Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu, 100 politika önerisi içeren raporunu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a teslim etti. Komisyon, Türkiye’nin yapay zekâ alanında bir üretici ve düzenleyici aktör olması gerektiğinin altını çizdi.

ANKARA (İGFA) – TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, komisyonun çalışmalarının tamamlandığını bildirdi. 14 Ocak 2025’te kurulan komisyon, yapay zekâ alanında atılacak adımların belirlenmesi, hukuki altyapının oluşturulması ve risklerin önlenmesi için gerekli tedbirlerin geliştirilmesini amaçlıyordu. Çalışmalar, Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri çerçevesinde yürütüldü.

Fatih Dönmez, raporun yalnızca bir çalışmanın tamamlanması olmadığını, aynı zamanda Türkiye’nin dijital çağdaki konumunu belirleyen stratejik bir vizyonun somutlaşması anlamına geldiğini ifade etti.

Dönmez, yapay zekânın günümüzde yalnızca bir teknoloji alanı olmadığını, bunun yanı sıra ekonomik rekabetten ulusal güvenliğe, toplumsal dönüşümden veri egemenliğine kadar geniş bir etki alanına sahip olduğunu vurguladı.

Komisyon raporunda, Türkiye’nin yapay zekâ alanında sadece bir uygulayıcı değil, aynı zamanda geliştiren, düzenleyen ve küresel normlara katkı sunan bir aktör olması gerektiği belirtildi. Hedefin sadece ekonomik büyüklükle G20 içinde yer almak değil, teknolojik üretim kapasitesi, dijital altyapı ve insan kaynağı ile kalıcı bir konum elde etmek olduğu ifade edildi.

TOPLUMUN HER KESİMİNİ KAPSAYAN YAPAY ZEKÂ POLİTİKASI

Rapor, yapay zekânın insan odaklı kullanımına dikkat çekerek, eğitimden sağlığa, tarımdan gençlerin kariyer fırsatlarına kadar geniş bir alanda dönüşüm yaratılmasının önemini vurguladı. “Bu dönüşüm toplumun hiçbir kesimini dışarda bırakmamalıdır” uyarısı raporda yer aldı.

Komisyon, yapay zekânın getirdiği risklere de dikkat çekti. Algoritmik ayrımcılık, veri güvenliği ihlalleri, mahremiyet sorunları ve istihdam dönüşümü gibi konuların doğru yönetişim mekanizmalarıyla ele alınması gerektiği vurgulandı. Bu bağlamda etik standartların oluşturulması, risk temelli düzenleme modeli geliştirilmesi ve kurumsal koordinasyonun güçlendirilmesi önerildi.

Dönmez, komisyonun yaklaşımının yasaklayıcı değil, düzenleyici ve dengeleyici bir yol izlemek olduğunu belirterek, inovasyonu engellemeden güvenli ve sürdürülebilir bir yapay zekâ ekosistemi oluşturma hedefinde olduklarını ifade etti.

13 TOPLANTI, 119 UZMAN, 100 POLİTİKA ÖNERİSİ

Komisyon, çalışmalarında toplam 13 toplantı gerçekleştirmiş, 119 uzman dinlemiş, 48 yazılı görüş almış, 3 çalışma ziyareti yapmış ve 1 ulusal zirve düzenlemiştir. 8 Mayıs 2025’te gerçekleştirilen “Veriden Karara Yapay Zekâ Zirvesi”, kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplumu bir araya getirerek ortak bir vizyon oluşturulmasına katkı sağlamıştır.

Rapor, insan kaynağı yetiştirme, veri altyapısının güçlendirilmesi, kamu-özel sektör iş birliği, uluslararası konumlanma ile etik ve hukuki çerçeve başlıkları altında kapsamlı bir yol haritası sunuyor. Toplam 10 başlıktan oluşan 100 politika önerisi, kısa, orta ve uzun vadeli olarak planlandı.

“TÜRKİYE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN DÜZENLEYİCİSİ OLACAK”

Dönmez, Türkiye’nin genç ve dinamik nüfusu ile yapay zekâ alanında önemli bir sıçrama yapma potansiyeline sahip olduğunu belirterek, “Türkiye, yapay zekâ çağında edilgen bir ülke olmayacak; dijital dönüşümün üreticisi ve düzenleyicisi olacaktır” dedi.

Komisyon Başkanı, raporun Türkiye’nin teknolojik ilerleme ile demokratik değerler arasında güçlü bir denge kurma çabasının bir sonucu olduğunu vurguladı ve çalışmaya katkı sunan tüm kurum ve paydaşlara teşekkür etti.