Türkiye İşçi Partisi (TİP) Sözcüsü Sera Kadıgil, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından kamuoyuna sunulan lisans öğrenim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj programlarının yeniden düzenlenmesine dair planlar hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) soru önergesi verdi.

Kadıgil, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması talebiyle hazırladığı önergesinde, “Bakanlığınız ya da YÖK bünyesinde, lisans eğitim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj süresinin uzatılması konularında belirlenmiş bir ön çalışma veya taslak mevcut mudur? Eğer varsa, bu taslaklar neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır?” şeklinde sorular yöneltti.

Önergesinde, Kadıgil şunları ifade etti:

“YÖK tarafından geçtiğimiz yıldan itibaren gündeme getirilen lisans öğretim süresinin kısaltılması ve staj programlarının yeniden düzenlenmesiyle ilgili planlar, akademik özerklik ve üniversitelerin niteliği açısından ciddi endişeler taşımaktadır. Bu değişikliklerin kapsamı ve uygulama yöntemine dair net bir taslağın kamuoyuyla paylaşılmadığı, YÖK’ün stratejik planları gibi resmi belgelerde yer almadığı görülmektedir. Bu durum, öğrenciler ve akademisyenler başta olmak üzere üniversite paydaşlarının katılımı olmadan bu değişikliklerin hızlıca hayata geçirilmek istendiğini göstermektedir.

YÖK başkanının açıklamalarından anlaşıldığı kadarıyla, kredi toplamı ve öğrenim çıktılarının korunarak akademik takvimin yoğunlaştırılması hedeflenen düzenleme, hem öğrencilerin hem de öğretim üyelerinin ders yükü altında ezilmesine neden olacaktır. Bu durum, öğretim kalitesini düşürmenin yanı sıra, araştırma için ayrılan zamanın azalmasına ve üniversitelerin bilimsel üretim kapasitesinin zarar görmesine yol açacaktır. Staj süresinin uzatılmasıyla ilgili plan ve pilot uygulamalar göz önüne alındığında, bu düzenlemenin üniversite öğrencilerini, MESEM modelinde olduğu gibi, ‘eğitim’ kılıfı altında ucuz iş gücü sunma durumuna sürüklemesi anlamına geldiği düşünülmektedir.

“AMAÇ NEDİR?”

Kadıgil, Bakan Tekin’e hitaben şu soruları sordu:

“Bakanlığınız ya da YÖK bünyesinde, lisans eğitim süresinin üç yıla indirilmesi ve staj süresinin uzatılması konularında belirlenmiş bir ön çalışma veya taslak mevcut mudur? Varsa, bu taslaklar neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır? Bu düzenlemeler için sürecin önemli paydaşları olan tüm üniversite bileşenlerinin görüşlerine başvurulması planlanmakta mıdır? Böyle bir plan yoksa, milyonlarca üniversite öğrencisi ve binlerce öğretim elemanını ilgilendiren ani bir kararın arkasındaki amaç nedir?”

“GEREKLİ ÖNLEMLER ALINDI MI?”

Devam eden istişarelerin bulunduğu Üniversitelerarası Kurul ve bu kurul içindeki konseylerdeki temsiliyet nasıl düzenlenmiştir? Görüşmelerin sonuçları kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır? Akademik takvimin yoğunlaşmasıyla birlikte öğretim elemanlarının ders, sınav ve idari iş yükünün artmasının yanı sıra bilimsel araştırmaya ayrılan zamanın azalmasıyla ortaya çıkabilecek üretim kaybı ile ilgili herhangi bir araştırma yapılmış mıdır? Olası kaybı telafi etmek için gerekli önlemler alınmış mıdır?

Yoğunlaştırılmış lisans takviminin öğretim üyelerinin lisansüstü düzeyde yürüttükleri danışmanlık, doktora yeterlilik ve tez izleme süreçlerine olası etkileri üzerine bir analiz gerçekleştirilmiş midir? Artan iş yükünü dengelemek amacıyla yeni kadro tahsisi veya ders yükü düzenlemesi yapılması düşünülmekte midir?

“EĞİTİMDEN KOPMA RİSKİ DEĞERLENDİRİLMİŞ MİDİR?”

Üniversitelerin derslik, laboratuvar ve kütüphane gibi fiziksel altyapı kapasiteleri ile öğretim elemanı ve idari personel sayısının bu tür bir yoğunlaştırılmış takvimi taşıyacak seviyede olup olmadığı incelenmiş midir? Bu konuda bir çalışma yapılmış mıdır? Fiziksel altyapı ve personel ile ilgili eksiklikleri gidermek için önlemler alınmış mıdır?

Eğitim masraflarını karşılamak zorunda kalan veya bakım yükümlülüğü bulunan öğrencilerin yoğunlaştırılmış program nedeniyle eğitimden kopma riski değerlendirilmiş midir? Bu tür kopuşları önlemek adına destek mekanizmaları geliştirilmiş midir?”