Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayının başında 2025 yılına ilişkin nüfus verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye’nin 2025 yılında nüfusu, bir önceki yıla göre 427 bin 224 kişi artarak 86 milyon 92 bin 168 kişiye ulaşacak. Erkek nüfus 43 milyon 59 bin 434, kadın nüfus ise 43 milyon 32 bin 734 olarak kaydedildi. Toplam nüfusun yüzde 50,02’sini erkekler, yüzde 49,98’ini ise kadınlar oluşturuyor. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye’de ikamet eden yabancı nüfus ise bir önceki yıla göre 38 bin 968 kişi artarak 1 milyon 519 bin 515 kişiye ulaştı. Yabancı nüfusun hangi ülkelere ait olduğuna dair verilere bakıldığında, Türkmenistan’dan gelenlerin 170 bin 411 kişi ile ilk sırada yer aldığı, Orta Afrika Cumhuriyeti’nden gelenlerin ise 112 kişi ile son sıralarda bulunduğu görülmekte. Son üç sırada 1569 kişi ile Diğer Ülkeler, 464 kişi ile Vatansızlar ve 195 kişi ile Bilinmeyenler yer alıyor. Bu veriler, yabancı uyruklu nüfus kapsamında geçerli ikamet veya çalışma iznine sahip kişilerin, uluslararası koruma kimlik belgesi gibi ikamet izni yerine geçen belgelerin ve mavi kart hamili kişilerin dikkate alındığını göstermektedir. Ancak, 90 günden kısa süreli vize veya ikamet iznine sahip olanlar ile geçici koruma statüsüyle Türkiye’de bulunan Suriyeliler bu sayılara dahil edilmemektedir. Dolayısıyla, açıklanan rakamlar, ülkemizde ikamet eden tüm yabancı nüfusu kapsamamaktadır.

2024 yılı için yıllık nüfus artış hızı binde 3,4 olarak belirlenirken, 2025 yılında bu oran binde 5 olarak tespit edilmiştir. Türkiye’de 2024’te il ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı yüzde 93,4 iken, 2025 yılında bu oran yüzde 93,6’ya yükselmiştir. Öte yandan, belde ve köylerde yaşayanların oranı ise yüzde 6,6’dan yüzde 6,4’e gerilemiştir. Bu yılki veriler arasında dikkat çeken bir diğer husus, Mekânsal Adres Kayıt Sistemi’nin (MAKS) uygulamaya konulmasıyla birlikte fiili kent-kır yapısının daha doğru bir biçimde yansıtılmasıdır. Yeni oluşturulan sınıflamaya göre, Türkiye nüfusunun yüzde 67,5’i yoğun kentlerde, yüzde 15,8’i orta yoğun kentlerde, yüzde 16,8’i ise kır alanında yaşamaktadır. Bu verilerin, kent sosyolojisi, siyaset sosyolojisi ve ekonomik göstergeler açısından önemli sonuçlar barındırdığı aşikardır. 2024 raporunda, bir önceki yıla göre 40 ilin nüfusunda azalma görülürken, bu rakam 2025 yılında 33 ile düşmüştür. Türkiye’nin beş büyük kentinin toplam nüfusu ise 32 milyon 209 bin 246 kişiye ulaşmıştır. İstanbul, 15 milyon 754 bin 53 kişilik nüfusuyla, Türkiye nüfusunun yüzde 18,3’ünü barındırmaktadır.

Tablo: En çok nüfusa sahip ilk 5 ilin cinsiyete göre dağılımı, 2025

Bu beş büyük şehirde, Antalya dışındaki illerde kadın nüfusun oranı erkek nüfustan daha fazladır. Türkiye’nin en az nüfusa sahip beş ilinde ise durum tam tersidir; bu illerde erkek nüfusun oranı, kadın nüfusun oranından daha yüksektir.

En az nüfusa sahip ilk 5 ilin cinsiyete göre dağılımı, 2025

Bu yıl ilk kez ilçelere göre nüfus dağılımı incelendiğinde, İstanbul’un Esenyurt ilçesinin nüfusunun 1 milyon 3 bin 905 kişi ile bir milyon sınırını aştığı tespit edilmiştir. Esenyurt’u, 957 bin 792 kişi ile Gaziantep’in Şahinbey ilçesi, 952 bin 198 kişi ile Ankara’nın Çankaya ilçesi, 931 bin 722 kişi ile Ankara’nın Keçiören ilçesi ve 905 bin 880 kişi ile Gaziantep’in Şehitkamil ilçesi takip etmektedir. Yaz aylarında bu ilçelerde ortaya çıkan sorunlar, yerel yönetimlerin bu sorunları çözmede yetersiz kaldığı yönünde tartışmalara yol açmaktadır.

Esenyurt’un nüfusunun, Türkiye’deki 57 ilin nüfusundan daha fazla olduğu gerçeği, durumun ciddiyetini gözler önüne sermektedir. Özellikle son yıllarda yaşanan iklim krizi ve bunun barajlardaki su seviyelerine etkisi düşünüldüğünde, büyük ilçelerin sorunlarıyla başa çıkmak için yerel yönetimlerin etkisinin sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, merkezi ve yerel yönetimlerin iş birliği içinde, bu tür ilçeler için yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır.

Nüfus piramitleri, bir toplumun yaş ve cinsiyet yapısındaki değişimleri gösteren grafiklerdir. Türkiye’nin 2007 ve 2025 yılı nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölüm oranlarındaki azalmaya bağlı olarak yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği gözlemlenmektedir.

Tablo: Nüfus piramidi, 2007-2025

Ortanca yaş, nüfusu oluşturan bireylerin yaşlarının sıralandığında ortada kalan kişinin yaşıdır ve bu, nüfusun yaş yapısının değerlendirilmesinde önemli bir gösterge olarak kabul edilir. Türkiye’de 2024 yılında ortanca yaş 34,4 iken, 2025 yılında 34,9’a yükselmiştir. Cinsiyet açısından bakıldığında, ortanca yaş erkeklerde 33,7’den 34,2’ye, kadınlarda ise 35,2’den 35,7’ye çıkmıştır.

Nüfus yoğunluğu, bir kilometrekareye düşen kişi sayısı olarak tanımlanır. Türkiye genelinde bu oran 112 kişi iken, İstanbul’da bu rakam 2 bin 943 kişiye karşılık gelmektedir. İstanbul’u 633 kişi ile Kocaeli ve 395 kişi ile Yalova takip etmektedir. İstanbul’un bu kadar yoğun bir nüfusa sahip olması, deprem ve trafik gibi sorunları da beraberinde getirmektedir.

Evlilik ve boşanma istatistikleri, üzerinde durulması gereken bir başka önemli konudur. 2009 ve 2025 yılları arasında cinsiyete göre medeni durum dağılımı incelendiğinde, erkeklerde hiç evlenmeyenlerin oranının kadınlara göre daha yüksek olduğu, kadınlarda ise eşi ölenler ve boşananların oranının erkeklerden fazla olduğu tespit edilmiştir. Boşanma oranlarının en yüksek ve en düşük olduğu iller şu şekilde sıralanmaktadır:

BOŞANMA ORANININ EN YÜKSEK OLDUĞU İLLER:

1 – İzmir

2 – Muğla

3 – Antalya

4 – Aydın

5 – Yalova

6 – Eskişehir

7 – Balıkesir

<p class="p5 </p>