Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Çevre Komisyonu tarafından kabul edilen Türkiye’nin ilk “İklim Kanunu Teklifi”, emisyon ticaret sistemine (ETS) ilişkin yeni düzenlemeleri içermektedir. Bu teklifin başlıca amacı, sera gazı emisyonlarının daha etkin bir şekilde izlenmesi ve yönetilmesidir. Kanun, belirli usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara uymayanların uygulamalarına karşı sert yaptırımlar öngörüyor.

Özellikle, ETS kapsamındaki işletmelerin sera gazı emisyon raporlarını zamanında sunmamaları durumunda, işlem kayıt sistemlerinde yer alan tahsisatlar üzerinden işlem yapılması engellenmektedir. Doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun sunulması, hesaplardaki engelin kaldırılmasına olanak tanırken, bu durum idari para cezasının uygulanmasını engellemeyecek.

10 Milyon Türk Lirasına Kadar Ceza

Emisyon izni almadan faaliyet gösteren işletmelere veya süresi dolan izinle hala faaliyette bulunanlara, yıllık sera gazı emisyon raporu bulunan ve İklim Değişikliği Başkanlığına son 5 yıl içerisinde sunulan en yüksek emisyon değerine sahip raporda yer alan her bir tonu için 5 Türk lirası ceza uygulanacakken, raporu bulunmayan işletmelere ise 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar para cezası verilecektir. Ayrıca, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere yönelik uygulanacak cezalarda, sektör ve kapasite olarak eşdeğer işletmelere göre değerlendirilecektir.

ETS’ye ilişkin tahsisatların süresi içinde teslim edilmemesi durumunda, teslim edilmeyen her bir tahsisat için, doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun ait olduğu yılın son üç ayına ait piyasa fiyatlarının yüksek olanının iki katı kadar idari para cezası uygulanacaktır. Ayrıca, her yıl tahsisat teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelerin sera gazı emisyon izni iptal edilecek ve yeni izin başvuruları 3 aydan 6 aya kadar kabul edilmeyecektir.

Proje sahipleri, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmezlerse 120 bin Türk lirası ceza ile karşılaşacaklardır. Ayrıca, yükümlülüklerini yerine getirmeyen gerçek ve tüzel kişilere 170 bin Türk lirası ceza uygulanacaktır.

Kanun teklifinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, elektrik piyasası mevzuatı ihlal edildiğinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından idari yaptırımlar uygulanacak. Ancak Türk Ceza Kanunu ve diğer ilgili kanunların suç teşkil eden fiilleri saklı kalacaktır.

İdari Para Ceza Miktarı

Kabul edilen teklif, uygulanacak idari para cezası miktarının 50 milyon Türk lirasını geçemeyeceğini belirtiyor. İdari para cezaları, cezanın tebliğinden itibaren 3 yıl içinde ilk tekrarda 1 kat artırılacakken, ikinci ve müteakip tekrarlarda 2 kat artırılarak uygulanacaktır. Ayrıca, İklim Değişikliği Bakanlığına, aykırılıkları düzeltme konusunda bir defaya mahsus süre tanınacak olup, sürenin sonunda aykırılık düzeltilmediğinde faaliyetin durdurma yetkisi bulunmaktadır.

İklim Değişikliği Başkanlığına, çevre kanunu hükümlerinin uygulanmasına yönelik denetleme yetkisi verilmektedir. İlgili denetimler, Bakanlığın taşra teşkilatı ile iş birliği içinde yürütülecek ve denetim elemanlarının bilgi ve belge talepleri zorunlu hale getirilecektir. Ayrıca, idari yaptırım kararlarını verme yetkisi de Başkanlığa aittir.

Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik

Teklifte, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile Elektrik Piyasası Kanunu ve diğer yasalar arasındaki ilişkilerin yeniden düzenlenmesi öngörülmektedir. EPD