İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) “Kent Gündemi Serisi”nin son raporu olan “Enflasyonun Sofra Hali: Türkiye’de ve İstanbul’da Gıda Enflasyonu” raporu gıda enflasyonunun Türkiye ve İstanbul’daki etkilerini ele almaktadır. Raporda, seçili ürünlerin üreticiden pazara ulaşımındaki fiyat değişimi incelenmiş ve 2017-2018 döneminde kişi başı tüketilen sebze miktarının azaldığı görülmüştür. Aynı dönemde nüfusun sebze ve meyve tüketiminde de düşüş yaşandığı belirtilmiştir. Türkiye genelinde tavuk, dana eti ve kuzu eti gibi ürünlerin fiyatlarında ciddi artışlar olduğu ortaya konmuştur.

Araştırmanın sonuçlarına göre, gıda enflasyonu nedeniyle soğan, patates, domates, pirinç, nohut ve kuru fasulye gibi temel gıda maddelerinin fiyatlarında büyük artışlar yaşanmıştır. Özellikle 2024 yılında et ürünlerinde yıllık fiyat artışı önceki yıla göre ciddi bir artış göstermiştir. İPA Başkanı Buğra Gökce, 1 kg soğanın fiyatının 1 lira 88 kuruştan 17 liraya çıktığını belirtirken, diğer ürünlerde de benzer artışlar olduğunu ifade etmiştir.

Gökce ayrıca, dışarıda yemek yemenin maliyetinin de arttığını ve dünya genelinde gıda enflasyonunun en yüksek olduğu ülkeler arasında Türkiye’nin de yer aldığını vurgulamıştır. 4 kişilik bir ailenin açlık sınırının 16 bin 646 lira olduğu ve bu miktarın ailenin sadece gıda masraflarını karşıladığı bilgisini paylaşmıştır. Gıda enflasyonu nedeniyle İstanbulluların gıda alım alışkanlıklarının değiştiği ve semt pazarlarına olan ilginin arttığı da raporda yer almıştır.

Sonuç olarak, rapor gıda enflasyonunun Türkiye ve İstanbul’da yarattığı olumsuz etkileri detaylı bir şekilde ele almaktadır. Özellikle temel gıda maddelerindeki fiyat artışlarının, halkın gıdaya erişimini zorlaştırdığı ve gıda alışkanlıklarını değiştirdiği belirtilmektedir. Gıda enflasyonuna neden olan politikaların gözden geçirilmesi ve değiştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.