Türkiye’nin 26 ilinde 2 bin 494 katılımcıyla gerçekleştirilen TÜSİAR Türkiye Raporu Aralık 2025 araştırması, ülkedeki geçim krizinin yurttaşların gündeminde ne denli önemli bir yer tuttuğunu gözler önüne serdi. Ekonomi hâlâ öncelikli sorunlar arasında yer alırken, adalet, hukuk, liyakat ve değerler gibi konular da hızla ikinci bir ana eksen haline gelmekte. Araştırma bulguları, ekonomik kriz algısının ötesine geçerek çok boyutlu toplumsal sorunların varlığını ortaya koyuyor.

ÖRNEKLEM TÜRKİYE’Yİ YANSITIR NİTELİKTE

Araştırma, Türkiye’nin sosyo-ekonomik, demografik ve siyasal çeşitliliğini yansıtacak şekilde NUTS-2 bölgesel sınıflamasına göre belirlenen 26 ilde yapıldı. İstanbul (yüzde 27,3), Ankara (yüzde 10,3) ve İzmir (yüzde 8,1) en yüksek oranlara sahipken; Bursa, Gaziantep, Şanlıurfa, Van, Mardin, Erzurum, Trabzon ve Zonguldak gibi farklı profillerdeki iller de örneklemde yer aldı. Bu dağılım, sadece metropolleri değil, Anadolu’nun çeşitli toplumsal ve ekonomik dinamiklerini de kapsayan güçlü bir temsiliyet sağladı. Cinsiyet dağılımı ise, TÜİK’in Türkiye genelindeki nüfus verileriyle neredeyse birebir örtüşüyor. Katılımcıların yüzde 50,4’ü erkek, yüzde 49,6’sı kadınlardan oluştu. Resmi nüfus dağılımına yakınlık, çalışmanın istatistiksel güvenilirliğini artıran önemli bir unsur olarak dikkat çekiyor.

EKONOMİ ÖNDE AMA ETKİSİ AZALIYOR

“Türkiye’nin en önemli sorunu nedir?” sorusuna verilen yanıtlar arasında:

Ekonomi / hayat pahalılığı: yüzde 50,1

Adalet / hukuk / yargı sistemi: yüzde 13,7

Ahlaki değerlerde bozulma: yüzde 8,3

Yolsuzluk ve liyakat eksikliği: yüzde 7,2

Ekonomi, en yüksek orana sahip olmasına rağmen, Mayıs 2025’e kıyasla 11,4 puanlık bir düşüş göstermiştir. Bu gerileme, ekonomik sorunların hafiflemesinden ziyade, adalet, hukuk ve kurumsal işleyişe dair rahatsızlıkların daha fazla görünür hale geldiğini göstermektedir.

ADALET VE HUKUK TALEPLERİ ARTIYOR

“Adalet / hukuk / yargı sistemi” konusu, Mayıs 2025’e göre 2 puan artarak ikinci sıraya yerleşmiştir. Bu artış, yurttaşların yalnızca ekonomik refah değil, aynı zamanda adil yargılanma, hukukun üstünlüğü ve kurumsal güven taleplerini de önemli sorun alanları olarak değerlendirdiğini ortaya koymaktadır.

HER 10 KİŞİDEN 7’Sİ: ‘DAHA DA YOKSULLAŞTIK’

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, katılımcıların kendi ekonomik durumlarına dair değerlendirmeleri oldu.

Yüzde 38,5: Çok kötüleşti

Yüzde 31,5: Biraz kötüleşti

Bu verilerle birlikte, katılımcıların yüzde 70’i son bir yıl içinde ekonomik durumlarının kötüleştiğini ifade etti. Ekonomik durumunda bir iyileşme olduğunu düşünenlerin oranı ise yalnızca yüzde 13,4 olarak belirlendi.

“AYNI KALDI” DEMEK BİLE RAHATLAMA ANLAMINA GELMİYOR

Katılımcıların yüzde 16,6’sı ekonomik durumlarının “aynı kaldığını” belirtse de, yüksek enflasyon ve alım gücü kaybı göz önüne alındığında, bu yanıtlar bile reel bir iyileşmenin olmadığını, süregelen bir geçim sıkışmasını işaret ediyor.

GENEL TABLO: ÇOK BOYUTLU BİR KRİZ

TÜSİAR Türkiye Raporu Aralık 2025 verileri, Türkiye’de gündemin hâlâ ekonomi eksenli olduğunu ancak adalet, hukuk, liyakat ve toplumsal değerler konularının hızla ikinci bir ana eksen oluşturduğunu göstermektedir. Yurttaşların yaşadığı ekonomik kayıplar, makro göstergelerle anlatılan “istikrar” söylemiyle örtüşmezken, hane halkı düzeyindeki derinleşen geçim krizi, politik ve toplumsal sonuçlarıyla daha görünür hale gelmektedir.