Ali Can POLAT

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) verilerine göre, Türkiye’de 15-29 yaş aralığındaki gençlerin %22.5’i ne işte ne de eğitimde yer almakta, bu gençler “ev genci” olarak adlandırılmaktadır. Bu oran ile Türkiye, OECD ülkeleri arasında Güney Afrika’nın ardından ikinci sırada yer almakta. Türkiye’nin durumunu daha iyi değerlendiren Costa Rica ve Peru gibi ülkeler bile bu alanda daha başarılıdır. Bu oran, yaklaşık 2 milyon 896 bin gence denk gelmektedir. SÖZCÜ, bu gençler ve aileleriyle yaptığı görüşmelerde, gençlerin çoğunun ilk olarak sözleşmeli askerlik şartlarını zorladığını, bu imkânları da bulamazlarsa yurt dışına kaçma yoluna gittiğini aktarmıştır. Ailelerin durumu ise oldukça sıkıntılı; dışarıda illegal yaşamlar kuran gençlerin aileleri, evde işsizlik kaygısıyla perişan bir halde yaşamaktadır. Çalışma ekonomisi uzmanları, bu durumun iktidarın dindar-kindar gençlik projesinin bir sonucu olduğunu belirtmektedir.

Kadınlarda İşsizlik Oranı Daha Yüksek

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Araştırma Merkezi (DİSK-AR) Araştırma Uzmanı Deniz Beyazbulut, hükümetin gençleri dindar bir şekilde yetiştirme politikalarına dikkat çekerek, “İş gücü üzerindeki politikalar geçici ve göstermelik kalıyor. Genç işsizliğine yönelik sürekli bir program gündeme gelse de, bu programlar sadece ucuz emek sömürüsüne yol açmakta ve gençleri işten soğutmaktan başka işlev görmemektedir” demektedir. Özellikle genç kadınların iş gücünde bulunma oranının daha yüksek olduğu vurgulanmaktadır; genç kadınların evde olmasının genellikle fark edilmediğini, ancak bu oranların %30’lar civarında olduğunu belirtmektedir. Beyazbulut, en temel ihtiyaçların, yani barınma ve gıda gibi ihtiyaçların, düşük ücretler nedeniyle karşılanamamasının bu durumu etkileyen en büyük etken olduğunu ifade ederek, “Gençler, cesareti kırılmış işsizler kategorisine girmektedir” şeklinde konuşmaktadır.

Dışarda Suç, Evde İşsizlik Korkusu

Gençlerin bu durumu, ailelerini de çıkmaza sokmaktadır. Sultan E., oğlu için yurt dışına çıkış yolları aradıklarını belirterek, “Ülkede suç örgütleri cirit atıyor. Oğlumun suça bulaşmaması için evden dışarı çıkarmıyorum ama bu da depresyona girmesine sebep oluyor ve iş bulmasını daha da zorlaştırıyor. Hiç bilmediğimiz bir ülkeye, tanımadığımız insanlarla gitmesine bile göz yumuyoruz”, demektedir. Hatice P. ise üniversite mezunu oğluna iş bulamadıklarını aktarıyor. “Yazılım geleceğin mesleği dediler, çocuğuma bilgisayar programcılığı okuttuk. Fakat okulu bitirene kadar ekonomi alt üst oldu, yazılımcılar dahi iş bulamaz hale geldi. Geçenlerde bir fabrikada haftalık 2 bin lira karşılığında çalıştırmak istediler” diye ekliyor.

‘Torpiller Önümü Kesti’

Ev gencilerinin bulduğu çözümleri de dinleme fırsatı bulduk. 26 yaşındaki H.İ., “Koşucuydum, madalyalar kazanıyordum. Ancak torpiller iş bulmamı engelledi. 80 bin lira borç için icralık oldum. Sözleşmeli askerlik yaptım. 12 ay sonra bunun biteceğini ve biriktirdiğim parayla iş kurmayı planlıyorum” şeklinde ifade etti. 25 yaşındaki T.E. ise yurt dışına kaçmak zorunda kalan gençlerden. T.E. “Telefoncuda işe girmiştim, kaçak telefon işlerine bulaştım. Ailem beni suça girmemem için or