Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına dair “Satın Alma Gücü Paritesi” (SGP) verilerini kamuoyuyla paylaştı.

Satın Alma Gücü Paritesi, belirli bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyatlarının karşılaştırılması olarak tanımlanıyor. Bu yöntemle, uluslararası düzeyde fiyat düzeyleri arasındaki farklılıklar ortadan kaldırılarak, ülkeler arasındaki gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları daha sağlıklı bir şekilde yapılabiliyor.

Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından yayımlanan SGP verilerine göre, 27 Avrupa Birliği ülkesi için kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) endeks değeri ortalama 100 birim olarak belirlenirken, Türkiye için bu rakam 71 birim olarak kaydedildi. Böylece Türkiye, AB ortalamasının yüzde 29 altında kaldı.

Karşılaştırmada, 27 AB üyesi ülkesinin yanı sıra 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç) ile 6 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna Hersek) yer aldı.

Bu 36 ülke arasında SGP’ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek olan ülke Lüksemburg 242 ile olurken, en düşük değer Bosna Hersek’te 35 olarak tespit edildi. Lüksemburg’un endeksi AB ortalamasının yüzde 142 üzerinde, Bosna Hersek ise yüzde 65 altında kaldı.

AVRUPA’NIN ORTALAMASI 100, TÜRKİYE’NİN ORTALAMASI 80

Ülkelerin gelişim seviyelerini karşılaştırmak için kişi başına GSYH endeksi esas alınmakta, buna karşın tüketicilerin refah düzeyinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi daha geçerli bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Fiili bireysel tüketim, bireylerin satın aldıkları malların yanı sıra, devlet veya kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sağlanan eğitim, sağlık gibi hizmetleri de kapsamaktadır.

Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi bakımından, 27 Avrupa Birliği ülkesinin ortalaması 100 iken, Türkiye için bu değer 80 olarak belirlenmiştir. Böylece Türkiye AB ortalamasının yüzde 20 gerisinde kaldı. Karşılaştırmalardaki 36 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi en yüksek olan ülke Lüksemburg (141), en düşük olan ülkeler ise Arnavutluk ve Bosna Hersek (41) olarak kaydedilmiştir.

AB’DEKİ 100 EUROLUK SEPET TÜRKİYE’DE 47 EUROYA DOLUYOR

Fiyat düzeyi endeksi ise, ülkelerin ulusal para birimlerinin döviz kuruna göre alım gücünü gösteren bir ölçüttür. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100’den büyükse “pahalı”, 100’den küçükse “ucuz” olarak değerlendirilir.

TÜİK’in 2024 yılına ait verilerine göre, Türkiye’nin fiili bireysel tüketime yönelik fiyat düzeyi endeksi 47 olarak belirlenmiştir. Bu durum, Avrupa Birliği genelindeki 100 euroya mal olan bir sepetin Türkiye’de yalnızca 47 euroya satın alınabileceğini göstermektedir.

Ek olarak, Eurostat tarafından yayımlanan bu veriler, bu kuruluş ile OECD tarafından ortaklaşa yürütülen Avrupa Karşılaştırma Programı kapsamındaki çalışmalar çerçevesinde hesaplanmaktadır.

Seçilen ülkelerin SGP’ye göre 2024 yılı için kişi başına GSYH değerleri şu şekildedir:

Lüksemburg	242
İrlanda	211
Norveç	163
İsviçre	151
Hollanda	136
İzlanda	132
Danimarka	128
Belçika	116
Avusturya	116
Almanya	115
İsveç	113
Malta	109
Euro Bölgesi (20)	104
Finlandiya	103
Avrupa Birliği (27)	100
Fransa	99
İtalya	98
Güney Kıbrıs	95
İspanya	92
Çekya	91
Slovenya	91
Litvanya	88
Portekiz	82
Estonya	79
Polonya	79
Romanya	78
Hırvatistan	77
Macaristan	77
Slovakya	75
Türkiye	71
Letonya	71
Yunanistan	70
Bulgaristan	66
Karadağ	54
Sırbistan	51
Kuzey Makedonya	42
Arnavutluk	37
Bosna Hersek	35