Küresel piyasalarda, ABD ile Çin arasındaki ticaret anlaşmasının ardından risk algısındaki düşüş, Orta Doğu’daki artan gerilimle tekrar yükselerek geçen hafta karmaşık bir seyir izlenmesine neden oldu.

Orta Doğu’da İsrail ve İran arasında tırmanan gerilim, dikkatle izlenirken, gelecek hafta yatırımcıların dikkatini çekecek olan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikası kararları ön planda bulunuyor.

Geçen hafta gerçekleştirilen müzakerelerin ardından Çin ile anlaşmaya varıldığını sosyal medya üzerinden duyuran ABD Başkanı Donald Trump, bu anlaşmanın kendisi ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in onayına tabi olduğunu ifade etti.

Trump, Çin’in gerekli nadir toprak elementlerini tedarik edeceğini belirtirken, “Kolejlerimizi ve üniversitelerimizi kullanan Çinli öğrenciler dahil olmak üzere, üzerinde anlaştığımız şeyleri Çin’e sağlayacağız. Şu anda ABD, toplamda yüzde 55, Çin ise yüzde 10 tarife uyguluyor.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin en önemli ticaret ortağı olan Çin ile kalıcı bir anlaşma sürecine girmesi ve diğer ülkelerle uzlaşma sağlanacağına dair artan beklentiler, borsa endekslerini olumlu yönde etkilerken, İsrail’in İran’a yönelik saldırıları yatırımcıların jeopolitik risklere odaklanmasına yol açtı.

İsrail ordusu, cuma günü erken saatlerde İran’ın nükleer programına yönelik hava saldırıları başlattığını açıkladı. Saldırılar, Tahran, Tebriz, İsfahan ve diğer birçok kenti hedef aldı.

Cuma sabahı başlayan bombardımanların ardından piyasalardaki risk algısı yükselirken, daha önce olumlu bir seyir izleyen “korku endeksi” olarak bilinen VIX Endeksi, S&P 500 Endeksi’ndeki dalgalanmayı göstererek yüzde 15,5 artışla 20,82 seviyesine ulaştı.

FED’DEN YİNE FAİZ SABİT TUTMA KARARI ÇIKABİLİR

Jeopolitik faktörlerin yanı sıra, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) gelecek hafta alacağı faiz kararı da yatırımcıların dikkati üzerine toplanmış durumda. ABD’de mayısta yıllık bazda enflasyonun dördüncü ayda beklentilerin altında kalmasına rağmen, piyasalarda Fed’in eylül ayına kadar faiz indirimine gitmeyeceği görüşü hakim.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,1, yıllık bazda ise yüzde 2,4 ile beklenenden düşük arttı. Verinin alt kalemlerinde ise barınma maliyetlerindeki artış dikkat çekti.

Piyasa beklentileri, Fed’in gelecek toplantısında politika faizini yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tutacağı yönünde; ancak yılın ilerleyen dönemlerinde ikinci bir faiz indirimi yapılması bekleniyor.

Hızla değişen tarife gündeminin etkilerinin değerlendirileceği toplantıda, Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) projeksiyonları ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamalarının piyasaların yönünü etkileyebilmesi muhtemel.

WALL STREET SATIŞA GEÇTİ, PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ

New York borsasında geçen hafta ABD-Çin ticaret anlaşması yatırımcıların risk iştahını artırmasına rağmen, Orta Doğu’daki gerilimler nedeniyle satıcılı bir ortam ortaya çıktı. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 0,39, Nasdaq yüzde 0,63 ve Dow Jones yüzde 1,32 değer kaybetti.

Öte yandan, Brent petrolün varil fiyatı haftayı İsrail ve İran arasında devam eden saldırılar nedeniyle yüzde 11,1 artışla 73,7 dolardan kapatarak, Ekim 2022’den bu yana en büyük haftalık yükselişini gerçekleştirdi.

Bu gelişmeler ışığında, ABD tahvil piyasalarında alıcılı bir seyir gözlemlenirken, 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 9 baz puan gerileyerek yüzde 4,42’den kapanış yaptı.

Yatırımcıların güvenli liman varlıklarına olan talebiyle altının ons fiyatı geçen hafta yüzde 3,44 artış göstererek 3 bin 433 dolara yükseldi. Dolar endeksi ise yüzde 1 düşüşle 98,2 seviyesinden haftayı tamamladı.

16 Haziran haftasında takip edilecek veri takviminde, pazartesi New York Fed sanayi endeksi, salı perakende satışlar, sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranı, çarşamba konut başlangıçları, işsizlik maaşı başvuruları ve Fed’in faiz kararı ile Powell’ın basın toplantısı, cuma ise New York Fed öncü göstergeler endeksi yer alacak.

Ayrıca, ABD’nin perşembe günü Juneteenth (19 Haziran) tatili nedeniyle kapalı olacağı bildirildi.

