Bal üretiminde dünya ikincisi konumunda bulunan Türkiye, çam balı üretiminde ise dünya pazarının %90’ını elinde bulunduruyor. Türk bal sektörü, ihracatta da global ölçekte ilk üçe girmeyi hedefleyerek “Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artırmak” başlıklı bir AR-GE projesine start verdi.

İZMİR (İGFA) – Türk bal sektörü, dünya üretiminde önemli bir yere sahip olmasına rağmen, ihracat konusunda geride kalmasını aşmak için adımlar atmaya başladı.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü iş birliğiyle “Türkiye Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artırmak” adını taşıyan 24 aylık bir AR-GE projesini hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Birlik Başkanı Bedri Girit, Türkiye’nin yaklaşık 100 bin tonluk bal üretimine karşın, 33,5 milyon dolarlık ihracat gelirinin yetersiz olduğunu belirtti. İhracat birim fiyatının ortalama 3,9 dolar seviyesinde olduğunu ifade eden Girit, Türkiye’nin dünya üretiminde ikinci sırada bulunmasına rağmen ihracatta 18’inci sırada yer aldığını hatırlattı. Hedeflerinin 250 milyon dolarlık ihracat seviyesine ulaşarak, Çin ve Yeni Zelanda ile rekabet edebilmek olduğunu vurguladı.

ÇAM BALINDA BİLİMSEL ATILIM

Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu, Türkiye’de Muğla başta olmak üzere birçok ilde yılda 25 bin ton çam balı üretildiğini ifade etti. Ancak uluslararası pazarda düşük fiyatın temel sebebinin bilimsel altyapı eksikliği olduğuna dikkat çekti.

Kalpaklıoğlu, çam balına özgü protokateşik asit (PCA), alfa-pinen ve beta-pinen gibi biyoaktif bileşenlerin yeterince tanımlanmadığını, ayrıca uluslararası kabul görmüş bir standardizasyon sisteminin bulunmadığını ifade etti. Yeni proje ile çam balının kimyasal olarak standardize edilmesi, otantik ürün doğrulamasının gerçekleştirilmesi ve fonksiyonel gıda olarak konumlandırılması hedefleniyor.

HEDEF: MANUKA İLE REKABET

Projenin nihai amacının Türk çam balını premium segmente taşımak olduğunu belirten Kalpaklıoğlu, doğru bilimsel altyapı ve stratejik konumlandırma ile çam balının küresel pazarda daha yüksek katma değer yaratabileceğini dile getirdi. Sektör temsilcileri, hedefin birim fiyatı artırarak Türk çam balını dünya çapında tanınan premium bal kategorileriyle rekabet edebilir duruma getirmek olduğunu vurguladı.

24 AYLIK AR-GE YOL HARİTASI

Proje kapsamında gerçekleştirilecek çalışmalar şunlardır:

• Çam balına özgü biyoaktif ve marker bileşiklerin ileri analiz yöntemleriyle tanımlanması
• Canlı organizmada (in vivo) ya da laboratuvar ortamında (in vitro) biyolojik etkinlik testlerinin yapılması
• Kimyasal yapı ve biyolojik aktivite ilişkilerinin ortaya konması
• Marker bileşiklere dayalı bilimsel sınıflandırma sisteminin geliştirilmesi
• En az 10 SCI makale ve 15 uluslararası bilimsel sunumun hedeflenmesi