“`html

2025 yılı itibarıyla ödenecek faiz miktarının yaklaşık 2 trilyon TL olmasının yanı sıra, bütçe harcamalarının 14.7 trilyona ulaşması ve bütçe açığının 1.9 trilyon lirayı geçeceği öngörülüyor. Bu bağlamda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarihi bir borçlanma süreci geçirerek rekor seviyede borçlanma gerçekleştirecek. Türkiye, Avrupa, Ortadoğu ve Afrika bölgelerinde yer alan 55 ülke arasında en fazla borçlanma yapacak ikinci ülke konumuna gelmiştir. ABD merkezli kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’dan (S&P Global) alınan verilere göre, Hazine’nin 2025 yılı içinde gerçekleştireceği brüt uzun vadeli borçlanma miktarının 83.8 milyar dolar (yaklaşık 3 trilyon 59 milyar TL) olacağı tahmin edilmektedir.

Bu rakam, 2022 yılında gerçekleştirilen 50.8 milyar dolarlık brüt borçlanmaya kıyasla yaklaşık %65lik bir artış göstermektedir. Söz konusu 55 EMEA (Avrupa, Ortadoğu ve Afrika) ülkesi arasında Türkiye’den daha fazla borçlanacak olan tek ülke Polonya’dır. Polonya’nın bu yıl 95 milyar dolarlık borçlanma gerçekleştirmesi beklenmektedir. Bununla birlikte, Mısır, İsrail ve Suudi Arabistan da listenin ilk beş sırasını oluşturan diğer ülkeler arasında yer almaktadır.

Türkiye’nin uzun ve kısa vadeli borçlarının 2024 sonunda 36.2 milyar dolar artarak toplamda 241.2 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Ayrıca, bu yıl borcun 21.2 milyar dolarlık bir artışla 262.4 milyar dolara yükselebileceği öngörülmektedir. Hazine, bu yıl gerçekleştireceği borç servisi için toplamda 3 trilyon 241 milyar lira harcamayı planlamaktadır. Bu miktarın 1 trilyon 373 milyar lirası anapara, geri kalan 1 trilyon 868 milyar lirası ise faiz ödemeleri için ayrılmıştır.

Dış Borç Faizine Rekor Ödeme

2024 yılı itibarıyla Türkiye, dış borç faiz ödemelerinde de tarihi bir rekora imza attı. Ekonomist Prof. Dr. Yaşar Uysal’ın yaptığı hesaplamalara göre, Türkiye’de hem kamu hem de özel sektör, geçen yıl dış borçların faizine toplamda 22 milyar 586 milyon dolarlık bir harcama gerçekleştirmiştir. Bu durum, 2000 yılından bu yana dış borç faiz ödemeleri için toplamda 270 milyar dolarlık bir miktarın ödendiğine işaret etmektedir. Uysal, bu durumun sürdürülebilirliğine dair “Nereye kadar sürdürülebilir?” sorusunu gündeme getirmektedir.

Sonuç olarak, Türkiye’nin borçlanma ihtiyaçları ve buna bağlı olarak gerçekleştireceği faiz ödemeleri, giderek artan bir endişe kaynağı haline gelmiştir. Gelirlerin artmadığı bir ortamda böylesine yüksek borçlanmalar, ülkenin mali istikrarını tehdit edecek boyutlara ulaşmaktadır. Ekonomi uzmanları, bu durumun uzun vadede ne gibi sonuçlar doğuracağını ve Türkiye ekonomisinin gidişatını yakından takip etmektedir. Özellikle dış borçlanmaların yeniden değerlendirilmesi ve sürdürülebilir bir mali politikaya geçiş yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

“`

Yukarıdaki metin, istenen kriterlere uygun şekilde paragraflara ayrılarak, okunabilirliği artırılmıştır. Ayrıca metindeki belirleyici unsurlar korunarak detaylar verilmiştir.