İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında, 16 Ekim tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunulan 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Eski bir bürokrat olarak, bütçenin bu kadar erken bir tarihte Meclis’e sunulmuş olmasını daha önce görmediğini belirten Usta, geçmişte Anayasa gereği bütçenin son teslim tarihinin 17 Ekim olduğunu ve bu tarihe kadar bütçenin iyileştirilmesi için çaba sarf edildiğini vurguladı. “Bu durum, onların çok becerikli olduğundan ya da ekonominin iyi olduğundan kaynaklanmıyor; bütçeyi boş bırakmışlar. Bunu bir hafta, on gün öncesinden de sunabilirlerdi. 24. bütçede geldiğimiz durum, yüzde 30 enflasyon, yüzde 30 işsizlik oranı ve yüzde 3 civarında bir büyüme.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin yüksek enflasyonla mücadele ettiğini ve bu duruma yanlış ekonomik politikaların yol açtığını ifade eden Usta, sözlerine devam etti:

“Bu bütçede enflasyonla mücadele yer almıyor. Zengin daha zengin, fakir daha fakir hale geliyor; ekonominin her alanını tahrip eden, vergi kanunları ve mevzuatları dahil olmak üzere enflasyonla mücadele bu bütçede yok. Esnekliğini kaybetmiş, katı bir bütçe ile karşı karşıyayız. Faiz harcamaları durdurulamıyor ve astronomik bir şekilde artıyor. Kamu-Özel İşbirliği projelerine ciddi kaynak ayrılması gerekiyor. Bu noktada da katı bir politika var çünkü yanlış uygulamalar bu duruma yol açtı. Kamu personeli artıyor; ancak bu bütçe, ihtiyaç duyulan alanlarda değil, daha fazla personel alımına gidiyor.”

Usta, iktidardan enflasyonla mücadele için harcama kısıtlaması beklediklerini, ancak mevcut bütçede böyle bir kısıtlamanın bulunmadığını ifade etti. “Harcama kalemlerinde hem katılıklar var hem de keyfi harcamalarda herhangi bir kesinti yok. Vergi artışları yapılıyor. Faiz artırdılar, vergi artırdılar, başka bir şey yapmadılar. Kendi harcamalarını kısıtladılar mı? Hayır, çünkü ‘İtibardan tasarruf olmaz’ diyorlar. İki yılı aşkın süredir yeni bir hükümet var, iddialı bir kabine var; ama bir tane bile reform örneği gösteremiyorlar.” dedi.

“BU BÜTÇENİN BİZİ GÖTÜRECEĞİ BİR YER YOK”

Usta, 2025 bütçesinde 1 trilyon 931 milyar lira açık öngörüldüğünü hatırlattı. Normal şartlarda dezenflasyon programının uygulandığı bir dönemde açığın düşmesi gerektiğini belirterek, “Maalesef 1 trilyon 931 milyar olan bütçe açığının revizyonda 2 trilyon 208 milyar liraya yükseldiğini görüyoruz. Uluslararası piyasalarda takip edilen denge rakamı, IMF tanımlı dengedir. Ekonomiye istikrar kazandırmak istiyorsanız, IMF tanımlı dengenizin pozitif olması gerekiyor. 294 milyar lira IMF tanımlı açıkla başlayan bütçe, bu yıl sonunda 398 milyar lira açık vermesi bekleniyor. Dolayısıyla bu bütçenin bizi götüreceği bir yer yok.” şeklinde konuştu.

Usta, en büyük sapmanın kurumlar vergisinden kaynaklandığını belirterek, bütçede 2025’te bu verginin 1 trilyon 637 milyar lira olarak öngörüldüğünü, revize tahminde ise 1 trilyon 189 milyar liraya düştüğünü ifade etti.

Usta, bu konuyla ilgili şunları ekledi:

“Yani kurumlar vergisi tahmini 2025 yılı için bütçenin 448 milyar lira altında kalacak. İhracatçılar zor durumda, sanayi zor durumda; vatandaşın üzerine gidiyorsunuz, KDV ve ÖTV ile insanların belini büküyorsunuz ama büyük kurumlara geldiğinizde vergi tahsilatında ciddi bir zafiyet yaşıyorsunuz. Bunun bir açıklaması olmalı.”