AVRUPA’DA SATIŞLAR ARTTI, İNGİLTERE FAİZ KARARI BEKLENİYOR

Avrupa borsalarında geçen hafta, özellikle İngiltere dışındaki ülkelerde negatif bir yönelim görüldü. ABD yönetimi ile Avrupa Birliği arasındaki uzayan tarife müzakereleri ve Orta Doğu’daki gerginlikler, bölgedeki endeksleri etkiledi.

Gelecek hafta, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) alacağı faiz kararı yatırımcıların ilgisini çekecek. Piyasalardaki beklentiler, BoE’nin politika faizini yüzde 4,25 seviyesinde sabit tutacağı yönünde.

Tarife müzakereleri devam etmekteyken, AB’nin bu süreçte henüz bir sonuç alamaması ve müzakerelerin 9 Temmuz tarihini geçmesi bekleniyor, bu durum şirketler ve yatırımcılar arasında belirsizlik yaratıyor.

Diğer yandan, AB Konseyi, NATO ve birliğin tüm alanlarda karşılıklı işbirliğini geliştirme konusunda kararlı olduklarını ve bu bağlamda Avrupa savunma harcamalarının artırılmasını öngördüklerini belirtti.

Geçen hafta Almanya’da DAX endeksi yüzde 3,24, Fransa’da CAC 40 yüzde 1,54 ve İtalya’da MIB 30 yüzde 2,86 düşüş kaydederken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,14 değer kazanmayı başardı.

Önümüzdeki hafta, salı günü Almanya’da Zew ekonomik güven endeksi, çarşamba Avro Bölgesi ve İngiltere’de tüketici enflasyonu, perşembe İngiltere’de BoE’nin faiz kararı, cuma günü ise Almanya’da üretici enflasyonu takip edilecek.

JAPONYA MERKEZ BANKASI’NIN FAİZİ SABİT TUTMASI BEKLENİYOR

Asya borsalarında geçen hafta ticaret savaşlarının durulacağına dair haberlerle, Çin hariç pozitif bir seyir ortaya çıktı. Salı günü açıklanacak Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz kararı ise bölgedeki gündemin üst sıralarında yer almakta.

Japonya’da enflasyonist baskıların azalması ve küresel ekonomik belirsizliklerin büyümeyi olumsuz etkileyebileceğine dair beklentiler, BoJ’un faiz artırma beklentilerini öteledi. Para piyasalarında Japonya’nın politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Analistler, BoJ’un para politikası metninde ve BoJ Başkanı Kazuo Ueda’nın açıklamalarında gelecek dönemle ilgili ipuçları arayacaklar.

Son açıklanan verilere göre, Japonya’da Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta yıllık bazda yüzde 3,4 arttı ve bu oran piyasa beklentileriyle uyumlu olarak gerçekleşti.

Asya pazarında geçen hafta ABD ile Çin arasındaki ticaret anlaşması, bölgedeki risk algısını azaltırken, diğer ülkelerin tarife müzakerelerine dair açıklamaları dikkatle izlendi. Japonya Başbakanı İşiba Şigeru, ABD ile gümrük vergisi müzakerelerinde ilerleme kaydedildiğini duyurdu.

İşiba, hükümetin artan fiyat problemlerini ciddiye aldığını ve mali açıdan dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.

Bu gelişmelerle birlikte, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,25, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,42 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,94 artış kaydederken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,25 geriledi.

Gelecek hafta, pazartesi günü Çin’de perakende satışlar ve sanayi üretimi, salı günü Japonya’da BoJ’un faiz kararı, çarşamba günü Japonya’da dış ticaret dengesi, cuma günü ise Japonya’da tüketici enflasyonu takip edilecek.

BEKLENTİ MERKEZ’İN FAİZİ SABİT TUTMASI YÖNÜNDE

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1,84 düşüşle 9.311,88 puandan kapatmış durumda. Yeni haftada yatırımcıların odak noktasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz kararı ve nisan ayına dair cari işlemler dengesi yer alıyor.

AA Finans’ın araştırmasına katılan ekonomistler, TCMB’nin haziran ayında politika faizini değiştirmemesi ve yüzde 46 seviyesinde sabit tutması yönünde beklentilerde bulunuyor. Yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35,50 seviyesinde şekilleniyor.

Ayrıca, nisan ayında cari işlemler hesabında 7 milyar 80 milyon dolarlık bir açık öngörülürken, 2025 yılında bu açığın 18 milyar 988 milyon dolara ulaşacağı bekleniyor.

Gelecek hafta yurt içinde, pazartesi cari denge, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi ve bütçe dengesi, perşembe konut satış istatistikleri, haftalık para ve banka istatistikleri ve TCMB’nin faiz kararı, cuma günü ise konut fiyat endeksi, uluslararası yatırım pozisyonu ve tüketici güven endeksi takip edilecek.