11 Mart 2026 07:50

Güncelleme: 11 Mart 2026 08:02

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ekonomi kurmaylarının, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında patlak veren savaşın Türkiye üzerindeki maddi etkilerine ilişkin endişeleri gündeme geldi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından petrol fiyatlarının artması beklenirken, iktidar partisi yetkilileri, ticari trafiğin kesintiye uğramasının ekonomik performansı olumsuz yönde etkileyeceğini ifade etti.

Nefes yazarı Nuray Babacan, AKP kurmaylarının ABD-İsrail-İran arasındaki savaşın Türkiye’ye ekonomik etkilerini nasıl değerlendirdiğini kaleme aldı. Babacan’ın yazısında şu ifadelere yer verildi:

“İktidar partisinin ekonomi uzmanlarının, zaman zaman bakanlarla gerçekleştirdikleri toplantılarda ortaya konan görüşler dikkatle incelenmelidir. Hem ekonomik hem de siyasi hedeflerin bu durumdan etkilenmesi kaçınılmaz. İşte savaşın durum raporu:

* Savaş, tüm dünyada petrol fiyatları ve dolaylı etkileri açısından sarsıcı sonuçlar doğuracak. Türkiye, bulunduğu coğrafi konum nedeniyle bu durumlardan daha fazla etkilenecek. Ülke, petrol ithalatçısı konumunda olduğundan, ortalama 50 milyar dolar olan petrol ithalatının maliyetinin 80 milyar dolara çıkması bekleniyor. Bu durum ilave bir yük oluşturacak.

* Eşel mobil uygulamasına hızlı bir geçiş yapılması, vatandaşlar açısından daha az hissedilecek sonuçlar doğurması bakımından doğru bir adım. Ancak, bu uygulamanın sürdürülebilirliği sınırlı. Eğer savaş uzun sürerse, sorunlar ortaya çıkabilir.

* Tüm bu gelişmeler bütçeye ek yük getirecek, bütçe açığını artıracak ve zincirleme bir reaksiyon yaratacak. Bu durum, ekonomik hedefler için olumsuz sonuçlar doğurabilir. Ekonomi programı ve enflasyon hedefleri olumsuz etkilenebilir.

* Savaşın Türkiye üzerindeki etkilerinin bir diğer nedeni ise Körfez ülkeleri. Bu savaş, Türkiye’nin yatırım ve ticaret ilişkileri bulunduğu Körfez ülkelerini de vuracağından, Türkiye de dolaylı etkilerle karşı karşıya kalacak. Yatırımcı beklentisinin yüzde 30’unu bu ülkeler oluşturuyordu.

* Örneğin, Suudi Arabistan ile yakın zamanda imzalanan 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji anlaşması, uygulama sürecinde zorluklar yaşayabilir. Yatırım psikolojisi, savaş koşullarında beklemeyi gerektirir.

* Sadece yatırımlar değil, ticaret de olumsuz etkiler alacak. Süveyş Kanalı ve Hürmüz Boğazı’ndaki riskler, Türkiye’nin ticaret hacmini daraltacak. Bu durumda petrol maliyetlerinin artması ve ticaret trafiğindeki kesintiler, ekonomiyi olumsuz yönde etkileyecek.

* Şu an için bir göç dalgası beklenmiyor. İran’da iç savaş çıkmadığı sürece, göç hareketliliği görülmeyecek. Turizm açısından da etkiler henüz gündemde değil; ancak savaş uzun sürerse, rezervasyonlarda sorunlar yaşanabilir.

* Dünya genelindeki etkiler de benzer şekilde olumsuz. Petrol fiyatlarının varil başına 60 dolardan 90 dolara fırlaması, büyük bir artış anlamına geliyor. Avrupa için doğalgaz fiyatlarının da yüzde 100 artması bekleniyor.

* ABD’nin Venezuela petrolü ile kendini güvenceye aldığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığı söyleniyor. Oradaki sistemin tam olarak devreye girmemesi nedeniyle, ABD de bu durumdan olumsuz etkilenecek. İran, Çin için önemli bir kaynakken, Rusya da diğer ülkelerden daha az etkilense de sorunlardan payını alacak.

* Ekonomi ile ilgili bakanlıklar, ardı ardına toplantılar düzenliyor. Merkez Bankası’nın aldığı kararlar ve eşel mobil uygulaması gibi adımlar, hazırlık amacı taşıyor. Ekonomi yönetimi gerekli önlemleri almakta.

* Maliyet hesaplamaları yapılmakta ve olumsuz durumları bertaraf etmek amacıyla kararlar alınmaya çalışılmakta. Ancak, bazen savaşın yarattığı koşullar nedeniyle alınan tedbirler yeterli olmayabiliyor…”