“SADECE 2026’DA FAİZİN SAPMASI 459 MİLYAR LİRA”

Usta, geçen yıl 2026 yılında toplam harcamaların 17 trilyon 300 milyar lira olacağına dair bir tahmin yapıldığını, ancak bu yıl bu rakamın 18 trilyon 928 milyar lira olarak güncellendiğini belirtti. “2026 yılı için öngörülen harcama tahminleri bu yıl 1 trilyon 629 milyar lira artırılmış durumda. Bunu nasıl açıklayacaksınız? Hem ‘enflasyonla mücadele yapacağım’ diyeceksiniz hem de geçen yılki projeksiyonla bu yılki projeksiyon arasında bu kadar büyük bir artış olacak, bu kabul edilebilir bir durum değil.” dedi.

Artışın büyük kısmının faiz giderlerinden kaynaklandığını vurgulayan Usta, 2026 için geçen yıl öngörülen faiz harcamasının 2 trilyon 282 milyar lira olduğunu, bu rakamın 2 trilyon 742 milyara çıkarıldığını ifade etti. “Sadece 2026 yılında faizin sapması 459 milyar lira.” şeklinde konuştu. Ayrıca, mal ve hizmet giderlerinin tasarruf edebileceği bir harcama kalemi olduğunu belirtti.

“2026 İÇİN TOPLAM HARCAMALARIN YÜZDE 14,5’İ FAİZE GİDİYOR”

Faizler, bu bütçenin en büyük kalemi olma özelliğini taşıyor. Milli Eğitim Bakanlığı gibi diğer kalemler değil, bütçeden en büyük payı alan kalem faiz kalemi. 2026 için toplam harcamaların yüzde 14,5’i faize ayrılmış durumda. Bu oran geçen yıl da oldukça yüksekti ama bu yıl bir artış daha yaşandı. 2016 yılında faizin toplam harcamalar içerisindeki payı yüzde 8,6 iken, şu anda bu oran yüzde 14,5. Vergi gelirlerine oranla da benzer bir durum söz konusu. 10 yıl önce faizin vergi gelirlerine oranı 10,9 iken, şimdi bu oran 19,9’a yükseldi. 10 yıl içinde vergilerin faize giden kısmında 10 puanlık bir artış var. 2016 yılında 50 milyar lira olan faiz harcamalarımız, 2026 yılında 2 trilyon 742 milyar liraya çıkıyor ve bu rakam 10 yılda tam 55 katına çıkmış durumda.”

Borçlanmanın vade yapısının uzaması nedeniyle önümüzdeki dönemde ciddi bir faiz ödeme yükümlülüğü ile karşı karşıya kalacağımızı belirten Usta, “Sayın Cumhurbaşkanı başka bir konu için ‘Turpun büyüğü heybede’ demişti, asıl turpun büyüğü burada.” dedi. 2 trilyon 742 milyar lira faiz giderinin yanı sıra, önümüzdeki dönemde ödenecek iç borç faizi 7 trilyon 676 milyar lira olarak öngörülüyor. Bunun yanı sıra 1 trilyon 989 milyar lira dış faiz ödemesi bulunuyor. Toplamda önümüzdeki dönemde ödenecek faiz yükü 10 trilyon liraya yaklaşıyor.”

“2026 BÜTÇESİNDE DE IŞIK YOK ÇÜNKÜ İKTİDAR TÜKENDİ”

Usta, bütçenin çiftçiye yeterli desteği sağlamadığını, ancak Kamu Özel İşbirliği projelerine beş yandaş müteahhide cömertçe para aktarıldığını belirtti. “2026 yılında KÖİ projeleri için 238 milyar lira ödenek ayrıldı. Bunun dolar cinsinden değeri yaklaşık 5.1 milyar. 2017’den 2025 yılına kadar ‘5 kuruş ödeme yapmayacağız’