, tarımın stratejik bir sektör olarak yeniden ele alınması gerektiğinin altını çizdi. Çiftçilerin kazanç elde edemediğini ve sektörden çekilmeye başladığını ifade eden Muslu, “Alıcı bulsam ben de tarlamı satarım. Son 10 yılda iklim değişikliği ve maliyet artışları çiftçiyi bitirdi. Şu anda çiftçi adeta petrol şirketlerine çalışıyor” dedi.

“Tarlalar boş kalacak”

Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, mazot fiyatlarındaki artışın çiftçilerin elektrik faturalarını da artıracağını belirtti. Tarım desteklerinin geciktiğini ve enflasyon karşısında eridiğini dile getiren İskenderoğlu, “Bu şartlar altında nasıl üretim yapalım? Tarlalar boş kalacak” dedi. Zamlarla ilgili olarak “İnanılır gibi değil, biri beni dürtsün ‘şaka’ desin” sözleriyle isyan eden İskenderoğlu, tarımda tehlike çanlarının en üst seviyede çaldığını ifade etti. Yağışların olumlu etkilerine rağmen çiftçilerin sevincinin zamlarla kursağında kaldığını belirtti.

“İhtiyacınız kadar alın”

Karaman Ziraatçılar Odası Başkanı Mehmet Bayram, bakliyat, mısır ve şeker pancarı ekimi için hazırlık yapan çiftçilerin gübre ve mazot fiyatlarındaki artışlardan dolayı ciddi sıkıntılar yaşadığını aktardı. Bayram, “Bu süreçten en az zararla çıkmak için çiftçilere gübre ve mazot desteği ile alım ve fiyat garantisi verilmesi gerekir” dedi. Ayrıca, gübre arzında sorun olmadığı belirtildi ancak üreticilere “ihtiyacınız kadar alın” uyarısı yapıldığını ifade etti.

“Çiftçinin yüzde 80’i gübre almadı, bekliyor”

Rize Ziraatçılar Odası Başkanı Bünyamin Arslan, önceki yıllarda ton başına verilen 2 TL’lik “ürün bazlı destek” uygulamasının kaldırılmasının çiftçileri zor durumda bıraktığını vurguladı. Arslan, “Bu destek sayesinde çiftçiler gübre ve diğer tarımsal girdilerini karşılayabiliyordu. Bu yıl hem gübre fiyatlarındaki artış hem de desteğin kaldırılması çiftçiyi zor durumda bıraktı” dedi. Gübre fiyatının 26 bin TL’ye çıktığını belirten Arslan, “Çiftçilerin yüzde 80’i fiyatların daha da artıp artmayacağını bilmediği için gübre almadı, bekliyor” şeklinde konuştu.